Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), okullardaki ölçme ve değerlendirme süreçlerini desteklemek amacıyla geliştirdiği Ortak Yazılı Sınav Sistemi’ni (OYSS) tanıttı. Dijital bir platform olarak hazırlanan sistem; sınavların oluşturulmasından sonuçların analiz edilmesine ve öğrencilere geri bildirim verilmesine kadar uzanan bir süreç sunuyor.
MEB’in açıklamasına göre OYSS, 2026-2027 eğitim öğretim yılının birinci dönem birinci yazılı sınavlarında kullanılmaya başlanacak. Sistemle öğrencilerin yalnızca sınav puanlarının değil, hangi öğrenme çıktılarında başarılı olduklarının ve hangi konularda desteğe ihtiyaç duyduklarının da izlenmesi hedefleniyor.
OYSS; öğretmenlerin sınav hazırlama, uygulama ve değerlendirme süreçlerini dijital ortamda daha düzenli yürütmesine yardımcı olmak için geliştirildi. Sistem, öğretim programlarındaki öğrenme çıktılarıyla uyumlu soruların kullanılmasını ve sınav sonuçlarının öğrenci, sınıf ve şube düzeyinde incelenmesini sağlayacak.
Bu yaklaşımla sınavların yalnızca dönem sonunda not veren bir araç olması yerine, öğrencinin öğrenme sürecindeki güçlü ve gelişime açık yönlerini gösteren bir değerlendirme aracına dönüşmesi amaçlanıyor.
OYSS hangi sınıflarda ve derslerde uygulanacak?
MEB’in duyurusunda sistemin ilk aşamada ortaokul 5, 6 ve 7. sınıflar ile lise 9, 10 ve 11. sınıflarda toplam 16 branşta uygulanacağı belirtildi. Açıklanan branşlar şöyle:
| Eğitim kademesi | Sınıflar | Dersler |
|---|---|---|
| Ortaokul | 5, 6 ve 7. sınıflar | Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi, İngilizce |
| Lise | 9, 10 ve 11. sınıflar | Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, felsefe, din kültürü ve ahlak bilgisi, İngilizce |
Bu kapsam, sistemin adı geçen derslerde kullanılacağını gösteriyor. Ülke genelinde ortak sınav yapılacak dersler ve sınav tarihleri ise ayrıca açıklanan takvim ve duyurulara göre takip edilmeli. BilimSenliği.com’daki 2026-2027 ülke geneli ortak yazılı sınav takvimi sayfası da bu konuda yardımcı olabilir.
Sınavlar, eğitim öğretim yılı başında zümre öğretmenleri tarafından belirlenen konu-soru dağılım tablolarındaki senaryolar esas alınarak oluşturulacak. Seçilen senaryodaki öğrenme çıktılarına yönelik iki soru, zümre öğretmenlerinin ortak kararıyla hazırlanacak. Diğer sorular ise MEB’in oluşturduğu soru havuzundan, öğretmenlerin belirleyeceği güçlük düzeylerine göre sisteme aktarılacak.
Soru havuzunda farklı bilişsel ve güçlük düzeylerinde, beceri temelli ve açık uçlu sorular bulunması hedefleniyor. Soruların güçlük seviyeleri ve puan değerleri belirlenirken öğretmenlerin mesleki değerlendirmesi de dikkate alınacak. Böylece sınav hazırlama sürecinde öğretmenin öğrencilerini tanımasından kaynaklanan bilgi ve deneyimin korunması amaçlanıyor.
Sistemde yaklaşık 8 bin yeni soru hedefi
MEB, ilk ortak yazılı sınavlardan önce sisteme yaklaşık 8 bin sorunun aktarılmasını; soru havuzunun geliştirilmesi kapsamında her sınav döneminde de yaklaşık 8 bin yeni soru hazırlanmasını hedefliyor. Bu sayılar hedef olarak açıklandı; soru havuzunun zaman içinde geliştirilmesi planlanıyor.
Sınav uygulamasından sonra öğrenci cevaplarına ilişkin soru bazlı puanlar sisteme girilecek ve sonuçlar ilgili öğrenme çıktılarıyla ilişkilendirilecek. Böylece öğretmenler öğrencilerin hangi konularda başarılı olduğunu ve hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyduğunu daha ayrıntılı görebilecek.
- Öğrenciler, toplam puanlarının yanı sıra güçlü oldukları ve geliştirmeleri gereken öğrenme alanlarına ilişkin geri bildirim alabilecek.
- Veliler, çocuklarının hangi bilgi ve becerilerde ilerlediğini ve hangi konularda desteğe ihtiyaç duyduğunu takip edebilecek.
- Öğretmenler, öğrenci, sınıf ve şube düzeyindeki sonuçları inceleyerek öğretim sürecini ihtiyaçlara göre planlayabilecek.
Aynı derste farklı zamanlarda yapılan sınavların sonuçlarının karşılaştırılmasıyla öğrencinin gelişiminin zaman içindeki değişimini izlemek de mümkün olacak. Bu veriler, öğrencinin öğrenme sürecine yönelik daha somut değerlendirmeler yapılmasına katkı sağlayabilir.
OYSS’nin öne çıkan özellikleri
- Öğrenme çıktılarıyla uyumlu soru ve değerlendirmeleri desteklemesi
- Açık uçlu ve beceri temelli soruların kullanımını yaygınlaştırmayı hedeflemesi
- Sınav hazırlama, uygulama ve analiz süreçlerini dijital ortamda bir araya getirmesi
- Sonuçları öğrenci, sınıf ve şube düzeyinde incelemeye imkân vermesi
- Öğrenci ve velilere öğrenme alanları hakkında geri bildirim sunmayı amaçlaması
- Farklı okullardaki ölçme ve değerlendirme uygulamalarında ortak standartları desteklemesi
Öğrenciler OYSS’ye nasıl hazırlanabilir?
OYSS’de açık uçlu ve beceri temelli sorulara ağırlık verilmesi planlandığından öğrencilerin yalnızca bilgiyi ezberlemesi yeterli olmayabilir. Konuları kendi cümleleriyle açıklamak, işlem basamaklarını göstermek, bir sonuca nasıl ulaştığını gerekçelendirmek ve farklı soru biçimleri üzerinde çalışmak yararlı olacaktır.
Öğrenciler yazılı hazırlığında önce dersin konu-soru dağılım tablosunu ve öğretmenlerinin belirlediği kapsamı inceleyebilir. Ardından eksik olduğu konuları belirleyerek düzenli tekrar ve soru çözümü yapabilir. Matematikte problem çözme becerisini geliştirmek isteyen öğrenciler Matematik Kampları kaynaklarından da yararlanabilir.
OYSS hakkında sıkça sorulan sorular
MEB’in açıklamasına göre sistem, 2026-2027 eğitim öğretim yılının birinci dönem birinci yazılı sınavlarında uygulanmaya başlanacak.
İlk aşamada hangi sınıflar sistem kapsamında?
İlk aşamada ortaokul 5, 6 ve 7. sınıflar ile lise 9, 10 ve 11. sınıflar açıklanan kapsamda yer alıyor. 8 ve 12. sınıflar, duyuruda belirtilen ilk aşama sınıf listesinde bulunmuyor.
MEB, soru havuzunda beceri temelli ve açık uçlu sorulara yer verilmesini hedefliyor. Sınavların biçimi ve kapsamı ilgili dersin konu-soru dağılımına ve öğretmenlerin hazırlık sürecine göre şekillenecek.
Hayır. Açıklamada, sınav senaryosuna yönelik iki sorunun zümre öğretmenlerinin ortak kararıyla hazırlanacağı, diğer soruların ise öğretmenlerin belirlediği güçlük düzeylerine göre soru havuzundan seçileceği belirtildi. Sistemin öğretmenlerin mesleki değerlendirmesini sınav hazırlama sürecinde tutması amaçlanıyor.
Yapay zekâ sistemi kullanıma hazır mı?
MEB duyurusunda yapay zekâ destekli soru yazımı ve açık uçlu soruların puanlanması çalışmalarının sisteme entegre edilmesinin planlandığı ifade edildi. Bu nedenle söz konusu özellikler, duyuruda mevcut ve tamamlanmış uygulamalar olarak değil, planlanan çalışmalar olarak aktarılıyor.
Resmî duyuru
Ortak Yazılı Sınav Sistemi’nin uygulama kapsamı ve işleyişiyle ilgili ayrıntılar için MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğünün resmî duyurusu incelenebilir.
