IDE-6: ISPARTA KORUNAN DOĞAL ALANLARINDA DOĞA EĞİTİMİ VI
2007 yılından bu yana TÜBİTAK’ın desteğiyle yürüttüğümüz ve “Isparta İli Korunan Doğal Alanlarında Doğa Eğitimi IDE ile başlayıp, IDE-2, IDE-3, IDE-4 ve IDE-5 projeleri (http://ide.sdu.edu.tr) ile devam eden bir dizi projenin ardından önerilen bu proje (IDE-6) önceki beş projenin misyonunu sürdürecek geliştirilmiş ve güncellenmiş bir eğitim programı içermektedir. Önceki IDE projeleri sonunda IDE-1’ de 91 kişi, IDE- 2’ de 64 kişi ve IDE-3’ te 72 kişi, IDE-4 85 ve IDE-5’te 57 kişi olmak üzere toplam 369 kişiye Doğa Eğitim Sertifikası verilmiştir.
Proje alanı Göller Yöresi’ nin en büyük iki gölü olan Beyşehir ve Eğirdir gölleri ile biri milli park diğeri ise tabiat parkı statüsüne sahip diğer iki göl olan Kovada ve Gölcük gölleri arasındaki korunan doğal alanları kapsamaktadır.
Projenin amacı, hedef kitlenin doğayla buluşmalarına, doğanın dilini anlamalarına ve doğa eğitimi konusunda formasyon kazanmalarına katkıda bulunmak ve dolayısıyla, çevre ve doğa konularında toplumsal duyarlılığın artmasını sağlamaktır.
Eğitimlerimiz doğa eğitimi konusunda uzman bir ekip-eğitmen-rehber kadrosu tarafından verilmektedir. Eğitim programı ise, ülkemizin doğal zenginlikler bakımından oldukça şanslı sayılabilecek bir bölgesi olan Isparta İli ve yakın çevresindeki korunan alanlarında gerçekleştirilecektir.
Proje kapsamında, hedef kitlemizi oluşturan öğretmen, öğretmen adayları, doğa gönüllüsü STK üyeleri ve lisans-yüksek lisans öğrencilerine doğanın unsurları olan dağın, taşın, suyun, ağacın, kuşun, çiçeğin, böceğin ve yine bunlarla ilişkide olan insanın, doğal, sosyal ve kültürel yönleri disiplinler arası bir yaklaşımla tanıtılacaktır. Her bir alanda bir dizi etkinlikle, katılımcılar bir taraftan kayaç, toprak, kuş, mantar, böcek gibi ekosistemin doğal varlıklarına dokunma ve hissetme şansı bulacaklar, bir taraftan da bu varlıkların aralarındaki ilişkileri ve doğal süreçleri bizzat gözlemleyip, anlayabileceklerdir. Böylece, proje etkinlikleri, katılımcıların hem kendilerini ve hem de doğayı yeniden keşfetmelerini sağlayacakları gibi, katılımcıların proje kapsamında edinecekleri tecrübeleri ilişkide bulundukları öğrencilerine veya kişilere aktarmaları neticesinde toplumda doğa bilincinin artmasına hizmet edecektir.
AMACIMIZ
Doğayı internette, belgesellerde değil doğada öğrenmek
Ne internet ne belgeseller, doğayı doğada öğrenmenin yerini tutamazlar. Kamp kurup doğayı yerinde gözlemek de tek başına yeterli değildir; bilgi aktaracak kimse yoksa tanıma süreci yine eksik kalmaktadır.
Çıkış Noktamız: Doğa gönüllüsünü doğa uzmanlarıyla buluşturmak
Isparta çevresinde korunan doğal alanlar, bu alanlarda çalışan bilim adamları ve doğayı tanımaya istekli gönüllüler vardı. Biz de doğaya ait bilgilerimizi bu alanlar üzerinde aktaracağımız bir doğa eğitim projesi tasarladık.
Bu projeyle hedeflenenler:
* Isparta’daki Korunan Doğal Alanların üniversite ve konu uzmanlarının katkılarıyla katılımcı bir eğitim programı çerçevesinde ele alınması
* Katılımcılara Doğa, ekosistem, biyoçeşitlilik ve ekoloji alanındaki bilgilerimizi aktararak doğa dili ve eğitimini öğretmek yani doğayı tanıyıp anlayabilme ve gördüklerini öğrencilerine aktarabilme nosyonu kazandırmak.
* Katılımcılara Tabiatı ‘’görme’’ ve gösterebilme kabiliyeti kazandırmak
* Öğretmenlere doğaya ait bilgi donanımı kazandırarak öğrencileri ve çevrelerini etkileme gücü, çevreyi tanıtım ve doğayı öğrenmeye ilgi ve istek duymaları yönünde öğrencilerini motive etme yetisi kazandırmak
* Çevre ve Doğa eğitiminde disiplinler arası ve bütüncül bir eğitim-öğretim formatı ve doğa eğitimi vizyonu gelişmesine katkıda bulunmak
KİMLER BAŞVURABİLİR ?
– Öğretmenler
Darüşşafaka Eğitim Kurumları, Çocuk Esirgeme Kurumu ve Yatılı İlköğretim Bölge Okullarında görev yapan öğretmenler Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda görev yapan öğretmenler (Sınıf öğretmenleri (tercihen orman köyleri), Fen bilgisi öğretmenleri, Coğrafya öğretmenleri ve İzci lider öğretmenleri tercih edilecektir.)
– Lisans öğrencileri
Lisans ve lisansüstü (Yüksek lisans / Doktora) öğrencileri (Sınıf öğretmenliği, Biyoloji öğretmenliği ve Coğrafya öğretmenliği bölümlerinde eğitim görenler tercih edilecektir)
– Yüksek lisans ve doktora öğrencileri
Lisans ve lisansüstü (Yüksek lisans / Doktora) öğrencileri (Sınıf öğretmenliği, Biyoloji öğretmenliği ve Coğrafya öğretmenliği bölümlerinde eğitim görenler tercih edilecektir)
– Kamu personeli
Çevre-Doğa-Kültür-Eğitim alanında faaliyet gösteren doğa gönüllüsü Kamu Personeli- STK üyeleri
NELER YAPILACAK
+ Dürbünle kuşlara bakıp, onları yakından görebilmiş miydiniz?
+ Her gün çayını içtiğiniz bitkileri doğada görmüş müydünüz? Bulup da arazide demlemiş miydiniz?
+ Yaban hayvanlarını izlerinden tanıyabilir misiniz? Karda hiç iz sürmüş müydünüz?
+ Yerde rastladığınız bir tüyün hangi kuşa ait olduğunu merak etmiş miydiniz? Bir tüy ve telekten kuşu tanıyabilir misiniz?
+ Ormanda kaybolup, yerinizi tarif etmek zorunda kalmış mıydınız hiç?
+ Hiç arazide çadır kurmuş muydunuz?
+ Gece yıldızlara bakarak yönünüzü bulabilir misiniz?
+ Çevre sorunlarının odağındaki yerel halkla hiç temasınız oldu mu? Bugüne kadar hiç onlarla dertleştiniz mi?
+ Suya atılınca batmayan taş biliyor musunuz?
+ Hiç bilim adamlarıyla dağda, kırda birkaç gün geçirmiş miydiniz?
Bu ve buna benzer birçok ilginç macerayı yaşama fırsatı bulacak ve çok şeyi IDE programında eğlenirken öğreneceksiniz.
Eğitimde yöntem ne olacak?
+ Eğitimler hem teorik hem de tabiatta gözleme dayalı olarak (görsel -uygulamalı) gerçekleştirilecektir.
+ Dersler, olabildiği ölçüde açık havada doğa ile doğrudan temas halinde işlenecektir.
+ Eğitim programı, görerek duyarak ve hissederek öğrenmeyi sağlamak üzere katılımcıları sulak alan, orman gibi farklı ekosistemlere götürerek, doğal ortamlarda ve arazi kamplarında gözlemler yaparak yürütülecektir.
+ Eğitime konu olacak doğal alan ve objelere ait bilgi , kamp kurma ve günlük geziler ile yerinde verilecek, Eğitimlerde dürbün, teleskop, lup gibi basit gözlem araçları kullanılacaktır.
EĞİTİM TAKVİMİ VE KONAKLAMA
+ Eğitim dönemi 18-26 Haziran 2014
+ Son başvuru tarihi 1 Haziran 2014
+ Asil ve yedek liste yayınlama tarihi 3 Haziran 2014
+ Konaklama
Tüm eğitim dönemlerinde eğitimlerimiz 8 gün ve 7 gece sürecektir. Eğitimin ilk iki günü Isparta’da , takip eden 2 gece çadır kampında ve son 3 gece otelde konaklanılacaktır.
EĞİTİM NOKTALARI
Eğitimlerimiz; Isparta Sütçüler çevresindeki doğal alanlar ile Kovada Gölü Milli Parkı, Gölcük Tabiat Parkı ve Yazılıkanyon Tabiat Parklarının sahip olduğu eğitsel değerlere sahip noktalarda gerçekleştirilecektir.
KIZILDAĞ MİLLİ PARKI
Kızıldağ Milli Parkı: Farklı ekosistemleri ihtiva eden, özellikle sulak alan ve sedir ormanları ile maki topluluklarının oluşturduğu flora ve fauna çeşitliliği sergileyen, Beyşehir Gölü’nün kuşbakışı gözlenebildiği doğal peyzaj imkanları sunan bir sahadır. Yüzde 45’i ormanlık olan sahada orman yolları ve sarp kayalıklar arasında ‘yürüyüş hattı’ olabilecek çok sayıda patika olup bunlardan biri, Melikler Yaylası’nın 350 metre doğusundan başlayıp Dedegöl Dağı’nın zirvesine ulaşan patikadır; burası Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından tırmanma parkuru olarak onaylanmıştır.
YAZILIKANYON TABİAT PARKI
Memeli, Kuş ve Balık Faunası: Yazılıkanyon TP’ nda yaban keçisi, yaban domuzu, tilki, tavşan, porsuk, su samuru, sincap, kızıl akbaba, kartal, kuzgun, doğan, şahin, güvercin, üveyik, keklik, çulluk gibi büyük kuşların yanında SDÜ orman fakültesince yapılmış bir tespite göre 36 kuş türü tespit edilmiştir. Aksu Çayının bir kolu olan Yazılı Dere’de Alabalık ve yılan balığı gibi türler yaşamaktadır.
Orman ağaç, ağaççık ve Otsu türleri: Yazılıkanyon TP flora açısından çok zengindir. Yapılan bir çalışmaya göre nisan, mayıs, haziran aylarında 184 bitki türü tespit edilmiştir. Bunlardan 22 tanesi endemik türdür. Bir tanesi ise (Globarya hedgei) Dünya’da sadece Yazılıkanyon TP’ nda bulunmaktadır. Sahada bulunan bitki türlerinden bazıları kızılçam, karaçam, ardıç, meşe türleri, çınar, kızılağaç, ceviz, keçiboynuzu, defne, sandal, sakız, tespih çalısı, yabani zeytin, mersin, alıç, karaçalı, sarmaşık, zakkum, laden, yaban gülüdür.
Doğal ve kültürel varlıklar: Kanyon, yaz-kış akan Yazılı Dere’nin oluşturduğu küçük şelalelerin yeşille meydana getirdiği harmoni eşsiz görüntüler oluşturmaktadır. Antik çağdan bu tarafa gelen Antalya-İç Anadolu bağlantısını sağlayan Kral veya İpek Yolu, bu yol üzerinde bulunan ve Tabiat Parkının içinde kalan kaya yazıtı, rivayete göre St. Paul ile St. Barnebau’nun karşılaşmalarına izafeten yapılan dua mahalli önemli değerleridir.
GÖLCÜK TABİAT PARKI
Isparta İli Merkez İlçesi sınırları içerisinde yer alan Gölcük gölü ve çevresi sahip olduğu bitki örtüsü, yaban hayatı, jeomorfolojik yapı, peyzaj güzellikleri ve rekreasyon imkanlarından dolayı 1991 yılında Tabiat Parkı olarak ilan edilmiştir. Sahanın alanı 1992 yılında 1. Derece Doğal Sit Alanı olarak ilan edilmiş, 11 Ocak 1998 yılında da Turizm Merkezi olarak yeni statü kazandırılmıştır. Yöre yakın bir jeolojik zamanda çok önemli bir volkanizmanın merkezi olmuştur. Derin faylar boyunca çıkan lavlar büyük volkan konileri oluşturmuştur. Bunlardan en önemlisi olan Gölcük volkan konisi bir patlama ile parçalanmış ve merkezi kesimin çökmesi ile bir kaldera içinde küçük volkan konileri teşekkül etmiştir. Gölcük Tabiat Parkında, göl çevresinde, geniş yapraklı ağaç ve meyve ağaçlarından oluşan yaklaşık 50–100 metrelik bir kuşak bulunmakla beraber yukarılara doğru yer yer tam kapalı ibreli ormanlar görülebilmektedir. Alanda, özellikle piknik alanı çevresinde, insana yakın kuş türlerini çok rahatlıkla görebilme imkânı vardır. Ayrıca, sincap, tavşan, tilki, porsuk gibi memeli türler de görülebilmekte ve gözlenebilmektedir.
KOVADA GÖLÜ MİLLİ PARKI
Kovada Gölü Milli Park sahasının en önemli özelliği rekreasyonel kullanıma müsait olan doğal kaynaklarıdır. 9 km genişliğinde ve oldukça sığ olan gölün çevresi 20 km’dir. Derinliği ise 6–7 metreye kadar iner. Suda bulunan ve göle yeşil renk veren tortular 1–5 metre derinlikten sonrasının görülmesine engel olurlar. Gölün deniz seviyesinden yükseltisi 900 metredir.
Memeli, Kuş ve Balık Faunası: Kovada gölünde Sazan ve Tatlı su levreği bulunur. Kovada çevresinde en çok bulunan türler; Yaban domuzu, Sansar, Porsuk, Tilki, Tavşan ve Sincaptır.
Florası: Zengin bir bitki örtüsüne sahip Milli Park, göl çevresinde, geniş yapraklı vejetasyon, içerilere doğru gidildikçe kapalı ibreli bir vejetasyon yer almaktadır. Çevrede bulunan yerleşim yerleri yakınlarında tarım alanları da mevcuttur.
Jeolojik Yapısı: Kovada Gölünün oluşumu yer kabuğunun tektonik etkilerle kıvrılması ve kireç taşının sularla erimesi olaylarıyla açıklanabilir. Bölgede, kalkerin suda erimesiyle oluşan karstik yapı çok belirgindir.
KOVADA ÇAYI ARBORETUMU
Arboretum ve Botanik Bahçeleri, her biri doğru ve dikkatli bir şekilde etiketlenmiş ağaç, çalı ve diğer odunsu ve otsu bitkilerin teşhir ve bilimsel araştırmalar amacıyla bir araya getirildiği yerlerdir. Buralara “canlı bitki müzesi” de denir. Arboretum’ larda çoğunlukla odunsu bitkiler yetiştirilir. Botanik Bahçelerine göre kurulmaları ve işletilmeleri daha kolay ve daha ekonomiktir. Ülkemizde çok az arboretum sahası bulunmaktadır. Bunlardan birisi Kovadaçayı Arboretumu’dur. Kovadaçayı Arboretum alanının mediterran ağaç, ağaççık ve otsu bitki türleriyle kaplı olması, yetişen türleriyle zenginleştirilmeye, yabancı tür denemeleri yapılmasına, güzellik ve özelliğinden dolayı, bilimsel çalışmalara ve ülke turizmine katkı sağlamak, bitkisel tür zenginliği için geleceğe yönelik doğal gen bankası oluşturmak, mevcut biyolojik çeşitliliği koruyarak gelecek kuşaklara intikal ettirmek bakımından Arboretum sahası olarak ayrılmıştır.
ANTİK ADADA KENTİ
Isparta Sütçüler ilçesinin tarihi gelişimini simgeleyen kalıntıların başında Adada (Karabavlu) antik kenti gelir. İlçe merkezine 12, Sağrak köyüne 2 km. uzaklıktadır. Helenistik döneminde en parlak yıllarını yaşamıştır. Büyük İskender’in Güneybatı Anadolu’yu istilasından sonra sırayla: Seleukoslar, Bergama krallığı, Roma İmparatorluğu ve ondan sonra Bizans İmparatorluğu’nun egemenliğine girmiştir.
Kent alanı geometrik ekseninde yer alan büyük taşlarla döşenmiş ilk çağ ana caddesinin kalıntıları kent kalıntılarının yoğun olduğu alanlara sahiptir. Üç tepe ile çevrilmiş vadi düzlüğünün ortasında ya da yamaçlarında küçük tapınak yapıları yer almaktadır. Bazıları günümüze sağlam ulaşan bu tapınaklar rektangonal (dikdörtgen prizma biçimi) çok düzgün kesilmiş, kimine süs çıkıntısı bırakılmış taşlarla yapılmıştır.
AKSU ZİNDAN MAĞARASI
Zindan mağarası genellikle kuzey-güney yönünde uzanan kırıklar üzerinde gelişmiştir. Bazen de bu kırıkları dike yakın açılarla kesen kırık sistemlerini takip eder. Buna bağlı olarak Zindan bölüm bölüm dirsekler yapar. Zindan Mağarası’nın geniş ve düzgün ağzı Aksu Çayından 12 m. daha yukarıdadır. 750 m. uzunluğa sahip mağara içerisinde sarkıt ve dikitler yer almaktadır. Mağara içerisinde ayrıca yarasa türleri bulunmaktadır. Mağara duvarlarında ise kuşlardan kırlangıç, Kaya sıvacısı yuvaları doğal görsellik açısından görülmeye değerdir.
EĞİRDİR GÖLÜ
Eğirdir ilçesi Isparta ilinin, hatta Göller bölgesinin turizm merkezidir. Gerek tarihi zenginlikler gerekse doğa zenginlikleri açısından büyük bir potansiyele sahiptir. Eğirdir Gölü’nün ve bölgenin doğal güzellikleri her yıl artan sayıda yerli ve yabancı turisti ilçeye çekmektedir. Sürekli gelişme kaydeden turistik tesisler ve ev pansiyonculuğu ilçeye gelen turistleri ağırlayacak kapasitededir.
Göller Bölgesinin en büyük doğal zenginliklerinin başında Eğirdir Gölü gelmektedir. Isparta ili sınırları içinde yer alan ve kuzey-güney uzanımlı büyük bir çöküntü alanının kuzey sınırında oluşmuş tektonik bir göl olan Eğirdir Gölü, 482 kilometrekarelik yüzölçümü ile Türkiye’nin 4. büyük gölüdür. Deniz seviyesinden 917 metre yükseklikte bulunan göl, ortalama 14 metre derinliğe sahiptir. Eğirdir Gölü’nün en derin noktası 16,5 metredir. Kuzey – güney uzunluğu 50 km olan gölün, doğu – batı genişliği 3–15 kilometre arasında değişmektedir. Gölün kuzeyde kalan ve daha küçük bir alanı kaplayan bölümüne Hoyran Gölü denmektedir.
İLETİŞİM
Yrd.Doç.Dr. Yasin ÜNAL
GSM: 0505 591 7028
E-posta: yasinunal@sdu.edu.tr
Eğitimler ve proje ile ilgili işlemler için aşağıdaki posta adresini kullanabilirsiniz
E-Posta: ide@sdu.edu.tr
http://ide.sdu.edu.tr/index.php?page=anasayfa
