TÜBİTAK 4006 Bilim Fuarları Proje Örnekleri: Araştırma, Tasarım ve İnceleme Projeleri
TÜBİTAK 4006 Bilim Fuarları için proje fikri arayan öğretmen ve öğrencilere yönelik başarılı alt proje örnekleri yayımlandı. TÜBİTAK tarafından hazırlanan örnek proje dokümanı; araştırma, tasarım ve inceleme çalışmalarının nasıl planlanabileceğini, proje amacının nasıl açıklanacağını ve yöntem ile beklenen sonuç bölümlerinin nasıl oluşturulabileceğini gösteriyor.
Robotik ve kodlama, çevre, enerji, tarım, fizik, kimya, matematik, tarih ve kültürel miras gibi farklı alanlardan çalışmaların bulunduğu doküman, özellikle TÜBİTAK 4006-A ve 4006-B Bilim Fuarları başvurularına hazırlanan okullar için önemli bir başvuru kaynağı niteliği taşıyor.
Önemli hatırlatma: Örnekler 10. Bilim Fuarları döneminden alınmıştır. Projelerin ana alan ve tematik konu bilgileri o döneme aittir. 2026 yılı 13. Bilim Fuarları başvurularında güncel çağrı metinleri esas alınmalıdır.
TÜBİTAK 4006 Başarılı Alt Proje Örnekleri Nedir?
Başarılı Alt Proje Örnekleri dokümanı, daha önce TÜBİTAK 4006 Bilim Fuarları kapsamında hazırlanmış çalışmaları bir araya getiriyor.
Örneklerin her birinde projenin adı, türü, ana alanı, tematik konusu, amacı, yöntemi ve beklenen sonucu bulunuyor.
Bu yapı, öğrencilerin yalnızca proje konusu belirlemelerine değil, seçtikleri fikri bilimsel bir çalışma planına dönüştürmelerine de yardımcı oluyor.
TÜBİTAK 4006 Proje Örnekleri
1. Yangın ve Zehirli Gaz Zehirlenmelerine Karşı Alınabilecek Robotik Önlemler
Proje türü: Tasarım
Ana alan: Teknoloji ve Tasarım
Tematik konu: STEAM
Bu projede yangın ve zehirli gazların erken algılanması, ortamın havalandırılması ve sesli-görsel uyarı verilmesi için robotik bir sistem geliştirilmesi amaçlanıyor.
Arduino, duman sensörü, fan ve uyarı bileşenleri kullanılarak bir model oluşturulması planlanıyor.
Öğrenciler için çıkarım: Günlük yaşamda karşılaşılan güvenlik problemleri, sensörler ve kodlama yardımıyla test edilebilir bir tasarım projesine dönüştürülebilir.
2. İlaçmatik
Proje türü: Tasarım
Ana alan: Teknoloji ve Tasarım
Tematik konu: Robotik ve Kodlama
İlaçmatik projesi, görme engelli bireylerin ilaçlarını zamanında ve daha kolay kullanmalarına yardımcı olacak bir düzenek geliştirilmesini konu alıyor.
Belirlenen saatlerde uygun ilaç bölmesinin açılması ve sesli uyarı verilmesi üzerine kurulu bir sistem tasarlanıyor.
Öğrenciler için çıkarım: Erişilebilirlik ve engelli bireylerin günlük yaşamını kolaylaştırma konuları, toplumsal fayda sağlayan tasarım projeleri için önemli bir başlangıç noktasıdır.
3. Akıllı Kavşak
Proje türü: Tasarım
Ana alan: Teknoloji ve Tasarım
Tematik konu: Robotik ve Kodlama
Akıllı Kavşak projesinde trafik ışıklarının bekleme sürelerinin araç yoğunluğuna göre düzenlenmesi amaçlanıyor.
Mesafe sensörlerinden elde edilen verilerle araç kuyruklarının uzunluğu tahmin edilerek trafik ışıklarının sürelerinin değiştirilmesi planlanıyor.
Öğrenciler için çıkarım: Ulaşım sorunları, veri toplama, algoritma geliştirme ve prototip oluşturma aşamalarını birleştiren çalışmalarla incelenebilir.
4. Temiz Enerji Üretelim
Proje türü: Tasarım
Ana alan: Teknoloji ve Tasarım
Tematik konu: Robotik ve Kodlama
Projede okul merdivenleri ve koridorlarında oluşan basınçtan yararlanarak elektrik enerjisi üretme fikri ele alınıyor.
Piezoelektrik bileşenlerle bir model oluşturulması ve üretilen elektriksel değerlerin ölçülmesi planlanıyor.
Öğrenciler için çıkarım: Enerji dönüşümü konusu, ölçülebilir veriler içeren deneysel tasarım projeleri için kullanılabilir.
5. Tepegöz
Proje türü: Tasarım
Ana alan: Yazılım
Tematik konu: Yaşamımızda İyilik, Nezaket ve Anlayış
Tepegöz projesi, görme engelli bireylerin baş hizasındaki engelleri fark etmelerini kolaylaştırmayı amaçlıyor.
Ultrasonik mesafe sensörü ve sesli uyarı mekanizması bulunan bir şapka tasarımı üzerinde çalışılıyor.
Öğrenciler için çıkarım: Kullanıcı ihtiyaçlarının gözlemlenmesi ve bu ihtiyaçlara uygun teknolojik çözümler geliştirilmesi, iyi bir tasarım projesinin temelini oluşturabilir.
6. Orman Yangını Tespit ve Söndürme Sistemi
Proje türü: Tasarım
Ana alan: Yazılım
Tematik konu: Doğal Afetler ve Afet Yönetimi
Bu çalışmada orman yangınlarının erken algılanmasına ve belirlenen bölgede otomatik müdahale yapılmasına yönelik bir model geliştiriliyor.
Gaz, alev ve sıcaklık sensörleriyle yangın belirtilerinin izlenmesi; uyarı sisteminin ve su pompasının devreye alınması hedefleniyor.
Öğrenciler için çıkarım: Afet yönetimi projelerinde erken uyarı, doğru ölçüm ve sistemin güvenilir biçimde test edilmesi önemli araştırma ve tasarım konularıdır.
7. Meyvecilikten İklim Değişikliğinin Sonuçlarına Teknolojik Uyarı
Proje türü: Tasarım
Ana alan: Coğrafya
Tematik konu: Tarım ve Hayvancılık Teknolojileri
Projede ilkbahar aylarında yaşanan ani sıcaklık düşüşlerinin meyve ağaçlarına verebileceği zararlara karşı bir uyarı sistemi tasarlanıyor.
Sıcaklık sensörü, Arduino, sesli ve ışıklı uyarı bileşenleriyle çalışan sistemin güneş enerjisinden yararlanması planlanıyor.
Öğrenciler için çıkarım: İklim değişikliğinin yerel tarımsal üretime etkileri, çevre ve teknoloji alanlarını birleştiren özgün proje konuları oluşturabilir.
8. Zeytin Çizme Makinesi
Proje türü: Tasarım
Ana alan: Teknoloji ve Tasarım
Tematik konu: STEAM
Bu projede hasat edilen zeytinlerin işlenmesini kolaylaştıracak mekanik bir sistem geliştirilmesi amaçlanıyor.
Dişli çarklar, hareket iletim mekanizmaları ve kesici parçalar kullanılarak zeytinlerin çizilmesine yönelik bir makine modeli planlanıyor.
Öğrenciler için çıkarım: Yerel üretim süreçlerinde karşılaşılan problemler, mühendislik tasarımına dayalı öğrenci projelerine dönüştürülebilir.
9. Bahçemde Yalıtım Malzememi Yetiştiriyorum
Proje türü: Araştırma
Ana alan: Fizik
Tematik konu: Sorumlu Üretim ve Tüketim
Projede atık mısır koçanının ısı yalıtımında kullanılabilirliği araştırılıyor.
Mısır koçanı bulunan ve bulunmayan deney düzeneklerindeki sıcaklık değişimleri karşılaştırılarak malzemenin yalıtım üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanıyor.
Öğrenciler için çıkarım: Tarımsal atıkların farklı alanlarda değerlendirilmesi, kontrollü deney ve karşılaştırma yöntemleriyle araştırılabilir.
10. Vermikülit ve Perlit ile Toprak Nem Oranının Uzun Süre Korunması
Proje türü: Araştırma
Ana alan: Coğrafya
Tematik konu: Çevre ve Çevreyi Koruma
Bu araştırmada vermikülit ve perlitin topraktaki nemin korunmasına etkisi inceleniyor.
Farklı toprak karışımlarının bulunduğu saksılar ile yalnızca toprak içeren kontrol grubu karşılaştırılarak nem değişimi ve bitki gelişiminin izlenmesi planlanıyor.
Öğrenciler için çıkarım: Kontrollü deneylerde yalnızca bir değişkenin etkisini incelemek ve ölçümleri düzenli kaydetmek, bilimsel sonuçların güvenilirliğini artırır.
11. Atık Elma Kabuklarından Elde Edilen Pektin ile Atık Sulardaki Ağır Metallerin Azaltılması
Proje türü: Araştırma
Ana alan: Kimya
Tematik konu: Su Okuryazarlığı
Projede elma kabuklarından elde edilen pektin ve aljinat kullanılarak atık sulardaki krom(VI) iyonlarının azaltılmasına yönelik bir malzeme geliştirilmesi araştırılıyor.
Çalışma, doğal maddelerin su arıtımında kullanılabilirliğini ve atıkların yeniden değerlendirilmesini konu alıyor.
Güvenlik notu: Ağır metal içeren maddelerle yapılacak deneyler sağlık ve çevre açısından risk taşıyabilir. Bu örnek, öğrencilerin kendi başlarına uygulayabileceği güvenli bir deney olarak değerlendirilmemelidir. Güncel çağrının güvenlik ve izin kuralları dikkate alınmalıdır.
12. Kilimlerde Motiflerin Dili
Proje türü: İnceleme
Ana alan: Tarih
Tematik konu: Kültürel Miras
Bu çalışmada geleneksel kilim motiflerinin anlamları, kullanım amaçları ve kültürel miras içindeki yeri inceleniyor.
Kaynak araştırmasıyla elde edilen bilgilerin dijital bir sergi aracılığıyla ziyaretçilere sunulması planlanıyor.
Öğrenciler için çıkarım: Bilim fuarları yalnızca deney ve robotik projelerinden oluşmaz. Tarih ve kültürel miras gibi alanlarda da sistematik incelemeler yapılabilir.
13. Parçacık Fiziğinde Kullanılan Makine Öğrenmesi Modellerinin Karşılaştırılması
Proje türü: Araştırma
Ana alan: Fizik
Tematik konu: Makine Öğrenmesi
Projede CERN tarafından açık kaynak olarak paylaşılan veri setleri kullanılarak karar ağacı ve rastgele orman makine öğrenmesi modellerinin performanslarının karşılaştırılması amaçlanıyor.
Modellerin doğruluk, hassasiyet, geri çağırma ve F1 skoru gibi ölçütlerle değerlendirilmesi planlanıyor.
Öğrenciler için çıkarım: Açık veri setleri, öğrencilerin gerçek bilimsel problemler üzerinde veri analizi ve model karşılaştırması yapmasına imkân sağlayabilir.
14. Uzunluk Ölçer
Proje türü: Tasarım
Ana alan: Matematik
Tematik konu: Robotik ve Kodlama
Bu projede ağaçların yüksekliğini belirli bir mesafeden ölçebilecek bir cihaz geliştirilmesi hedefleniyor.
Geometri, benzerlik ve elektronik bilgileri bir araya getirilerek oluşturulacak cihazın, yüksekliği bilinen nesneler üzerinde test edilmesi planlanıyor.
Öğrenciler için çıkarım: Matematikte öğrenilen geometri ve benzerlik kavramları, gerçek yaşamda ölçüm yapan teknolojik sistemlerin geliştirilmesinde kullanılabilir.
15. Kabak Bitkisinin Kullanıldığı Alanlar
Proje türü: İnceleme
Ana alan: Tarih
Tematik konu: Kültürel Miras
Projede kabak bitkisinin beslenme, ekonomi, sanat, edebiyat ve günlük yaşam alanlarındaki kullanımı inceleniyor.
Yerel kültürden hareketle kaynak araştırması yapılarak elde edilen bilgilerin sınıflandırılması ve bilim fuarında sergilenmesi amaçlanıyor.
Öğrenciler için çıkarım: Yaşanılan bölgenin kültürel özellikleri ve geleneksel üretim biçimleri, özgün inceleme konularının belirlenmesinde yol gösterici olabilir.
TÜBİTAK 4006 Proje Türleri Nelerdir?
TÜBİTAK 4006 Bilim Fuarlarında kullanılan temel proje türleri araştırma, tasarım ve incelemedir. Ancak bu türlerin hangi çağrıda kabul edildiği farklılık gösterir.
| Proje Türü | 4006-A | 4006-B |
|---|---|---|
| Araştırma | Kabul edilir | Kabul edilir |
| Tasarım | Kabul edilir | Kabul edilir |
| İnceleme | Kabul edilir | Kabul edilmez |
Bu nedenle geçmiş dönemlere ait inceleme projeleri, 2026 yılı 4006-B başvurularına aynı türle sunulmamalıdır.
Başarılı Bir TÜBİTAK 4006 Projesi Nasıl Hazırlanır?
Örnek proje dokümanında çalışmaların üç temel bölüm etrafında yapılandırıldığı görülüyor.
1. Projenin Amacı
Bu bölümde hangi problemin ele alındığı, projenin neyi araştıracağı veya hangi ihtiyaca çözüm geliştireceği açıklanmalıdır.
İyi bir proje amacı, genel bir konu anlatımı yerine açık ve sınırları belirlenmiş bir soruna odaklanmalıdır.
2. Projenin Yöntemi
Yöntem bölümünde araştırmanın veya tasarımın nasıl gerçekleştirileceği anlatılmalıdır.
Deneysel çalışmalarda değişkenler, kontrol grupları ve ölçüm yöntemleri; tasarım çalışmalarında kullanılacak malzemeler, prototip geliştirme aşamaları ve test planı açıklanmalıdır.
3. Beklenen Sonuç
Bu bölümde proje tamamlandığında hangi bulgulara veya çıktılara ulaşılmasının beklendiği belirtilmelidir.
Beklenen sonuçlar, kesinleşmiş deney sonuçları gibi yazılmamalıdır. Ölçüm ve analiz yapılmadan başarı iddiasında bulunulmamalıdır.
TÜBİTAK 4006 Proje Fikri Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
- Öğrencilerin ilgisini çeken gerçek bir problem seçilmeli.
- Projenin araştırma, tasarım veya inceleme türüne uygunluğu belirlenmeli.
- Problem ölçülebilir veya sistematik olarak incelenebilir olmalı.
- Gerekli araç, malzeme ve zaman planlanmalı.
- Projenin özgünlüğü araştırılmalı.
- Güvenlik ve etik kurallara dikkat edilmeli.
- Gerekli araştırma izinleri alınmalı.
- Güncel çağrının ana alan ve tematik konu listesi kontrol edilmeli.
Örnek Projeler Aynen Kullanılabilir mi?
Hayır, örnek projelerin doğrudan kopyalanması uygun değildir. TÜBİTAK tarafından yayımlanan çalışmalar, öğrencilere proje geliştirme sürecini göstermek amacıyla incelenmelidir.
Öğrenciler örneklerde kullanılan araştırma yöntemlerinden yararlanabilir ancak kendi problemlerini, özgün araştırma sorularını ve çözüm önerilerini geliştirmelidir.
Örneğin akıllı kavşak projesini inceleyen bir öğrenci, aynı sistemi tekrar etmek yerine okul çevresindeki yaya güvenliği veya farklı ulaşım problemlerine yönelik özgün bir çalışma tasarlayabilir.
2026 TÜBİTAK 4006-A ve 4006-B Başvuruları
13. Bilim Fuarları 4006-A ve 4006-B çağrıları kapsamında başvurular 21 Eylül-13 Kasım 2026 tarihleri arasında alınmaktadır.
Son başvuru tarihi 13 Kasım 2026 saat 17.30’dur.
Bilim fuarlarının 1 Mart-5 Haziran 2027 tarihleri arasında gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.
4006-A çağrısında daha önce bilim fuarı düzenleme koşulu bulunmazken 4006-B çağrısı en az iki bilim fuarı gerçekleştirmiş uygun kurumlara yöneliktir.
Öğretmenlerin proje fikirlerini hazırlamadan önce ilgili çağrı metnini ve TÜBİTAK’ın sık sorulan sorular dokümanını incelemeleri önerilir.
TÜBİTAK 4006 Proje Örnekleri PDF İndir
Öğretmenler ve öğrenciler, başarılı alt proje örneklerinin amaç, yöntem ve beklenen sonuç bölümlerini TÜBİTAK’ın yayımladığı resmî dokümandan inceleyebilir.
Resmî PDF: TÜBİTAK 4006 Başarılı Alt Proje Örnekleri
4006-A çağrı metni: TÜBİTAK 4006-A 13. Bilim Fuarları Çağrısı
4006-B çağrı metni: TÜBİTAK 4006-B 13. Bilim Fuarları Çağrısı
Sık sorulan sorular: TÜBİTAK 4006 SSS Dokümanı
Başvuru platformu: TÜBİTAK Bilim Fuarları Sistemi
Öğrenci proje yarışmaları, bilim fuarları ve proje geliştirme rehberleri için Bilim Şenliği üzerinden güncel içerikleri takip edebilirsiniz.
16. Deltamethrin Etken Maddeli İnsektisitlerin Daphnia pulex Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi
Proje türü: Araştırma
Ana alan: Biyoloji
Tematik konu: Su Okuryazarlığı
Bu projede tarımda kullanılan deltamethrin etken maddeli böcek ilaçlarının su ekosistemlerinde yaşayan Daphnia pulex üzerindeki etkilerinin araştırılması amaçlanıyor.
Öğrenciler için çıkarım: Tarım ilaçlarının çevre üzerindeki etkileri, bilimsel araştırma sorularına dönüştürülebilir. Ancak toksik kimyasalların ve canlı organizmaların kullanıldığı deneyler güvenlik, etik ve izin gereklilikleri nedeniyle doğrudan öğrenci uygulaması olarak değerlendirilmemelidir.
17. Deprem Bölgesinden Fındıklı’ya Göç Yolculuğu
Proje türü: Araştırma
Ana alan: Sosyoloji
Tematik konu: Göç ve Uyum
Projede 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından Fındıklı ilçesine göç eden ailelerin yaşadıkları deneyimlerin ve karşılaştıkları sorunların nitel araştırma yöntemiyle incelenmesi amaçlanıyor.
Gönüllü katılımcılarla görüşmeler yapılması ve elde edilen verilerin tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmesi planlanıyor.
Öğrenciler için çıkarım: Toplumsal sorunlar, etik kurallara uygun görüşmeler ve nitel araştırma yöntemleriyle incelenebilir. Hassas deneyimler yaşayan katılımcılarla çalışırken bilgilendirilmiş onam, mahremiyet ve araştırma izinleri özellikle önemlidir.
18. Yangın Uyarı Ağı
Proje türü: Tasarım
Ana alan: Teknoloji ve Tasarım
Tematik konu: Robotik ve Kodlama
Yangın Uyarı Ağı projesinde ormanlık alanlarda sıcaklık artışını algılayabilecek sensörlerin uygun konumlara yerleştirilmesi ve olası yangın tehlikesinin erken belirlenmesi hedefleniyor.
Farklı geometrik yerleşim modelleriyle daha az sensör kullanarak etkili bir uyarı ağı oluşturulması araştırılıyor.
Öğrenciler için çıkarım: Matematik, geometri, elektronik ve kodlama bilgileri bir araya getirilerek afetlere yönelik teknolojik çözümler tasarlanabilir.
19. Yaprak Biti ile Biyolojik Mücadele
Proje türü: Araştırma
Ana alan: Biyoloji
Tematik konu: Ekolojik Denge
Bu projede meyve ağaçlarına zarar veren yaprak bitleriyle mücadelede alternatif bir yaklaşımın etkilerinin incelenmesi amaçlanıyor.
Bitkilerdeki yaprak biti popülasyonunun düzenli gözlemlerle takip edilmesi ve elde edilen verilerin karşılaştırılması planlanıyor.
Öğrenciler için çıkarım: Ekolojik denge ve tarımsal üretim konuları, gözleme ve veri toplamaya dayalı araştırmalar için uygundur. Örnek projede belirtilen uygulamanın etkili veya güvenli olduğu deneysel sonuçlarla kanıtlanmış kabul edilmemelidir.
