OPTİK KIVAM ÖLÇER

Projenin Adı: OPTİK KIVAM ÖLÇER

Proje Amacı: Ebru sanatında kıvam artırıcı olarak kullanılan kitrenin,su içerisine karıştırılmasıyla elde edilen çözeltinin en uygun kıvama geldiğini, ışığın kırılma kanunlarını kullanarak tespit etmek.

Giriş: Ebru sanatında kullanılan su yoğun değilse figür oluşturmada zorluk çekersiniz.Çünkü arı su çok haraketlidir.Bunun için su içerisine kitre karıştırılması gereklidir.

Kitre Nedir:Ülkemizin güney ve güneydoğu bölgelerinde kırlarda yetişen yabani bir dikenin özsuyudur.Köylüler kırlarda geven dikeninin gövdesine bıçakla çizik atar,bir kaç gün beklerler.Bitkinin özsuyu çizik bölgeden akar ve kurur. Bir ağaç kabuguna benzer bir görünüm alır.Bu kabuklar tek tek toplanır.Toplanan bu kitre ebru sanatında yoğunluk artırıcı olarak kullanılmaktadır.

Işığın Kırılması:Işık ışınları saydam bir ortamdan başka bir saydam ortama geçerken ışınların bir kısmı yansıyarak geldiği ortama dönerken bir kısmı da ikinci ortama, doğrultusu ve hızı değişerek geçer. Işığın ikinci ortama geçerken doğrultu değiştirmesine ışığın kırılması denir.Işık az yoğun ortamdan çok yoğun ortama geçerken normale yaklaşır,çok yoğun ortamdan az yoğun ortama geçerken normalden uzaklaşarak kırılır.

***Kıvam artırıcı olarak kullanılan kitrenin ,su içerisine karıştırılarak hazırlanırken kullanılacağı miktar ile ilgili net bir tarif yoktur.Araştırdığımız kaynakların çoğunda farklı tarifler ile karşılaşılmıştır. Bizim projemiz bu sorundan yola çıkarakbulunmuştur. Projemizin hedefleri şu şekilde sıralanabilir;

1- Ebru yapımında kullanılacak en uygun yoğunluktaki çözeltiyi hazırlamak, 2-Hazırlanacak olan çözelti ve içerisinden geçen ışığın kırılma açısından faydalanılarak,Kıvam ölçen bir ölçme metodu geliştirmek. 3- Kıvam ve yoğunluk ölçme için geliştirdiğimiz yöntemi,Belirli bir kıvamda hazırlanması gereken ve içerisinden ışığı geçiren saydam bütün çözeltilerde kullanmak, 4-Işıgın kırılma kanunları ile ilgili bilğilerimizi pekiştirmek.

5-Bilimsel çalışma yapma becerisi kazanmak,

*** Bu Benim Eserim Proje bankasında ve internette yapmış olduğumuz araştırmalarda, yapmış oduğumuz projedeki gibi ışığın kırılma kanunlarını kullanarak kıvam ölçen hiçbir proje ile karşılaşılmamıştır.Proje bankasında yaptığımız projeye benzerlik gösteren ”lazerle şeker ölçümü” adında bir proje vardır.Ancak tek benzerlik noktası içeçeklerin içindeki şeker miktarını ölçerken kullanılan yöntemdir.Fakat bizim projemiz amaç ve elde edilmek istenen hedefler itibarıyla bu tür projelerden ayrışmaktadır.

Kullanılan Yöntem:

Deney İçin Yapılan Homojen Kitre Çözeltisi Hazırlama(RESİM1):

Projemizde gerçekleştireceğimiz deneyler için 4 farklı çözelti hazırlandı. Bu çözeltilerin hazırlanışı şu şekilde gerçekleşmiştir;

1- Hasas terazi yardımıyla 5-10-15-20gr’lık 4 farklı ağırlıkta kitre tartıldı.

2-Tartılan kitreler, özdeş dört adet cam kap içerisine döküldü,

3-Kitrelerin üzerine enjektör ile 100ml su eklenip, karıştırıldı,

4- Dört farklı kaptaki çözeltilerin homojen olarak karışması ve kitrenin tam olarak su içerisinde erimesi için çözelti 24 saat süre ile dinlendirildi,

Deneyin Yapılması(RESİM2):

a)Deney yapılmadan önce, lazerle yapılacak kırılma açısını net bir şekilde ölçmek için 0,1° hassasiyete sahip bir açı ölçer, autocad proğramında danışman öğretmenimize tasarlatılmıştır.Tasarlanan açı ölçer, kare şeklinde resim kağıdı üzerine çıktı alındı,

b) Tasarlanan açı ölçerimizin merkezine kare prizma şeklinde şeffaf plastik kap konuldu,

c) Hassas bir şekilde açı ölçen düzlem üzerindeki 45°’lik açının hizasına lazer yerleştirildi. (lazer ile normal arasındaki açımız 45°’dir.)

d) Sırasıyla plastik kabımızın içerisine aşağıdaki çözeltiler konuldu;

-100ml Arı Su

-100ml su + 5 gr Kitre homojen çözeltisi, (2dakikada Hazırlandı)

-100ml su + 10 gr Kitre homojen çözeltisi, (2dakikada Hazırlandı)

-100ml su +15 gr Kitre homojen çözeltisi, (2dakikada Hazırlandı)

-100ml su + 20 gr Kitre homojen çözeltisi, (2dakikada Hazırlandı)

e)Lazerle, içerisine çözeltileri koyduğumuz kabımıza ışık tutularak, açı ölçer yardımıyla ışığın kırılma açısı ölçüldü.

Ölçümler sonucunda bulunan kırılma açıları;

-100ml Arı Su ————————————–>>> 32°

-100ml su + 5 gr Kitre homojen çözeltisi————>>> 31,7°

-100ml su + 10 gr Kitre homojen çözeltisi———–>>> 31,5°

-100ml su +15 gr Kitre homojen çözeltisi————>>> 31,2°

-100ml su + 20 gr Kitre homojen çözeltisi———–>>> 30,6°

f) Yukarıdaki çözeltilerden bağımsız olarak ebruda kullanılan en güzel çözeltimiz deneme – yanılma yoluyla hazırlandı.(Yaklaşık 3 saat)

g) Deneme yanılma yöntemiyle yapmış olduğumuz, ideal çözeltinin kırılma açısı, deney düzeneğinde 31,6° olarak ölçüldü.

h)İdeal çözeltimiz ile Diğer ölçülü çözeltilerimiz üzerlerinde ebru motifi yapılarak birbirleriyle kıyaslandı,

Proje Bütçesi:

1- Yeşil Renkli Lazer Işığı————–>>> 25 TL

2-Kitre (250gr)————————->>> 20 TL

3- Dört Adet Cam Kap——————>>> 4 TL

4-Enjektör——————————>>> 1 TL

5-Kordinat Düzlemi Çıktısı————–>>> 2 TL TOPLAM:52 TL

Proje Çalışmasının Takvimi:

(3 ekim 2011)- (2 kasım 2011) —->>> Proje Yapılacak alanın ve konunun belirlenmesi,

(4 kasım 2011)-(11 kasım 2011) —>>> Proje konusu ile ilgili araştırmalar yapıldı,

(14 kasım 2011) -(22 kasım 2011)—>> Hasas Açı Ölçerimizin Tasarlanması,

(25 kasım 2011)-(11 aralık 2011)—->> Kitreli Çözeltilerimizin Hazırlanması,

(12 aralık 2011)-(13 ocak 2012) —–>> Ölçümlerin yapılması ve Proje raporunun yazılması,

(16 ocak 2012)-(26 ocak 2012) ——>> Proje girişinin tamamlanması,

Sonuçlar ve Sonuçların Değerlendirmesi (RESİM3):

1- Arı Su ve Kitre-Su karışımlı Çözeltilerimize 45°’lik açı ile tutulan lazer ışığı, normale yaklaşarak kırılmıştır. O zaman bütün ortamlarımız lazer ışığının geldiği ortamdan daha yoğundur.

2-Yoğunluk arttıkça kırılma açısıda çok küçük ölçüde’de olsa azalmıştır.(normale yaklaşma)

En büyük kırılma açısı=32° (Arı Su)

En küçük kırılma açısı=30,6° (100ml su + 20 gr Kitre homojen çözeltisi)

3- İdeal çözeltimizin Kırılma açısı, 5gr ve 10 gr kitre-su homojen karışımlarının kırılma açısı değerinin arasında kalmıştır.Bizde iki homojen karışımı üzerinde ebru yaparak hangisinin en uygun çözelti olduğuna karar verdik. Ölçümlerimiz sonucunda 10grlık homojen karışımın üzerinde motiflerin ideal karışıma benzer özellikte ve kolayca yapıldığı gözlenlendi.

4-Hazırlanan çözeltimizde kırılma açısı 31,6° olarak ölçülürse kitremiz,İdeal ve ebru yapımına en uygun kitredir sonucuna vardık.

5-Kitreler doğal olduğu için hepsinin içeriğindeki bileşenler hep aynı değildir. 100ml su + 10 gr Kitre homojen çözeltilerinin hepsi ideal çözelti özelliği taşımayabilir.Bizim bundan dolayı baz almamız gereken 31,6°’lik kırılma açısı olmalıdır.

Yararlanılan Kaynaklar:

WEB KAYNAKLAR:

1-http://www.yeniforumuz.biz/showthread.php?486762-Kitre-Nedir

2-http://www.fenokulu.net/portal/Sayfa.php?Git=KonuKategorileri&Sayfa=KonuBaslikListesi&baslikid=46&KonuID=483

3-http://www.sanatmalzemeleri.com/kategori.php?id=5

4-http://www.sanatmalzemeleri.com/urun_24_Karin_Yaprak%20Kitre%20100%20gr.html

5-http://www.sanatdersi.com/ebru-sanati-nedir/default.asp

YAZILI KAYNAKLAR:

1-EBRU SANATI kitabı,

2-İlköğretim Fen ve Teknoloji 8. Sınıf Kitabı,

3-Fizik Final Yayınları Konu anlatımılı(optik konusu)

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
lütfen isminizi buraya girin