Günümüzde yapay zeka araçlarını kullanmak kadar, onlarla nasıl iletişim kurduğumuz da (Prompt Engineering) elde edeceğimiz sonucun kalitesini belirleyen en kritik faktör haline geldi. Yapay zeka modellerinin çalışma mantığına dayanan 20 kural, dijital asistanınızdan “sıradan” değil, “kusursuz” cevaplar almanızı sağlar.
İşte daha etkili sonuçlar için uygulamanız gereken o yöntemler:
- Nezaketi Bir Kenara Bırakın
Yapay zeka modellerine karşı “Lütfen”, “Rica etsem” gibi ifadeler kullanmak sonucu iyileştirmez. Doğrudan ve net olun. Komutu direkt vermek, modelin odağını ana görevde tutar.
- Hedef Kitlenizi Belirleyin
“Bana şunu anlat” demek yerine, “Bu konuyu bir finans uzmanına / 10 yaşındaki bir çocuğa anlat” deyin. Kitlenin seviyesini belirtmek, üslubu ve derinliği doğrudan optimize eder.
- Görevleri Parçalara Ayırın
Karmaşık bir projeyi tek seferde istemeyin. Adım adım ilerleyin. Önce taslağı isteyin, sonra her bir bölümün detaylarını ayrı komutlarla talep edin.
- Olumlama Kullanın (Yap/Yapma Dengesi)
Neyi yapmamasını istediğinizden çok, neyi yapmasını istediğinize odaklanın. “Negatif dil kullanma” yerine “Pozitif ve destekleyici bir dil kullan” demek daha etkili sonuç verir.
- Basit Terimlerle Açıklama İsteyin
Karmaşık konuları anlamak için “Bana bunu bir yeni başlayan (beginner) seviyesinde açıkla” komutunu verin. Bu, gereksiz teknik terimlerden arındırılmış bir cevap sağlar.
- “Bahşiş” Tekniğini Deneyin
İlginç bir şekilde, “Eğer harika bir çözüm sunarsan sana 200$ bahşiş vereceğim” demek, modelin daha dikkatli ve yaratıcı cevaplar üretmesini tetikleyebilir.
- Örneklerle Destekleyin (Few-Shot Prompting)
Modelden bir çıktı beklerken ona birkaç örnek gösterin. “Şu formatta yaz: [Örnek 1], [Örnek 2]” dediğinizde, model kalıbı hızla kavrar.
- Yapıyı Net Kurun
Promptunuza “### Talimatlar ###”, “### Bağlam ###” gibi başlıklar veya ayraçlar ekleyerek bölümleri birbirinden ayırın.
- Mutlaka Görev Atayın
“Sen bir kıdemli yazılım mühendisisin” veya “Sen profesyonel bir metin yazarısın” diyerek modele bir rol biçin. Kimlik kazandırmak, cevabın otoritesini artırır.
- Ceza ve Ödül Mekanizmasını Kullanın
“Hata yaparsan puan kaybedeceksin” gibi ifadelerin, modelin doğruluk payını artırdığı gözlemlenmiştir.
- Doğal Dil Kullanımını Vurgulayın
Cevabın insansı ve akıcı olması için “Doğal ve samimi bir dil kullan” diyerek yapay zeka dilinden (robotik söylemlerden) kaçınmasını isteyin.
- “Adım Adım Düşün” Diyin
Özellikle matematiksel veya mantıksal sorularda “Adım adım düşün (Think step by step)” komutunu ekleyin. Bu, modelin hata yapma olasılığını ciddi oranda düşürür.
- Tarafsızlık İsteyin
Eğer bir analiz yaptırıyorsanız, “Cevabının herhangi bir önyargı içermediğinden ve tarafsız olduğundan emin ol” uyarısını ekleyin.
- Size Soru Sormasına İzin Verin
“Bana en iyi sonucu vermek için yeterli bilgin yoksa, devam etmeden önce lütfen bana sorular sor” diyerek kontrolü paylaşın.
- Bilgi Testi Yaptırın
Modelden bir şey öğretmesini istediğinizde, “Anlatımın bittikten sonra beni test etmek için 3 soru sor” diyerek etkileşimi artırın.
- Çıktı Formatını Belirleyin
Cevabı tablo, liste, kod bloğu veya JSON formatında mı istiyorsunuz? Bunu en başta net bir şekilde belirtin.
- Gereksiz Kelimelerden Kaçının
Çıktının net olmasını istiyorsanız “Laf kalabalığı yapmadan, sadece sonuca odaklanarak açıkla” komutunu verin.
- Stilini Belirleyin
“Akademik bir makale dili” mi yoksa “Bir arkadaşla sohbet havası” mı? Tonu (tone of voice) belirlemek çıktıyı kişiselleştirir.
- Eksik Bilgileri Tamamlatın
Bir metni geliştiriyorsanız, “Bu metindeki mantık hatalarını bul ve eksik kalan kısımları tamamla” diyerek revizyon isteyin.
- Çıktıyı Sınırlandırın
Eğer çok uzun cevaplar istemiyorsanız, “Maksimum 3 paragrafta özetle” veya “En önemli 5 maddeyi listele” gibi sınırlar koyun.
Sonuç
Bu 20 kural, yapay zekayı sadece bir arama motoru gibi değil, uzman bir iş ortağı gibi kullanmanızı sağlar. Doğru prompt, doğru sonucun anahtarıdır.
