“Vatanı korumak, çocukları korumakla başlar!”
Günışığı Kitaplığı’nın düzenlediği 19. Eğitimde Edebiyat Semineri, 10 Ekim’de Kadir Has Üniversitesi’nin ev sahipliğinde gerçekleşti.
32 ilden 500’ü aşkın öğretmen, eğitim yöneticisi, kütüphaneci ve akademisyenin katıldığı 19. Eğitimde Edebiyat Semineri’nde okuma kültürü, yaratıcı okumalar, kitap seçimleri, yapay zekâ, okullardaki şiddet ve zorbalık, çağdaş çocuk ve gençlik edebiyatı gibi konular ele alındı. Yazarlar, sanatçılar, akademisyenler ve alanında uzman konuşmacıların birikimlerini paylaştığı seminer kapsamında, Zeynep Cemali Öykü Yarışması 2026 Ödül Töreni de gerçekleşti.
Seminerin kapanışında konuşan usta sanatçı Altan Erkekli, “Bizim çocukluğumuz çok güzel geçti. Bizi hem öğretmenlerimiz, hem velilerimiz çok güzel koruyorlardı. Çünkü onlar şu sözle yola çıktı: Vatanı korumak, çocukları korumakla başlar!” ifadesini kullandı. Kötü anlarda birlik beraberliği çok iyi kuran bir toplum olduğumuzu hatırlatan Erkekli, güzel zamanlarda da omuz omuza olmanın ve sanatın paylaşılmasının öneminden söz etti.
Çağdaş edebiyatımızın sevilen yazarları da seminerde sahne aldı. Yazar Müge İplikçi, seminerin açılış konuşmasında “Edebiyat saklar, bekler, bir gün geri verir. Bazen bir postanede, bazen bir bankada, bazen de uçağın dar koridorunda. Geri alırsınız onları -başka bir sırla, hayat bilgisiyle,” sözleriyle tüm olumsuzluklara rağmen “edebiyat varsa devam edebiliriz” mesajını verdi. Şair Çiğdem Sezer ise, “İyi metinler, şiirler çocuğa seçenek sunar; gerçeği işaret ederek daha iyisinin hayal edilebilmesine zemin oluşturur. Çocuğun zihni özgürleşmedikçe daha adil bir dünyayı gerçekleştirmek olanaksızdır çünkü,” diyerek edebiyatın, eğitimcilerin en büyük yardımcısı olduğunu belirtti.
Şiddetin karşısında eğitimde edebiyat…
Yazar, yayıncı Mine Soysal’ın yönettiği söyleşide ise, evde, sokakta ve okullarda giderek artan toplumsal şiddetin, çocukluk ve ergenlikte yoğunlaşan yalnızlığın can yakan sonuçları ve suça itilen çocuklar gerçeği ele alındı. Yazar, hukukçu Behçet Çelik, “Edebiyatı matematiksel olarak açıklamak mümkün değil. Başka insanların acılarını da kendi acılarımız gibi hissetmemizi sağlıyor. Başkalarının acılarına bakmayı, görmeyi öğrendiğimizde şiddetten çok şefkat duygusu güçlendirir. Şiddetin önüne geçecek şey de budur,” sözleriyle edebiyatın somut etkisinin altını çizdi. Prof. Dr. Pınar Uyan Semerci, “Çocuklar hem televizyonlarda hem sosyal medyada hem de sokakta karşılaştıkları ötekileştirmeyi bir şekilde birbirlerine yansıtıyorlar,” sözleriyle her alandaki ayrışmayı işaret etti. Soysal, “Kutuplaşma yaramıza tuz basıyor, bir türlü iyileşemiyoruz. Politik kutuplaşma her alana sindi,” ifadesiyle gelir eşitsizliğiyle, sunulan eğitimin olanakları ve niteliğiyle en çok da çocukları ve gençleri etkilediğini vurguladı.
Eğitimci, yazar Müjdat Ataman, giderek tırmanan şiddet ve zorbalık gerçeğini farklı boyutlarıyla ele aldı. “Dünyada her şey form değiştirdi ama okul form değiştirmedi, okulculuk form değiştirdi. Okul eskiden bizim için umut dolu bir yerken şimdi herkes zorunluluktan orada. Düşe kalka büyümek diye bir şey vardı. Artık dizlerinde yaralar olan çocuklar görmüyoruz. Şimdi çocuğunuzu hiçbir yere gönderemiyorsunuz. Onlar prensler ve prensesler; biz onlara öğretmenlik yapmaya başladık,” diyen Ataman, “Bir çocuk durup dururken eline silah alıyorsa, bunu tek bir şeyi dönüştürerek düzeltemeyiz. Bizi yine okulun bir umut olması kurtaracak. Bu iklim ancak böyle değişir!” tespitinde bulundu.
Yapay zekâ ve eğitimde edebiyat…
Teknoloji uzmanı Çiçek Çizmeci, yapay zekânın öğrencilerin ve eğitimcilerin hayatında neleri nasıl etkileyeceğini irdelediği konuşmasında, “Yapay zekâ her gün sorular sorduğumuz bir araç oldu. Artık o kadar gelişti ki izlemeye başladığımız tuhaf videolar gerçekliğimiz haline gelmeye başladı. Stanford Üniversitesi’nin araştırması, yapay zekânın bizi sürekli onaylama haliyle ilgili. Normalde iki kişiye sorduğunuzda biri onaylar biri onaylamazken, artık karşı görüşü bulmakta zorlanır hale geldik,” ifadesini kullandı.
Edumind Eğitim Teknolojileri A.Ş.’nin CEO’su, eğitim girişimcisi Özgür Özbostanlar, yapay zekânın eğitimcinin rolünü azaltmadığını, aksine derinleştirdiğini ve öğretmenin rehberliğini güçlendirebileceğini örneklerle açıkladı. Eskişehir, İstanbul ve İzmir’den beş öğretmen, öğrencileriyle gerçekleştirdikleri yaratıcı okuma uygulamalarını meslektaşlarına sundu.
Genç öykücüler ayakta alkışlandı!
Zeynep Cemali Öykü Yarışması 2026 Ödül Töreni’nde konuşan Proje Başkanı, Günışığı Kitaplığı editörü Müren Beykan, gençlerin yazdığı 500’den fazla öyküde “mutluluk” temasının nasıl işlendiğini şu sözlerle özetledi: “Bu yılın öykülerinde, üstadın dediği gibi ‘mutluluğun resmini yapmayı’ düşünecek gençlere umduğumuz sayıda rastlayamadık. Gençlerin çoğu kişisel mutluluğu önemsemiş, toplumsal hayatta mutlu olmayı aramamışlar. Kurguların tamama yakını, aile çevresiyle ya da kişisel mekânlarla sınırlı kalmış, kişisel yaşamlarındaki mutluluk arayışını yansıtmış.” Yarışmada dereceye giren 3 genç öykücü, ödüllerini edebiyatçıların elinden aldılar ve eğitimciler tarafından ayakta alkışlandılar. Ödüllü Öyküler Kitapçığı 2026 da katılımcılara dağıtıldı.
- Eğitimde Edebiyat Semineri’nin tamamı önümüzdeki günlerde Günışığı Kitaplığı Youtube kanalında ve keciedebiyat.com’da yayınlanacak.
