TÜBİTAK Bilim ve Toplum Başkanlığı tarafından kırsal yerleşim yerlerindeki bilim okuryazarlığını artırmak amacıyla başlatılan TÜBİTAK 4009 – Köy Okullarına Yönelik Destek Programı kapsamında desteklenen yenilikçi bir proje hayata geçiriliyor. İstanbul Gelişim Üniversitesi yürütücülüğünde hazırlanan “Kırsalda Bütüncül Müdahale: Erzurum Tekman İlçesi Dalsöğüt Mahallesinde Sürdürülebilir ‘Tek Sağlık’ Modeli” (Proje No: 226B281) başlıklı proje, modern bilimin imkânlarını kırsalın köklü kültürel mirasıyla bir araya getiriyor.
“Tek Sağlık” Vizyonu Kırsal Gerçeklikle Buluşuyor
TÜBİTAK 4009 programının ruhuna uygun olarak bölgesel ve mekânsal farklılıkları azaltmayı hedefleyen proje; insan, hayvan ve çevre sağlığını bir bütün olarak ele alan “Tek Sağlık” (One Health) vizyonunu Erzurum’un Tekman ilçesine taşıyor. Proje, didaktik bir eğitim anlayışından uzak, geleneksel ekolojik bilgi ile akademik bilgiyi harmanlayan yöntemleriyle dikkat çekiyor. Çalışmanın temel amacı, Dalsöğüt Mahallesi’nde yaşayan halkın sağlık okuryazarlığını, ekolojik duyarlılığını ve psikososyal iyi oluşunu artırırken, özellikle zoonotik (hayvandan insana geçen) hastalıklara karşı yerel bir bilinç oluşturmak.
Çocuklar “Gönüllü Bilim Elçisi” Olacak
Projenin ana hedef kitlesini Dalsöğüt’teki ortaokul öğrencileri, kırsal alanda üretim yapan kadınlar ve tüm köy ekosistemi oluşturuyor. Öğrencilerin bilime yönelik merak ve motivasyonlarını artırmak için mikrobiyoloji, STEM ve duygu yönetimi ile psikososyal dayanıklılığı hedefleyen “Gelecek Pasaportu” atölyeleri tasarlandı.
Etkinlikler kapsamında köydeki çocuklar;
- Çiğ sütün mikroskobik yapısını inceleyecek,
- Floresan toz kullanarak salgın simülasyonları gerçekleştirecek,
- Kendi su filtrelerini ve sabunlarını tasarlayarak deneyimsel bir öğrenme sürecinden geçecek.
Bu uygulamalı eğitimlerin ardından çocukların, hane içindeki sağlık ve temizlik pratiklerini dönüştüren birer “gönüllü bilim elçisi” haline gelmesi hedefleniyor.
Kadın Eğitimi “Tandır Başında” Başlıyor
Projenin en özgün yaklaşımlarından biri de kırsaldaki kadınlara yönelik tasarlandı. Kültürel direnci kırmak ve katılımı en üst düzeye çıkarmak amacıyla, klasik eğitim salonları yerine köyün doğal sosyalleşme ve dayanışma alanı olan “tandır başları” kullanılacak. Tandır başlarında interaktif sağlık sohbetleri gerçekleştirilecek, atık yağlardan ekolojik mum üretimi atölyeleri düzenlenecek. Böylece kadının kırsal ekonomideki “görünmez emeği”, ekolojik ve sürdürülebilir bir perspektifle görünür kılınacak.
Köy Okuluna Kalıcı Bilim Alanı: “Tek Sağlık Çocuk Merak ve Öğrenme Alanı”
TÜBİTAK 4009 projesi, yalnızca geçici etkinliklerden ibaret kalmayıp köyde kalıcı bir kurum kültürü bırakmayı amaçlıyor. Bu kapsamda Dalsöğüt’teki köy okuluna “Tek Sağlık Çocuk Merak ve Öğrenme Alanı” kurulacak. Bu alan sayesinde proje çıktılarının sürdürülebilirliği sağlanacak ve çocukların bilimsel merakı eğitim-öğretim dönemi boyunca canlı tutulacak.
Köy okullarının ve yerel halkın bilimsel süreçlerle bağını güçlendiren bu anlamlı TÜBİTAK 4009 projesi, sunduğu bütüncül modelle kırsal kalkınmaya ve toplum sağlığına kalıcı bir katkı sunmayı vaat ediyor.
Tüm öğrencilerimizi online matematik kampları programlarımıza bekleriz.
