Osmanlı İmparatorluğu, 1299 yılında Söğüt ve çevresinde küçük bir uç beyliği olarak kurulup zamanla sınırlarını Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarına ulaştırmış en uzun ömürlü cihan devletlerinden biridir. 623 yıl süren bu devasa tarihi serüvende devlet, aynı hanedan soyundan gelen 36 hükümdar tarafından idare edilmiştir. Bu süreç boyunca tahta geçen liderlerin askeri stratejileri, imzaladıkları anlaşmalar ve yaptıkları hukuki reformlar hem imparatorluğun hem de dünya tarihinin akışını değiştirmiştir.
Tarihsel vesikalarla kanıtlanmış, tamamen gerçek bilgilere dayanan tam kronolojik sırayla Osmanlı Padişahları listesi ve imparatorluğun dönemleri şu şekildedir:
- Kuruluş Dönemi (1299 – 1453)
Aşiret yapısından beyliğe, beylikten ise kurumsallaşmış bir devlet mekanizmasına geçiş evresidir. Balkan coğrafyasındaki ilk sistemli ilerlemeler bu dönemde gerçekleşmiştir.
- Osman Gazi
1299 – 1326
Osmanlı hanedanının ve devletinin kurucusudur. Bizans’a karşı Koyunhisar Savaşı’nı kazanmış ve kendi adına ilk bakır parayı bastırarak bağımsızlık adımlarını atmıştır.
- Orhan Gazi
1326 – 1362
Bursa’yı fethedip başkent ilan etmiştir. İlk düzenli orduyu (Yaya ve Müsellem) ve ilk divan teşkilatını kurarak beyliği resmi bir devlete dönüştürmüştür.
- I. Murad (Hüdavendigar)
1362 – 1389
Edirne’yi fethederek başkent yapmış ve Balkanlar’da kesin Türk egemenliğini kurmuştur. I. Kosova Savaşı’nın ardından savaş meydanında şehit düşen tek Osmanlı padişahıdır.
- I. Bayezid (Yıldırım)
1389 – 1402
İstanbul’u yoğun bir şekilde kuşatan ilk padişahtır. 1402 Ankara Savaşı’nda Timur’a esir düşmesiyle devlette 11 yıl sürecek olan Fetret Devri karmaşası başlamıştır.
- I. Mehmed (Çelebi)
1413 – 1421
Fetret Devri’ndeki taht kavgalarına son vererek devletin birliğini yeniden sağladığı için “Devletin İkinci Kurucusu” olarak kabul edilir.
- II. Murad
1421 – 1451
Varna ve II. Kosova Savaşları ile Haçlı ordularını büyük bir bozguna uğratarak Türklerin Balkanlar’daki varlığını kesin olarak perçinlemiştir.
- Yükselme Dönemi (1453 – 1579)
İstanbul’un fethiyle başlayan bu dönem, imparatorluğun askeri, ekonomik ve jeopolitik olarak dünyadaki en büyük güç haline geldiği altın çağdır.
- 7. II. Mehmed (Fatih Sultan Mehmed) [1451 – 1481]: 1453 yılında İstanbul’u fethederek Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu’na son vermiş, Orta Çağ’ı kapatıp Yeni Çağ’ı açmıştır. Kırım’ı alarak Karadeniz’i bir Türk gölü haline getirmiştir.
- 8. II. Bayezid [1481 – 1512]: Kardeşi Cem Sultan’ın isyanı ve Avrupa’ya sığınması nedeniyle dönemi fetihler açısından daha sakin geçmiş, iç istikrarın sağlanmasına odaklanılmıştır.
- 9. I. Selim (Yavuz Sultan Selim) [1512 – 1520]: 8 yıllık saltanatında rotayı tamamen Doğu’ya çevirmiştir. Çaldıran ve Ridaniye savaşlarıyla Safevi ve Memlük güçlerini yenmiş, halifeliği Osmanlı hanedanına getirmiştir.
- 10. I. Süleyman (Kanuni) [1520 – 1566]: 46 yıl ile tahtta en uzun süre kalan padişahtır. Belgrad ve Rodos’u fethetmiş, Mohaç Meydan Savaşı ile Macaristan’ı kontrol altına almıştır. İmparatorluk en geniş sınırlarına bu dönemde ulaşmıştır.
- 11. II. Selim [1566 – 1574]: Ordunun başında bizzat sefere çıkma geleneğini bırakan ilk padişahtır. Kıbrıs adası onun döneminde fethedilmiştir.
- 12. III. Murad [1574 – 1595]: Sınırlar genişlemeye devam etse de, tecrübeli Sadrazam Sokollu Mehmed Paşa’nın ölümüyle (1579) birlikte yükselme dönemi sona ermiştir.
- Duraklama Dönemi (1595 – 1699)
Merkezi idarede ve ordu sisteminde bozulmaların başladığı, Yeniçeri isyanlarının baş gösterdiği ve fetihlerin yavaşlayarak durma noktasına geldiği evredir.
| Padişah | Saltanat Yılları | Dönemin Öne Çıkan Kanıtlanmış Gerçekleri |
| 13. III. Mehmed | 1595 – 1603 | Sancaktan gelerek tahta çıkan son padişahtır. Haçova Meydan Savaşı’nı kazanmıştır. |
| 14. I. Ahmed | 1603 – 1617 | Tahta geçiş sistemini değiştirerek hanedanın en yaşlı ve olgun üyesinin başa geçmesini sağlayan Ekber ve Erşed sistemini getirmiştir. |
| 15. I. Mustafa | 1617-1618 / 1622-1623 | Sağlık sorunları ve akli dengesindeki yetersizlik nedeniyle iki kez tahttan indirilmiştir. |
| 16. II. Osman (Genç Osman) | 1618 – 1622 | Yeniçeri Ocağı’nı kaldırmak gibi köklü reform fikirleri nedeniyle yeniçeriler tarafından tahttan indirilerek katledilen ilk padişahtır. |
| 17. IV. Murad | 1623 – 1640 | Tütün, içki ve gece sokağa çıkma yasaklarıyla İstanbul’da asayişi sert bir şekilde sağlamıştır. Bağdat’ı geri almıştır. |
| 18. I. İbrahim | 1640 – 1648 | Döneminde Venedik ile uzun yıllar sürecek olan Girit adası kuşatması başlatılmıştır. |
| 19. IV. Mehmed | 1648 – 1687 | 7 yaşında tahta çıkarak Osmanlı tarihinin en genç padişahı olmuştur. Döneminin son yıllarında II. Viyana Kuşatması bozgunu yaşanmıştır. |
| 20. II. Süleyman | 1687 – 1691 | Avusturya savaşlarının getirdiği ekonomik buhranı çözmek için vergilerde reformlar aramıştır. |
| 21. II. Ahmed | 1691 – 1695 | Ağır kayıpların verildiği Salankamen Savaşı bu dönemde gerçekleşmiştir. |
| 22. II. Mustafa | 1695 – 1703 | Ordunun başında bizzat sefere çıkan son padişahtır. 1699 Karlofça Antlaşması ile Osmanlı ilk kez Batı’da büyük çapta toprak kaybetmiştir. |
- Gerileme Dönemi (1703 – 1792)
Kaybedilen toprakları geri alma politikasının başarısız olması üzerine, Avrupa’nın askeri ve teknik üstünlüğünün kabul edilerek ilk batı tarzı ıslahatların yapıldığı dönemdir.
- 23. III. Ahmed [1703 – 1730]: İlk batılılaşma adımlarının atıldığı Lale Devri padişahıdır. İlk matbaa (İbrahim Müteferrika) bu dönemde kurulmuştur. Patrona Halil İsyanı ile tahttan indirilmiştir.
- 24. I. Mahmud [1730 – 1754]: Askeri alanda ilk kez yabancı uzmanlardan yararlanarak orduyu modernize etmeye çalışmıştır.
- 25. III. Osman [1754 – 1757]: Saltanatı kısa sürmüş, dönemi İstanbul’daki büyük yangınlar ve kış donmalarıyla kayıtlara geçmiştir.
- 26. III. Mustafa [1757 – 1774]: Maliyeyi düzeltmeye çalışmış ve Laleli Camii’ni yaptırmıştır. Döneminin sonunda Rusya ile ağır yenilgilerle sonuçlanan savaşlar başlamıştır.
- 27. I. Abdülhamid [1774 – 1789]: Rusya ile Osmanlı tarihinin en ağır anlaşmalarından biri olan Küçük Kaynarca Antlaşması onun döneminde onaylanmıştır.
- 28. III. Selim [1789 – 1807]: “Nizam-ı Cedid” adıyla Batı modeline göre yepyeni bir askeri ve idari sistem kurmuş, ancak Kabakçı Mustafa İsyanı ile yenilik karşıtları tarafından tahttan indirilmiştir.
Tüm öğrencilerimizi online matematik kampları programlarımıza bekleriz.
- Dağılma Dönemi (1807 – 1922)
Milliyetçilik isyanları ve dış baskılar karşısında ayakta kalma mücadelesinin verildiği, devlet kurumlarının tamamen modernleştirildiği imparatorluğun son devridir.
- 29. IV. Mustafa [1807 – 1808]: III. Selim’i deviren isyandan sonra tahta çıkmış ve yalnızca 14 ay tahtta kalabilmiştir.
- 30. II. Mahmud [1808 – 1839]: 1826 yılında Yeniçeri Ocağı’nı tamamen ortadan kaldırarak (Vaka-i Hayriye) yerine modern orduyu kurmuştur. Kılık kıyafetten bürokrasiye kadar devleti kökten yenilemiştir.
- 31. Abdülmecid [1839 – 1861]: Osmanlı’da kanun üstünlüğünü ve modern vatandaşlık haklarını başlatan Tanzimat Fermanı (1839) ile Islahat Fermanı (1856) bu dönemde ilan edilmiştir. Dolmabahçe Sarayı’nı yaptırmıştır.
- 32. Abdülaziz [1861 – 1876]: Avrupa’ya seyahat amacıyla giden tek padişahtır. Dünyanın en büyük üçüncü deniz filosunu kurdurmuştur.
- 33. V. Murad [1876]: Sadece 93 gün tahtta kalarak Osmanlı tarihinin en kısa süre saltanat süren hükümdarı olmuştur.
- 34. II. Abdülhamid [1876 – 1909]: İlk Osmanlı anayasası olan Kanun-i Esasi’yi ilan ederek I. Meşrutiyet dönemini başlatmıştır. Eğitim, demiryolları (Hicaz Demiryolu) ve telgraf hatları konusunda büyük altyapı yatırımları yapmış, 31 Mart Vakası sonrası tahttan indirilmiştir.
- 35. V. Mehmed (Reşad) [1909 – 1918]: Trablusgarp, Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı bu padişahın döneminde yaşanmıştır. Yönetim ağırlıklı olarak İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin kontrolündedir.
- 36. VI. Mehmed (Vahdeddin) [1918 – 1922]: Osmanlı İmparatorluğu’nun son padişahıdır. I. Dünya Savaşı mağlubiyeti ve İstanbul’un işgali süreçlerini yaşamıştır. 1 Kasım 1922’de saltanatın resmen kaldırılması ve ardından cumhuriyetin ilanı adımlarıyla Osmanlı Devleti tarih sahnesinden çekilmiştir.
Fen liseleri taban puanları ve yüzdelik dilimleri için sayfamızı takip ediniz.
