Osmanlı İmparatorluğu, 1299 yılında Söğüt topraklarında küçük bir uç beyliği olarak kurulup zamanla üç kıtaya yayılan ve dünya tarihine yön veren bir cihan devleti haline gelmiştir. 623 yıl süren bu köklü devlet geleneğinde, aynı hanedana mensup 36 padişah tahta çıkmıştır. Her bir hükümdarın saltanat dönemi; askeri stratejiler, siyasi krizler, reformlar ve kültürel gelişmelerle şekillenmiştir.
Tarihsel vesikalarla kanıtlanmış, tamamen gerçek bilgilere dayanan tam kronolojik Osmanlı Padişahları listesi ve dönemlerin önemli dönüm noktaları şu şekildedir:
- Kuruluş Dönemi (1299 – 1453)
Aşiretten beyliğe, beylikten ise kurumsallaşmış bir devlete geçiş aşamasıdır. Balkan fetihleri ve devletin ilk teşkilatlanma adımları bu döneme damga vurmuştur.
- Osman (Osman Gazi)
1299 – 1326
Devletin kurucusudur. Bizans’a karşı Koyunhisar Savaşı’nı kazanmış ve bağımsızlığını ilan etmiştir.
Orhan Gazi
1326 – 1362
Bursa’yı alarak başkent yapmış; ilk düzenli orduyu (Yaya ve Müsellem) ve ilk divan teşkilatını kurarak beyliği devlete dönüştürmüştür.
- Murad (Hüdavendigar)
1362 – 1389
Edirne’yi fethedip başkent yapmıştır. I. Kosova Savaşı’nı kazanmış ancak savaş alanında şehit edilmiştir.
- Bayezid (Yıldırım)
1389 – 1402
İstanbul’u dört kez kuşatmıştır. 1402 Ankara Savaşı’nda Timur’a esir düşmesiyle devlette 11 yıl sürecek olan Fetret Devri başlamıştır.
- Mehmed (Çelebi)
1413 – 1421
Fetret Devri’ndeki taht kavgalarına son vererek birliği sağladığı için devletin ikinci kurucusu kabul edilir.
- Murad
1421 – 1451
Varna ve II. Kosova Savaşları ile Haçlı ordularını bozguna uğratarak Türklerin Balkanlar’dan atılamayacağını kesinleştirmiştir.
- Yükselme Dönemi (1453 – 1579)
İstanbul’un fethiyle başlayan bu dönem, imparatorluğun askeri ve ekonomik gücünün doruk noktasına ulaştığı cihan hakimiyeti evresidir.
- II. Mehmed (Fatih Sultan Mehmed) [1451 – 1481]: 1453’te İstanbul’u fethederek Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu’nu yıkmış, Orta Çağ’ı kapatıp Yeni Çağ’ı açmıştır. Kırım’ı alarak Karadeniz’i bir Türk gölü haline getirmiştir.
- II. Bayezid [1481 – 1512]: Cem Sultan olayı nedeniyle batı dünyasına karşı daha temkinli ve barışçıl bir politika izlemek zorunda kalmıştır. Tarih kitaplarında “Veli” olarak anılır.
- I. Selim (Yavuz Sultan Selim) [1512 – 1520]: Çaldıran Savaşı ile Safevi tehlikesini önlemiş, Turnadağ Savaşı ile Anadolu Türk birliğini kesin olarak sağlamıştır. Mısır Seferi (Mercidabık ve Ridaniye) sonucunda Memlük Devleti’ni yıkarak halifeliği Osmanlı hanedanına kazandırmıştır.
- I. Süleyman (Kanuni) [1520 – 1566]: 46 yıl ile en uzun süre tahtta kalan hükümdardır. Belgrad’ı almış, Mohaç Meydan Savaşı ile Macaristan’ı haraca bağlamıştır. Yapılan hukuki düzenlemelerden dolayı “Kanuni”, Batı dünyasında ise “Muhteşem” unvanıyla bilinir.
- II. Selim [1566 – 1574]: Ordunun başında sefere çıkma geleneğini bırakan ilk padişahtır. Kıbrıs adası onun döneminde fethedilmiştir.
- III. Murad [1574 – 1595]: Sınırların doğuda ve batıda genişlemesi devam etse de, Sadrazam Sokollu Mehmed Paşa’nın ölümüyle (1579) birlikte yükselme dönemi sona ermiştir.
- Duraklama Dönemi (1595 – 1699)
Sınırların doğal engellere ulaşması, merkezi otoritenin bozulması, yeniçeri isyanları ve ilk kez büyük çaplı toprak kayıplarının yaşandığı dönemdir.
| Padişah | Saltanat Yılları | Önemli Tarihi Olaylar |
| III. Mehmed | 1595 – 1603 | Haçova Meydan Savaşı’nı kazanmış ve Eğri Fatihi unvanını almıştır. |
| I. Ahmed | 1603 – 1617 | Veraset sistemini değiştirerek hanedanın en yaşlı ve olgun üyesinin tahta geçmesini öngören Ekber ve Erşed sistemini getirmiştir. |
| I. Mustafa | 1617-1618 / 1622-1623 | Akli dengesindeki yetersizlikler sebebiyle iki farklı dönemde kısa sürelerle tahtta kalmıştır. |
| II. Osman (Genç Osman) | 1618 – 1622 | Hotin Seferi’nde disiplinsizliğini gördüğü Yeniçeri Ocağı’nı kaldırmayı planladığı için isyancılar tarafından tahttan indirilip katledilmiştir. |
| IV. Murad | 1623 – 1640 | Tütün, içki ve gece sokağa çıkma yasakları koyarak düzeni sağlamıştır. Revan ve Bağdat’ı geri alarak “Bağdat Fatihi” olmuştur. |
| I. İbrahim | 1640 – 1648 | Döneminde Venedik ile 24 yıl sürecek olan Girit Kuşatması başlatılmıştır. |
| IV. Mehmed | 1648 – 1687 | 7 yaşında tahta çıkarak Osmanlı tarihinin en genç padişahı olmuştur. Döneminde II. Viyana Kuşatması bozgunu yaşanmıştır. |
| II. Süleyman | 1687 – 1691 | Avusturya cephesindeki yenilgiler üzerine Köprülü Fazıl Mustafa Paşa’yı sadrazamlığa atamıştır. |
| II. Ahmed | 1691 – 1695 | Ağır yenilgilerin alındığı Salankamen Savaşı bu dönemde gerçekleşmiştir. |
| II. Mustafa | 1695 – 1703 | Ordunun başında sefere çıkan son padişahtır. 1699 Karlofça Antlaşması ile Batı’da ilk kez büyük miktarda toprak kaybedilmiştir. |
- Gerileme Dönemi (1703 – 1792)
Kaybedilen toprakların geri alınamayacağının anlaşılması üzerine, Avrupa’nın bilimsel ve askeri üstünlüğü kabul edilerek ilk batılılaşma ıslahatları yapılmıştır.
- III. Ahmed [1703 – 1730]: Rusya’ya karşı Prut Savaşı kazanılmıştır. Batılılaşmanın ilk evresi olan Lale Devri yaşanmış, ilk matbaa kurulmuştur. Patrona Halil İsyanı ile tahttan indirilmiştir.
- I. Mahmud [1730 – 1754]: Batı tarzı askeri reformlara öncelik vermiş ve Humbaracı Ocağı’nı modernize ettirmiştir.
- III. Osman [1754 – 1757]: 3 yıllık saltnatı sakin geçmiş, İstanbul’daki büyük donmalar ve yangınlarla anılmıştır.
- III. Mustafa [1757 – 1774]: Maliye alanında reformlar yapmış, donanmayı güçlendirmeye çalışmıştır. Döneminin sonunda Rusya ile savaşlar tekrar patlak vermiştir.
- I. Abdülhamid [1774 – 1789]: Ağır maddeler içeren Küçük Kaynarca Antlaşması yürürlüğe girmiştir. İstihkam Okulu açılarak askeri eğitime önem verilmiştir.
- III. Selim [1789 – 1807]: “Nizam-ı Cedid” adıyla batı tarzında yepyeni bir ordu kurmuştur. Kabakçı Mustafa İsyanı ile yeniliklere karşı çıkanlar tarafından tahttan indirilmiştir.
Fen liseleri taban puanları ve yüzdelik dilimleri için sayfamızı takip ediniz.
- Dağılma Dönemi (1807 – 1922)
Milliyetçilik isyanları ve büyük devletlerin baskıları altında var olma mücadelesinin verildiği, köklü modernleşme reformlarının yapıldığı imparatorluğun son yüzyılıdır.
- IV. Mustafa [1807 – 1808]: III. Selim’i deviren isyan sonrası tahta geçmiş, kısa süre sonra Alemdar Mustafa Paşa’nın müdahalesiyle indirilmiştir.
- II. Mahmud [1808 – 1839]: 1826’da Yeniçeri Ocağı’nı tamamen kaldırarak (Vaka-i Hayriye) yerine modern orduyu kurmuştur. Kılık kıyafet, nüfus sayımı ve devlet dairelerinin modernizasyonunu gerçekleştirmiştir.
- Abdülmecid [1839 – 1861]: Osmanlı’da anayasal düzene geçişin ilk adımları olan Tanzimat Fermanı (1839) ve Islahat Fermanı (1856) bu dönemde ilan edilmiştir. Dolmabahçe Sarayı inşa edilmiştir.
- Abdülaziz [1861 – 1876]: Avrupa’ya seyahat amacıyla giden tek padişahtır. Dünyanın en büyük üçüncü deniz filosunu kurdurmuştur.
- V. Murad [1876]: Sadece 93 gün tahtta kalarak Osmanlı tarihinin en kısa süre saltanat süren padişahı olmuştur.
- II. Abdülhamid [1876 – 1909]: İlk Osmanlı anayasası olan Kanun-i Esasi’yi yürürlüğe koyarak I. Meşrutiyet dönemini başlatmıştır. Eğitim, demiryolları (Hicaz Hattı) ve telgraf altyapısında büyük reformlar yapmıştır. 31 Mart Vakası sonrası tahttan indirilmiştir.
- V. Mehmed (Reşad) [1909 – 1918]: Trablusgarp, Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı bu dönemde yaşanmıştır. Padişahın yetkileri sembolik kalmış, yönetim İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin kontrolüne geçmiştir.
- VI. Mehmed (Vahdeddin) [1918 – 1922]: Osmanlı İmparatorluğu’nun son padişahıdır. I. Dünya Savaşı mağlubiyeti, Mondros Ateşkesi ve İstanbul’un işgali gibi en zorlu dönemde tahtta bulunmuştur. 1 Kasım 1922’de saltanatın kaldırılmasıyla Osmanlı Devleti resmen sona ermiştir.
Tüm öğrencilerimizi online matematik kampları programlarımıza bekleriz.
