Osmanlı İmparatorluğu, Söğüt topraklarında küçük bir uç beyliği olarak başlayıp üç kıtaya yayılan, dünya tarihinin en uzun ömürlü imparatorluklarından biridir. 1299 yılından 1922 yılına kadar geçen 623 yıllık bu tarihi süreçte, devletin başında aynı soydan gelen 36 padişah görev yapmıştır. Tarih sahnesinde derin izler bırakan bu liderlerin yönetim dönemleri, kanıtlanmış ve nesnel tarihi gerçekler ışığında altı ana döneme ayrılır.
Osmanlı Padişahları Listesi
İşte kuruluşundan çöküşüne kadar tam kronolojik sırayla Osmanlı Padişahları listesi:
-
Kuruluş Dönemi (1299 – 1453)
Beylikten devletleşme sürecine geçişin yaşandığı, Balkanlar’da ilk fetihlerin gerçekleştirildiği dönemdir. Ankara Savaşı (1402) sonrası yaşanan Fetret Devri de bu döneme dahildir.
- Osman (Osman Gazi)
1299 – 1326
Devletin kurucusudur. Kendi adına ilk hutbeyi okutup para bastırarak bağımsızlığını ilan etmiştir.
Orhan Gazi
1326 – 1362
Bursa’yı fethederek başkent yapmış, ilk düzenli orduyu (Yaya ve Müsellem) ve ilk medreseyi kurarak beyliği devlete dönüştürmüştür.
- Murad (Hüdavendigar)
1362 – 1389
Edirne’yi fethetmiş, Balkanlar’da kesin Türk hakimiyetini başlatmıştır. I. Kosova Savaşı sonrasında savaş meydanında şehit edilen tek Osmanlı padişahıdır.
- Bayezid (Yıldırım Bayezid)
1389 – 1402
İstanbul’u ilk kez kuşatan padişahtır. 1402 Ankara Savaşı’nda Timur’a esir düşmesiyle devlette 11 yıl sürecek Fetret Devri başlamıştır.
- Mehmed (Çelebi Mehmed)
1413 – 1421
Fetret Devri’ne son vererek devleti yıkılmaktan kurtardığı için Osmanlı Devleti’nin ikinci kurucusu kabul edilir.
- Murad
1421 – 1444 / 1446 – 1451
Tahtını kendi isteğiyle oğlu II. Mehmed’e devretmiş, ancak Haçlı tehlikesi üzerine (Varna Savaşı) ordunun başına geçmek için tahta yeniden oturmuştur.
Fen liseleri taban puanları ve yüzdelik dilimleri için sayfamızı takip ediniz.
-
Yükselme Dönemi (1453 – 1579)
İstanbul’un fethiyle başlayan, devletin imparatorluk kimliği kazandığı ve cihan devleti haline geldiği dönemdir.
- VII. II. Mehmed (Fatih Sultan Mehmed) [1451 – 1481]: 1453 yılında İstanbul’u fethederek Doğu Roma İmparatorluğu’na son vermiş ve Orta Çağ’ı kapatıp Yeni Çağ’ı açmıştır.
- VIII. II. Bayezid [1481 – 1512]: Cem Sultan olayı nedeniyle daha sakin ve fetihlerin azaldığı bir dönem yaşanmıştır. Tarihçiler tarafından “Veli” olarak da anılır.
- IX. I. Selim (Yavuz Sultan Selim) [1512 – 1520]: 8 yıllık saltanatına büyük fetihler sığdırmıştır. Çaldıran, Mercidabık ve Ridaniye savaşlarıyla Safevi ve Memlük devletlerini yenerek halifeliği Osmanlı hanedanına getirmiştir.
- X. I. Süleyman (Kanuni Sultan Süleyman) [1520 – 1566]: 46 yıl ile Osmanlı tahtında en uzun süre kalan padişahtır. Batı’da “Muhteşem”, Doğu’da adalete verdiği önem nedeniyle “Kanuni” olarak bilinir. İmparatorluk en geniş sınırlarına ve zirve noktasına bu dönemde ulaşmıştır.
- XI. II. Selim [1566 – 1574]: Ordunun başında sefere çıkmayı bırakan ilk padişahtır. Onun döneminde Kıbrıs fethedilmiştir.
- XII. III. Murad [1574 – 1595]: Sadrazam Sokollu Mehmed Paşa’nın ölümüyle (1579) yükselme dönemi sona ermiş ve duraklama sinyalleri başlamıştır.
-
Duraklama Dönemi (1595 – 1699)
Merkezi otoritenin zayıfladığı, iç isyanların baş gösterdiği ve fetihlerin yavaşladığı dönemdir. Karlofça Antlaşması ile son bulur.
| Padişah | Saltanat Yılları | Öne Çıkan Tarihi Gerçek |
| XIII. III. Mehmed | 1595 – 1603 | Sancak eğitimi alarak tahta çıkan son padişahtır. Haçova Meydan Savaşı’nı kazanmıştır. |
| XIV. I. Ahmed | 1603 – 1617 | Veraset sistemini değiştirerek “Ekber ve Erşed” (en yaşlı ve olgun kişinin tahta geçmesi) kuralını getirmiştir. İstanbul’daki Sultanahmet Camii’ni yaptırmıştır. |
| XV. I. Mustafa | 1617-1618 / 1622-1623 | Akli dengesi yerinde olmadığı için iki kez tahttan indirilmiştir. |
| XVI. II. Osman (Genç Osman) | 1618 – 1622 | Osmanlı tarihinde yenilik yapmak istediği için Yeniçeriler tarafından tahttan indirilip katledilen ilk padişahtır. |
| XVII. IV. Murad | 1623 – 1640 | Tütün, içki ve gece sokağa çıkma yasağı gibi sert tedbirlerle merkezi otoriteyi yeniden sağlamıştır. “Bağdat Fatihi” olarak anılır. |
| XVIII. I. İbrahim | 1640 – 1648 | Döneminde Girit adası kuşatması başlamıştır. |
| XIX. IV. Mehmed (Avcı Mehmed) | 1648 – 1687 | 7 yaşında tahta çıkmıştır. Kanuni’den sonra en uzun süre (39 yıl) tahtta kalan ikinci padişahtır. Döneminde II. Viyana Kuşatması başarısızlıkla sonuçlanmıştır. |
| XX. II. Süleyman | 1687 – 1691 | Köprülü Fazıl Mustafa Paşa’yı sadrazamlığa getirerek devlette reformlar aramıştır. |
| XXI. II. Ahmed | 1691 – 1695 | Avusturya savaşlarının devam ettiği zorlu bir dönemde yönetimde bulunmuştur. |
| XXII. II. Mustafa | 1695 – 1703 | Ordunun başında sefere çıkan son Osmanlı padişahıdır. Döneminde, büyük toprak kaybına yol açan Karlofça Antlaşması (1699) imzalanmıştır. |
- Gerileme Dönemi (1703 – 1792)
Kaybedilen toprakları geri alma çabalarının olduğu ancak Avrupa’nın üstünlüğünün kabul edilerek ilk batılılaşma reformlarının başladığı dönemdir.
- XXIII. III. Ahmed [1703 – 1730]: Lale Devri padişahıdır. Avrupa’ya ilk kez geçici elçiler gönderilmiş ve matbaa (İbrahim Müteferrika) bu dönemde getirilmiştir. Patrona Halil İsyanı ile tahttan indirilmiştir.
- XXIV. I. Mahmud [1730 – 1754]: Askeri alanda ilk kez yabancı uzmanlardan (Humbaracı Ahmed Paşa) yararlanarak batı tarzı ıslahatlar yapmıştır.
- XXV. III. Osman [1754 – 1757]: 51 yıl kafes hayatı yaşadıktan sonra tahta çıkmıştır. Yumuşak karakteri ve İstanbul’daki büyük yangınlarla hatırlanır.
- XXVI. III. Mustafa [1757 – 1774]: Maliyeyi düzeltmeye çalışmış, Laleli Camii’ni yaptırmış ve Rusya ile girilen başarısız savaşlar dönemine tanıklık etmiştir.
- XXVII. I. Abdülhamid [1774 – 1789]: Ağır şartlar içeren Küçük Kaynarca Antlaşması onun döneminde yürürlüğe girmiştir. Askeri ıslahatlara ağırlık vermiştir.
- XXVIII. III. Selim [1789 – 1807]: “Nizam-ı Cedid” (Yeni Düzen) adıyla radikal askeri ve idari reformlar başlatan yenilikçi bir padişahtır. Kabakçı Mustafa İsyanı ile tahttan indirilmiş ve daha sonra öldürülmüştür.
- Dağılma Dönemi (1807 – 1922)
İmparatorluğun milliyetçilik akımları ve dış baskılar karşısında toprak bütünlüğünü korumaya çalıştığı, modernleşme hareketlerinin zirveye ulaştığı en uzun yüzyıldır.
- XXIX. IV. Mustafa [1807 – 1808]: İsyan sonucu tahta çıkmış, yalnızca 14 ay tahtta kalabilmiştir.
- XXX. II. Mahmud [1808 – 1839]: 1826 yılında Yeniçeri Ocağı’nı kaldırarak (Vaka-i Hayriye) modern Osmanlı ordusunu kurmuştur. Kılık kıyafetten devlet kurumlarına kadar köklü idari reformlar yapmıştır.
- XXXI. Abdülmecid [1839 – 1861]: Osmanlı’da demokratikleşme ve hukuk devleti adımlarının başlangıcı sayılan Tanzimat Fermanı (1839) ve Islahat Fermanı (1856) onun döneminde ilan edilmiştir. Dolmabahçe Sarayı’nı yaptırmıştır.
- XXXII. Abdülaziz [1861 – 1876]: Avrupa seyahatine çıkan ilk ve tek Osmanlı padişahıdır. Güçlü bir donanma oluşturmuştur. Tahttan indirildikten sonra şüpheli bir şekilde vefat etmiştir.
- XXXIII. V. Murad [1876]: Sadece 93 gün tahtta kalarak Osmanlı tarihinin en kısa süre saltanat süren padişahı olmuştur. Ruhsal sağlığı bozulduğu için tahttan indirilmiştir.
- XXXIV. II. Abdülhamid [1876 – 1909]: İlk Osmanlı anayasası olan Kanun-i Esasi’yi kabul ederek I. Meşrutiyet dönemini başlatmıştır. 33 yıllık saltanatında eğitim, demiryolları ve telgraf ağları konusunda büyük altyapı yatırımları yapmıştır. 31 Mart Vakası sonrası tahttan indirilmiştir.
- XXXV. V. Mehmed (Reşad) [1909 – 1918]: Trablusgarp, Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı bu padişahın döneminde yaşanmıştır. Yönetim ağırlıklı olarak İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin elindedir.
- XXXVI. VI. Mehmed (Vahdeddin) [1918 – 1922]: Osmanlı İmparatorluğu’nun son padişahıdır. I. Dünya Savaşı’nın yıkımı ardından Mondros Ateşkesi ve Sevr Antlaşması süreçlerini yaşamıştır. 1 Kasım 1922’de saltanatın kaldırılmasıyla Osmanlı Devleti resmen sona ermiş ve Vahdeddin yurt dışına çıkmıştır.
Tüm öğrencilerimizi online matematik kampları programlarımıza bekleriz.
