CERN tarafından her yıl düzenlenen ve dünya çapındaki lise öğrencilerini gerçek bir parçacık hızlandırıcıda deney yapmaya davet eden “Beamline for Schools (BL4S)” yarışması güncel bilgileri size sunuyoruz. Bu yarışma, lise düzeyindeki öğrencilere bir bilim insanı gibi düşünme, proje tasarlama ve CERN veya DESY gibi dünyanın en prestijli laboratuvarlarında çalışma fırsatı sunar.
CERN Beamline for Schools (BL4S) Yarışma Rehberi
- Yarışmanın Amacı
Öğrencilerin fizik kurallarını teoriden pratiğe dökerek kendi parçacık fiziği deneylerini tasarlamalarını sağlamaktır. Kazanan ekipler, tasarladıkları deneyi gerçekleştirmek üzere tam donanımlı bir ışın hattına (beamline) davet edilir.
- Katılım Şartları
- Kimler Katılabilir: Tüm dünyadan lise öğrencileri (veya lise mezuniyeti ile üniversite başlangıcı arasındaki “boşluk yılında” olanlar).
- Yaş Sınırı: Güvenlik kuralları gereği, laboratuvara (CERN/DESY) gidecek öğrencilerin seyahat tarihinde en az 16 yaşında olması zorunludur. (Daha küçük öğrenciler projede yer alabilir ancak finale gitseler bile tesise giremezler).
- Takım Yapısı: Bir takım en az 5 öğrenciden oluşmalıdır. (Üst sınır yaklaşık 30 olsa da, kazanan takımlardan sadece en fazla 9 öğrenci ve 2 koç CERN/DESY’ye davet edilir).
- Takım Koçu: Her takımın en az bir yetişkin “Takım Koçu” (genellikle bir fizik öğretmeni) olmalıdır.
- Başvuru İçin Gerekenler
Yarışmaya katılmak için iki temel materyal hazırlanmalıdır:
- Yazılı Proje Önerisi (Maksimum 1000 Kelime):
- Motivasyon (~100 kelime): Neden katılmak istiyorsunuz?
- Deney Tasarımı (~800 kelime): Parçacık demetini nasıl kullanacaksınız? Hangi dedektörlere ihtiyacınız var?
- Beklenen Çıktılar (~100 kelime): Bu deneyden ne öğrenmeyi umuyorsunuz?
- Tanıtım Videosu (İsteğe bağlı, yaklaşık 1 dakika): Takımınızı ve projenizi yaratıcı bir şekilde anlatan kısa bir video.
- Değerlendirme Kriterleri
Projeler uzman bilim insanları tarafından şu kriterlere göre puanlanır:
- Fizibilite (Uygulanabilirlik): Deneyin mevcut teknik imkanlarla yapılıp yapılamayacağı.
- Bilimsel Yöntem: Problemin tanımlanması ve çözüm yolunun mantığı.
- Yaratıcılık: Özgün bir fikir veya yaklaşım sunulması.
- Motivasyon: Takımın konuya olan ilgisi ve isteği.
- Ödüller
- Ana Ödül: Seçilen kazanan takımlar (genellikle her yıl 3-5 takım), tüm masrafları karşılanarak 10-14 gün boyunca CERN (İsviçre), DESY (Almanya) veya Bonn Üniversitesi (Almanya) laboratuvarlarına davet edilir.
- Shortlist Ödülleri: İlk 50’ye giren takımlara BL4S tişörtleri, okulları için özel dedektör kitleri (Cloud Chamber vb.) verilir.
- Katılım Belgesi: Projesini başarıyla teslim eden her öğrenciye resmi katılım sertifikası verilir.
- Önemli Tarihler (Genel Takvim)
- Kayıtların Açılması: Genellikle her yılın Ocak ayı.
- Son Başvuru: Mart ayının ortası (Örn: 2026 için 13 Mart).
- Kazananların İlanı: Haziran ayı.
- Deneylerin Uygulanması: Eylül – Ekim dönemi.
Fen liseleri taban puanları ve yüzdelik dilimleri için sayfamızı takip ediniz.
Türkiye İçin Önemli Not
Türkiye, bu yarışmaya dünya genelinde en çok proje gönderen ülkelerden biridir. 2025 yılında Türkiye’den “Team Physical” takımı büyük ödülü kazanarak CERN’de deney yapma hakkı kazanmıştır. Yerel destek ve bilgi almak için CERN’in Türkiye koordinatörleri (genellikle üniversiteler iş birliğiyle) ile iletişime geçilebilir.
Resmi Web Sitesi: beamlineforschools.cern
