PROJE ADI:ÇARPANLARIN SAVAŞI
PROJE AMACI: Sayıların çarpanlarını ayırma işlemini eğlenceli bir hale getirmek için çok sevilecek eğlenceli bir oyun tasarlamak.
GİRİŞ
Yaptığımız literatür araştırmada klasik zeminli satranç oyunu dikkatimizi çekti.Satranç oyunu hakkında biraz bilgi verelim.
Satranç, iki oyuncu arasında oynanan bir zeka oyunudur. Bu oyun satranç tahtası denilen 8 x 8 ‘lik kare bir alan üzerinde satranç taşları ile oynanır.
Toplam 64 karenin yarısı siyah, yarısı beyaz renklerden oluşur. Taraflar beyaz ve siyah renkli taşları alırlar, her oyuncunun bir seferde bir hamle yapmasıyla oyun gelişir. Oyunun başında beyaz ve siyahların 16 taşı bulunur. Bunlar bir Şah, bir vezir, iki kale, iki fil, iki at ve sekiz piyondan oluşur. Oyunun amacı karşı tarafın şahını mat etmektir.
Satranç 6. yüzyılda Hindular tarafından oynanmaya başlanmış, oradan dünyaya yayılmıştır.
Amacı
Oyunun amacı rakip şahı mat etmektir. Bunun anlamı rakip şahın bulunduğu karenin tehdit altında bulunması ve tehdit altında olmayan bir kareye kaçış ya da tehdidi engelleyecek başka bir hamlesinin olmamasıdır. Eğer bir oyuncunun şahının bulunduğu kare tehdit altında olmadığı halde bu oyuncunun legal hamlesi kalan tek taşı şahı ise ve de şahının tehdit altında olmayan bir kareye yapabileceği bir hamlesi yoksa oyun pat olur, yani berabere biter. Ayrıca oyun herhangi bir anda oyunculardan birinin yenilgiyi kabul etmesi veya bir oyuncunun beraberlik teklif etmesi ve diğerinin de bunu kabul etmesiyle de sona erebilir. Oyun sırasında taşları avantajlı yerlere yerleştirerek rakibin hareketini kısıtlamak ve rakibin taşlarını almak yoluyla gücünü azaltmak esastır. Her taş, kurallara göre ulaşabileceği bir karedeki rakip taşın bulunduğu kareye yerleşerek, yerinden ettiği taşı oyun dışı bırakma gücüne sahiptir, buna taş almak denir. Alınan taş oyuna bir daha geri dönemez ancak bulunduğu hattın son karesine varan bir piyon, oyun haricinde bulunsun bulunmasın, arzu edilen başka bir taşla değiştirilebilir.
Taşların Hareketi
Şah
Boş olduğu takdirde hemen bitişiğindeki karelere gidebilir, tek hamlede daha uzak karelere gidemez.
Vezir
Boş olan karelere hem dikey hem çapraz hareket edebilir. Kale ve filin hareketlerinin birleşimi şeklinde hareket eder.
Fil
Önünde bir engel bulunmadıkça çaprazlarda hareket eder. Fillerin biri daima beyaz, diğeri daima siyah karelerde hareket eder.
Kale
Yatay veya dikey bir hat üzerinde başka bir taşın olduğu kareye kadar serbestçe hareket edebilir. Kale, bulunduğu hattın üzerinde hareket yönünde rakibe ait ilk taşı almak potansiyeline de sahiptir.
At
Herhangi bir yönde 2 kare ve buna dik yönlerden birinde bir kare ilerler. İlerlerken geçtiği karelerin dolu olmasından etkilenmez. Hareketini bitirdiği karede rakip taş varsa bu taşı alır. (L şeklinde ilerler.)
Piyon
Piyonlar önlerinde taş bulunmadıkça, ileriye doğru ve düz olarak ilerlerler. Piyonlar açılışta (ilk hamlelerinde) isterlerse iki kare ilerleyebilirler. Piyonlar ileriye doğru tek kare çapraz olarak diğer taşları alabilirler. Sekizinci sıraya ulaşan piyonlar oyuncunun istediği herhangi bir taşa (Şah hariç) terfi ederler. Bu taş genellikle en güçlü taş olan Vezir olur.
Rok Yapmak
Şah ve Kaleyle yapılan 2 hamlenin oluşumundan oluşan tek bir harekettir. Oyunda en fazla bir defa yapılabilir. Arada başka hiçbir taş yoksa ve şah ile kale hiç oynamamışlarsa ve şah tehdit altında değilse, Rok yapmak için Şah Kaleye doğru iki hamle atar. Aynı hamlenin devamı olarak, Kale Şahın üzerinden atlar ve yanına yerleştirilir. Şahın geçeceği karelerin de tehdit altında olmaması gerekir. Şahla, vezir tarafındaki kaleyle yapılan roka, uzun rok, şahla şah tarafındaki kalenin yaptığı roka ise kısa rok denir.
Satranç Notasyonu
Satrançta genel olarak cebirsel notasyon kullanılmaktadır. Satranç tahtasında düşey sütunlarda birer harf (a, b, c, d, e, f, g, h) ve yatay sütunlara birer sayı (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ) konulur. Böylece her kare bir harf ve bir de sayı ile belirlenmiş olur. Örneğin, sol alt kare a1, sağ üst kare de h8 ile belirtilir.
Projenin ayrılan yönleri söyledir.Bizim oyunumuz tamamen sayılardan oluşmaktadır. Zemin olarak 8×8 boyutunda bir kare yerine 12×12 boyutunda bir kare kullandık. Şah pozisyonunda 10 sayısını kullandık. Bileşik sayılar hamlelerini çarpanlarından birini yatay diğerini ise dikey hareket ile mümkün kılacaklardır. Bileşik sayılar sadece hedef noktayı tehdit edebileceklerdir. Asal sayılar ise hamlelerini sadece kendi değerini sadece yatay veya sadece dikey hareket ile mümkün kılacaklardır. Asal sayılar yatay veya dikey eksende değeri kadar bir alanı tehdit edebileceklerdir. Asal veya bileşik sayı olmayan 1 `ler ise hamlelerini değeri kadar sadece dikey hareket ile mümkün kılacaklardır. Yalnızca rakip taşın yerine geçmek için 1 birim yatay ve 1 birim dikey hareket ile gerçekleştireceklerdir.
Taşlar ve hamleleri
1 Sadece dikey eksende bir birim
5 Dikey veya yatay eksende 5 birim(5×1)
6 3×2 yada 6×1?lik bir alan
7 Dikey veya yatay eksende 7birim(7×1)
8 4×2 yada 8×1 `lik bir alan
9 3×3 yada 9×1?lik bir alan
10 5×2 yada 10×1?lik bir alan
12 4×3 ,6×2 yada 12×1 `lik bir alan
Hedeflediklerimiz, sayıları, çarpanlarını kullanarak modellemek, Asal sayıları belirleyebilmek. En küçük ortak katı belirleyebilmek.
Yardımlarından dolayı 8-A öğrencilerinden Murat TÜRKKAN? ateşekkür ederiz.
KULLANILAN YÖNTEM
36cm x36 cm ebadında bir tahta hazırlandı. Tahtanın içine3 cm x3 cm ebadında olan kareler çizildi. Bu kareler damalı şekilde markerlerle boyandı. Üzerini koruyucu madde olan vernikle kaplamak iste sekte yaptığımız küçük bir deneyle bunun imkânsız olduğunu gördük. Vernik kullanmamaya kara verdik. Daha sonra2 cm x2 cm x2 cm ?lik 48 adet tahtadan küpler hazırlandı. Küplerimizi boyamak için görsel sanatlar öğretmenimizin tavsiyesi üzerine ahşap boyalar kullandık. Küplerin yarısı sarıya diğer yarısı maviye ahşap boyandı. Küplerin üzerine sayıları boya kalemleri ile yazmak istedik. Fakat görünmeyeceğini düşünerek vazgeçtik ve kâğıt yapıştırmaya karar verdik. Küçük kağıtlara oyunda kullanılacak sayılar (1,5,6,7,8,9,10,12) yazıldı. Bu kâğıtlar tahta küplere yapıştırıcı ile yapıştırıldı. En sonunda oyunun kurallarını oyunu oynayarak yazdık.
PROJE BÜTÇESİ
TAHTA 2 ADET X 10 TL = 20 TL
TAHTANIN KÜPLERE AYRILMASI = 5 TL
MARKER KALEM 2 ADET X 4TL = 8 TL
AHŞAP BOYA 2ADET X 1 TL = 2 TL
FIRÇA 2 ADET X 1TL = 2TL
YAPIŞTIRICI 1 ADET X 2 TL = 2TL
TOPLAM = 39 TL
PROJE ÇALIŞMA TAKVİMİ
03/11/2011 PROJE EKİBİNİN OLUŞTURULMASI
10-25/11/2011 PROJENİN BELİRLENMESİ
25/11/2011-06/12/2012 PROJENİN TEORİK OLUŞUMU
06-13/12/2011 MALZEMELERİN TEMİN EDİLMESİ
12-30/12/2011 PROJENİN TAMAMLANMASI
31/12/2011-13/01/2012 PROJENİN DEĞERLENDİRİLMESİ
13-17/01/2012 PROJE RAPORUNUN YAZIMI
SONUÇLAR VE SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ
Okulda ilk olarak satranç bilen öğrencilerin daha sonra tüm okulun ilgisi çekmiştir.
Satrançtan daha çok dikkatin ve daha üstün bir zihinsel becerinin gerektiği vurgulanmıştır. Neden olarak, satrançta bir taşın tek bir hamle türü olmasına karşın çarpanların savaşında taşların birden fazla hamle türü vardır.
Sayılar çarpanları kullanılarak modellenebiliyor.
Asal ve bileşik sayılar ayırt edilebiliyor.
KAYNAKLAR
http://tr.wikipedia.org/wiki/Satran%C3%A7
