PROJENİN ADI: BALIMIZI BİLELİM
PROJENİN AMACI:
Düzce?nin Yığılca ve çevresinde üretilen balların çeşidini, kalitesini ve saflığını polen analiziyle destekleyerek basit yöntemle belirlemek.
GİRİŞ:
Bal, insan vücudunun enerji açısından en yüksek derecede ve en hızlı biçimde faydalanacağı şekilde tasarlanmış tatlı, doğal ve çok değerli bir besindir. Özellikle sindirime gerek olmadan çok süratli bir şekilde kana karışması değerini daha da artırmaktadır.Bal, besin maddesi ve enerji kaynağı olarak kullanılmasının yanı sıra insan sağlığı açısından da önem taşımakta ve çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır.
Balın kalitesini ve saflığını belirlemek üzere; nem, asit, iletkenlik, renk, HMF, prolin, enzim aktivitesi, şeker profili gibi kimyasal ve fiziksel özelliklerin incelenmesinin yanı sıra, İzotop Oranı Kütle Spektrometre Sistemi (IRMS) ile de bala yapılan her türlü katkı tespit edilebilmektedir.
Laboratuvarlarda balın hangi bitki ve yörelerden geldiği yani orijini de tespit edilebilmektedir. Bu amaçla, Türkiye’de balda ilk defa geliştirilen yöntemlerle ürünlerin; tat, koku ve doku özellikleri “Tanımlayıcı Duyusal Analiz Tekniği” ve aroma maddelerinin analiziyle incelenebilmektedir. Ayrıca mikroskobik yöntemlerle balın polen ve nişasta içeriği belirlenebilmektedir.
Ancak bu teknikler laboratuar koşullarında kullanılan tekniklerdir. Bizim yapacağımız projenin amacı balın ışığı kırıcılığından yararlanarak laboratuar koşullarına gerek duymadan pazarda balın cinsini belirleyebilmektir.
KULLANILAN YÖNTEM:
Yığılca ilçesinde satılan 4 çeşit bal numunesi elde edilmiştir. Bal numunelerinden 150 gr. alınarak steril cam kavanozlarda ve karanlık ortamda muhafaza edilmiştir. Daha sonra polen analizi için şu aşamalar izlenmiştir:
1. Bal, bir cam çubuk yardımı ile iyice karıştırılıp, içeriğinin homojen bir biçimde dağılması sağlandı. Sonra bu stok baldan 5 gr. alınıp, deney tüpüne aktarıldı ve üzerine 10 ml. distile su ilave edildi. Balın, su içersinde iyice çözülmesini sağlamak için tüpler iyice çalkalandıktan sonra yaklaşık45°C’lik su banyosunda 10 dakika bekletildi.
2. Çözelti, 20 dakika boyunca 4300 devirde santrifüj edildi ve santrifüjden sonra tüplerdeki su döküldü.
3. Santrifüj sonucu dibe çöktürülmüş bal, steril platin iğne ucuna alınan bir miktar gliserin jelatinle bir miktar alınarak lam üzerine aktarıldı.
4. Lam, 30-40 °Cısıtıldı ve eridikten sonra iğne yardımıyla bal içeriğinin safraninli gliserin jelatin içersinde homojen bir şekilde dağılması sağlandı.
5.Hazırlanan preparatların hangi bal örneğine ait olduğu etiketlenerek tanımlamaya hazır duruma getirildi.
6. Polenler ışık mikroskobu ile incelenerek polen sayımları yapıldı.
7.Polen sayımı sonucunda balın cinsi belirlendikten sonra lazer ışık yardımı ve beyaz bir ekran kullanılarak balların kırılma noktaları belirlendi.
8. Her balın kırılma noktasının farklı olduğu gözlenerek kırılma bölgeleri işaretlendi.
PROJE BÜTÇESİ:
Lazer ışık:3.5 TL
PROJE ÇALIŞMA TAKVİMİ:
KASIM
4.11.2013
Proje nasıl hazırlanır?
5.11.2013
Proje nasıl hazırlanır?
6.11.2013
Proje nasıl hazırlanır?
11.12.2013
Bu Benim Eserim Proje Yarışması tanıtımı
12.11.2013
Ülke genelindeki diğer proje yarışmalarının tanıtımı
13.11.2013
Ülke genelindeki diğer proje yarışmalarının tanıtımı
18.11.2013
İl genelindeki diğer proje yarışmalarının tanıtımı
19.11.2013
Proje temelli öğrenmenin özellikleri
20.11.2013
Proje çeşitleri
25.11.2013
Proje öncesi çalışmalar
26.11.2013
Proje aşamaları
27.11.2013
Proje konusunun seçilmesi
ARALIK
2.12.2013
Zaman takviminin yapılması
3.12.2013
Proje planlama
4.12.2013
İnternetin kullanımı
9.12.2013
İnternetin kullanımı
10.12.2013
İnternetin kullanımı
11.12.2013
Proje planlama
16.12.2013
Diğer yardımcı kaynakların kullanımı
17.12.2013
Araştırma stratejileri geliştirme
18.12.2013
Ekip çalışmasının önemi
23.12.2013
Kaynakların taranması
24.12.2013
Deneysel projede kullanılabilecek stratejiler
25.12.2013
Deneysel olmayan projede kullanılabilecek stratejiler
30.12.2013
Bilimsel araştırma basamakları
31.12.2013
Materyal ve yöntemler
OCAK
2.01.2014
Gözlem yapma
6.01.2014
Verilerin elde edilmesi
7.01.2014
Bulgu(veri) düzenlenmesi
8.01.2014
Sonucun ortaya konulması
13.01.2014
Kılavuzda belirtilen güvenlik uyarılarına uyulması
14.01.2014
Projenin yazılması
15.10.2014
Proje sonunda kazanılan davranışların tespiti
SONUÇLAR VE SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Balların polen analizi yapılırken bu bölgede yaygın olan Rhododendron panticum(ORMAN GÜLÜ),Hedysarum varium Willd. (HOROZBAŞI),Epilabium angustifalium L. (MERAGÜLÜ),Arbutus anderachne L.(SANDAL AĞACI),Fumma procumbens(KIR GÜLÜ)Lotus aegaeus Boiss(LÜFEROTU) gibi polenlere rastlandı.
Polen analizi sonrasında balların bulunduğu şişelere lazer ışının tutulması sonucu kırılma noktaları tayin edilirken bal kavanozlarına eşit uzaklıklarda beyaz erken kullanıldı. Çiçek ve kestane balında şişenin diğer tarafına kırılma gözlendi. Fakat acı bal örneklerinde geriye doğru kırılma olduğu gözlendi. Kırılma noktaları beyaz ekran üzerinde işaretlendi.
Çiçek ve kestane balının yoğunluğu acı ballara göre daha az olduğu için lazer ışınları şişenin diğer tarafına geçebilir. Yoğunluğu daha fazla olan acı ballarda kırılma daha fazla olduğu için lazer ışını geri yansır. Kırılma bölgeleri işaretlenerek pazarlardan alınan balların türü lazer ışınıyla rahatça belirlenebilir.
KAYNAKLAR:
Türkiyenin Nektarlı Bitkileri, Polenleri ve Balları (Prof.Dr.Kadriye Sorkun)
