Fen Projesi – DOĞAL ANTİBAKTERİYEL BOĞAZ SPREYİ(DABS)

PROJE ADI: DOĞAL ANTİBAKTERİYEL BOĞAZ SPREYİ(DABS)

PROJE AMACI: Bitkilerin antibakteriyel etkilerini araştırmak ve insan boğazında hastalık yapan bakterilere karşı tamamen doğal bitkisel maddeler kullanarak antiseptik(mikrop öldürücü) oral boğaz spreyi yapmak.

PROJENİN HEDEFİ:Eczanelerde satılan oral boğaz spreylerinde etkin madde olarak Klorheksidin glukonat ve Benzidamin HCl kullanılır. Yardımcı madde olarak; Lutrol F68, Sorbitol , sakarin, metil paraben, çeşitli boyar maddeler içerirler.Bu maddelerin vücuda alınmasıyla çeşitli yan etkiler ortaya çıkabilir.

Biz projemizle insanlara üst solunum yolları enfeksiyonları olan tonsilit, farenjit ve larenjit gibi hastalıkların tedavisi sırasında piyasada satılan kimyasal maddeler içeren spreyler yerine, tamemen bitkisel bir oral sprey üretmeyi ve bu sayede insanların bu yan etkilere maruz kalmadığı alternatif bir tedavi yöntemi sunmayı hedefliyoruz.

GİRİŞ: Literatür ve proje bankası taraması yapılırken çeşitli bitkilerin bakteriler üzerindeki etkilerini araştıran bazı çalışmalara rastlanmış fakat bizim projemiz gibi bitkilerin antibakteriyel etkilerini boğaz florasında üreyen zararlı mikroorganizmalara karşı etkisini inceleyen bir çalışmaya rastlanmamıştır. Ayrıca çeşitli bitkilerin ekstraktları alınarak bunlardan kimyasal madde içermeyen doğal boğaz spreyi üretilmesini hedefleyen hiç bir çalışma görülmemiştir.

KULLANILAN YÖNTEM:

GÖZLEM:İnsanların sıklıkla ve bilinçsiz bir şekilde piyasada bulunan oral boğaz spreylerini kullandığını gözlemledik.

ARAŞTIRMA: Araştırmalarımız sonucu çeşitli bitkilerin zararlı mikroorganizmalar(bakteri) üzerinde yok edici yada azaltıcı etkiler gösterdiğini öğrendik.

GERÇEKLEŞTİRİLEN FAALİYETLER:Bunun üzerine bu bitkilerin ekstraktlarını alarak üst solunum yolları hastalığı geçirmekte olan bir hastanın boğaz kültüründen aldığımız mikroorganizmalar üzerinde denedik ve en etkili olanları kullanarak doğal yani kimyasal madde içermeyen üst solunum yolları enfeksiyonları tedavisinde kullanılmak üzere doğal bir boğaz spreyi ürettik.

Bunun için literatürde bulduğumuz bilgiler sonucu antiseptik özelliği en fazla olan tetra, rezene, karanfil, biberiye, adaçayı, kekik, limonotu, defne, tütün, dereotu bitkilerinin ekstraktlarını alarak çeşitli deneyler yaptık. 2 tip antibiyotik kullanarak bitkilerin antibakteriyel etkilerini piyasada satılan iki farklı antibiyotik spreyin etkileriyle karşılaştırdığımız çeşitli kontrollü deneyler yaptık.

YAPILAN KONROLLÜ DENEYLER:

Yukarıda adı geçen kurutulmuş bitki örnekleri değirmen kullanılarak öğütüldü. Öğütülen bitki örnekleri ekstraksiyon kartuşlarına eşit miktarlarda yerleştirildi. Etanol içerisine yerleştirilen bitki örnekleri solvent extract cihazına alındı. 2 saat 10 dakika ekstrakt cihazında kalan bitkilerin ekstraktları çıkartıldı.( Sadece taze halde bulunan dereotu ekstraktının çıkartılabilmesi için öncelikle etüvde kurutuldu.)

Hazırlanan bitki ekstraktları kaba filtre kağıdından kesilen disklere emdirilerek çalışmamızda kullanacağımız antimikrobiyal aktivite diskleri oluşturuldu.

Daha sonra boğaz kültüründen alınan bakteri örneklerini Nutruent Brout Sıvı Besi Yerinde etüv konularak 37 C sıcaklıkta 24 saat bekletilerek bakteri kolonilerinin oluşması beklendi. 3 adet PCA (Plant Caunt Agar) Katı Besi Yeri numaralandırılarak 4 bölmeye ayrıldı.Böylece 3X4=12 adet besiyeri bölmesi elde edildi.Bölmeler birden onikiye kadar numaralandırıldı.

Her bir bölmeye bitki ekstraktlarından oluşturmuş olduğumuz antimikrobiyal aktivite diskleri pens ile yerleştirildi.

1.bölme-Tetra

2. bölme- Rezene

3. bölme- Karanfil

4. bölme- Biberiye

5. bölme- Adaçayı

6.bölme- Kekik

7. bölme-Limonotu

8. bölme-Defne

9. bölme-Tütün

10. bölme-Dereotu

11. bölme-A marka antibiyotik sprey

12. bölme-B marka antibiyotik sprey

Besiyerleri 24 saat boyunca 37 cantigrat derecede etüvde bekletildi ve oluşan bakteri kolonileri incelendi. Bazı antimikrobiyal aktivite disklerinin etrafında zonlar oluştuğu tespit edildi. Buna göre en geniş çapa sahip olan inhibisyon zonlarının 11 ve 12 ile numaralandırdığımız piyasada satılan A ve B marka antibiyotiklerin spreylerin etrafında oluştuğunu gözlemledik.

Piyasada satılan Antibiyotik madde içeren disklerin mikroorganizmalara karşı etkili olduğunu oluşturdukları inhibisyon disklerinden anlaşılmıştır. Bununla birlikte bazı bitki ekstraktlarınından oluşturulmuş disklerin etrafında da aynı şekilde(neredeyse kimyasal madde içeren spreyler kadar) inhibisyon zonları meydana getirmesi yapılarında antibakteriyel maddelerin bulunduğunu göstermektedir.

Antibakteriyel aktivitesini gözlemlemek istediğimiz bitki ekstraktlı disklerin etrafında oluşan inhibisyon zonlarının çaplarını karşılaştırdık ve büyükten küçüğe en çok antibakteriyel etki gösteren bitkiler arasında şu şekilde bir sıralama elde ettik:

1-Adaçayı

2-Kekik

3-Tetra

4- Rezene

5-Karanfil

6-Biberiye

Diğer bitki ekstraktlarının(dereotu,defne,tütün,limonotu) boğaz florasında üreyen mikroorganizmalara çok fazla etki etmediğini disklerin etrafında mikroorganizma ürediğini gözlemledik.

Böylece adaçayı,kekik tetra, rezene karanfil ve biberiye bitkilerinin ekstraktlarını kullanarak üst solunum yolu enfeksiyonlarına sebep olan mikroorganizmalar üzerinde oldukça etkili olan ( neredeyse antibiyotik maddeler kadar) bir boğaz spreyi elde ettik.

Unutmamalıyız ki; üst solunum yolu enfeksiyonlarına %90 virüsler sebep olur. Fakat bunun üzerine boğaz bölgesine yerleşen bakteriler de hastalıkların şiddetlenmesine sebep olur. Antibiyotiklerin virüsler üzerine etkisi yoktur. Fakat bakteriler üzerine etkileri bulunmaktadır.Biz bu projemizle bakteri kaynaklı boğaz enfeksiyonlarının tedavisine alternatif doğal antibakteriyel bir sprey elde ettik.

PROJENİN BÜTÇESİ:

-PCA (Plant Caunt Agar) Katı Besi Yeri 9 X 1 TL= 9TL

– Nutrient Brout Sıvı Besi Yeri=5TL

-Antibiyotik: 10TL

-Çeşitli bitki örnekleri: 10TL

-TOPLAM: 34TL

PROJE ÇALIŞMASININ TAKVİMİ:

1 EKİM 2012-1 KASIM 2012: Proje konusunun belirlenmesi

2 KASIM 2012-20 KASIM 2012:Literatür taraması ve proje bankasındaki projelerin taranması

21 KASIM 2012- 1 ARALIK 2012: Uygulanacak yöntem ve tekniklerin araştırılması

2 ARALIK 2012-12 ARALIK 2012:Kullanılacak malzemelerin tespit edilmesi

13 ARALIK 2012-23 ARALIK 2012: Malzemelerin temin edilmesi

24 ARALIK 2012-06 OCAK 2013: Çeşitli deneyler yapılarak projenin gerçekleştirilmesi

7 OCAK 2013-20 OCAK 2013: Sonuçların değerlendirilmesi,

21 OCAK 2013-25 OCAK 2013: Proje başvurularının yapılması

PROJENİN SONUCU, SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ:

Üst solunum yolları enfeksiyonu geçiren bir hastanın boğazından alınan bakteriler besiyerine yayıldıktan sonra üzerine antimikrobiyal disk yerleştirildi ve 24 saat boyunca 37 cantigrat derecede etüvde bekletildi ve oluşan bakteri kolonileri incelendi. Bazı antimikrobiyal aktivite disklerinin etrafında zonlar oluştuğu tespit edildi. Buna göre en geniş çapa sahip olan inhibisyon zonlarının 11 ve 12 ile numaralandırdığımız piyasada satılan A ve B marka antibiyotik spreylerin etrafında oluştuğunu gözlemledik.

Piyasada satılan Antibiyotik madde içeren disklerin mikroorganizmalara karşı etkili olduğu oluşturdukları inhibisyon disklerinden anlaşılmıştır. Bununla birlikte bazı bitki ekstraktlarınından oluşturulmuş disklerin etrafında da aynı şekilde(neredeyse kimyasal madde içeren spreyler kadar) inhibisyon zonları meydana getirmesi yapılarında antibakteriyel maddelerin bulunduğunu göstermektedir.

Antibakteriyel aktivitesini gözlemlemek istediğimiz bitki ekstraktlı disklerin etrafında oluşan inhibisyon zonlarının çaplarını karşılaştırdık ve büyükten küçüğe en çok antibakteriyel etki gösteren bitkiler arasında şu şekilde bir sıralama elde ettik:

1-Adaçayı

2-Kekik

3-Tetra

4- Rezene

5-Karanfil

6-Biberiye

Diğer bitki ekstraktlarının(dereotu,defne,tütün,limonotu) boğaz florasında üreyen mikroorganizmalara çok fazla etki etmediğini disklerin etrafında mikroorganizma ürediğini gözlemledik.

Elde ettiğimiz bu sonuçlardan yola çıkarak; adaçayı,kekik tetra, rezene, karanfil ve biberiye bitkilerinin ekstraktlarını kullanarak üst solunum yolu enfeksiyonlarına sebep olan mikroorganizmalar üzerinde oldukça etkili olan ( neredeyse antibiyotik maddeler kadar) bir boğaz spreyi elde ettik.

Unutmamalıyız ki; üst solunum yolu enfeksiyonlarına %90 virüsler sebep olur. Fakat bunun üzerine boğaz bölgesine yerleşen bakteriler de hastalıkların şiddetlenmesine sebep olur. Antibiyotiklerin virüsler üzerine etkisi yoktur. Fakat bakteriler üzerine etkileri bulunmaktadır.Biz bu projemizle bakteri kaynaklı boğaz enfeksiyonlarının tedavisine alternatif doğal antibakteriyel bir sprey elde ettik.

YARARLANILAN KAYNAKLAR: -TEMİZ,Ayhan (Genel mikrobiyoloji uygulama teknikleri,2008 ANKARA)

– ARIKAN.S., 1992.??Bazı tohumlu bitkilerin ekstrelerinin çeşitli mikroorganizmalar üzerindeki antibakteriyel etkileri??,Kükem Dergisi

– MERCK Mikrobiyoloji el kitabı

-BAYTOP,T., MERİÇLİ,AH, ÖZTEKİN,A., 1983, Türkiye?de yapılan ilaçlarda bitkisel drog veya ekstrelerinin kullanılmasının faydaları.IV. Bitkisel İlaç Hammaddeleri Toplantısı,Bildiriler,Eskişehir

– BAYTOP,T., 1999, Türkiye de bitkiler ile tedavi:Geçmişte ve bugün, Nobel Tıp Kitabevi Yayınları

– ERÖZTÜRK,N., 1998, Sağlık Doğadan gelir, Anahtar Kitap Yayınları,İSTANBUL

-http://www.ilacabak.com

-http://www.ilacpedia.com

Borusan Oto Zehra-Nurhan Kocabıyık Ortaokulu
GÜMÜŞPALA MAH. YENİ YUVAM SOK.NO:1 AVCILAR/İSTANBUL
BİYOLOJİ – DOĞAL ANTİBAKTERİYEL BOĞAZ SPREYİ(DABS)
SELÇUK ONAT SÖZEN GÖRKEM SELEN AKARTUNA
SERPİL TÜRSÜN YILDIZ

Fen Projesi / Matematik Projesi
Bu Benim Eserim Fen Bilimleri ve Matematik Projeleri Yarışması
Bilim Şenliği Projeleri