FİZİK PROJESİ – SIVILARIN YÜZEY GERİLİMİNİN DARBE SESİ ŞİDDETİNE ETKİSİ
Amaç: Sıvıların içine düşen katı cisimlerin, sıvı yüzeyine çarpma esnasında çıkardığı darbe sesi şiddetinin, sıvı yüzey gentiminden nasıl etkilendiği incelenecektir
Yöntem ve işlemler: İçerisinde belli bir miktar su bulunan silindirik bir kabın orta noktası hedeflenerek su düzeyinin 1 m yüksekliğinden metal küre serbest bırakılmıştır. Metal kürenin sıvıya çarpma esnasında çıkardığı darbe sesi şiddeti desıbelmetre yardımı ölçülmüştür. Deneyde çapma esnasında cismin çarpma yüzeyinin sabit kalmasının sağlanması amacıyla küresel yapıya sahip demir küre kullanılmıştır. Küresel cismin düşey çapının sıvı yüzeyine dik bir şekilde girebilmesi ve temas açısının sabit tutulması amacı ile c»sım dikkatli bir şekilde serbest düşmeye bırakılmıştır.
Deney 2 aşamalı olarak gerçekleştirilmiştir.
1. Suyun sıcaklığı ısıtıcılar aracılığı ile 10 ’C- 90 ’C aralığında 10 ar’Clik kademelerle artırılarak yüzey gerilimi azaltılmış ve bu yüzey genlimlerınde metal kürenin suya çarparken çıkardığı darbe sesinin şiddeti desıbelmetre ile ölçülmüştür. Bu ölçümler her kademe için 25 kere tekrar edilmiş ve ortalamaları alınarak grafikleri çizilmiştir
2. Suyun sıcaklığı 20 ‘Cye sabıtlenerek sıvı içine 100 ml-700 mİ aralığında 100 er ml lik kademelerle artırılarak sıvı deterjan katılarak karıştırılmak sureti ile yüzey gerilimi azaltılmış ve bu yüzey genhmlennde metal kürenin suya çarparken çıkardığı darbe sesmin şiddeti desıbelmetre ile ölçülmüştür Bu ölçümler her kademe için 15 kere tekrar edilmiş ve ortalamaları alınarak grafikten çizilmiştir,
Gözlemler/Veriler/Bulgular: Sıcaklık- Darbe Sesi Şiddeti ve Katkı Maddesi- Darbe Sesi ölçüm değerlen incelendiğinde ve ilgili grafikler çizildiğinde darbe sesinin sıcaklık ve katkı maddesinin artması sonucu azaldığı görülmektedir Dolayısı ile yüzey gerilimin azaltılması sonucunda darbe sesi şiddetinde kesinlikle b«r azalma olduğu sonucuna varılmaktadır. Çalışma esnasında deney sonuçlarını olumsuz yönde etkileyecek hata payları ihmal edildiğinde bu azalmanın lineer olduğu yorumu yapılabilir
Sonuçlar: Literatür araştırılması yapıldığında darbe sesi şiddetinin yüzey gerilımine göre nasıl değiştiği konusunda bilgiye rastlanılmamış deney sonucunda yüzey gerilimin azaltılmasının darbe sesi şiddetini azalttığı tespit edilmiştir.
Bu sonuçlar ışığında bilginin kullanım alanı olarak çeşitli öneriler geliştirilebilir, özellikle toplumsal hayatta insan psikolojisini olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biri de tuvalette insan dışkısının klozet içindeki suya düşerken çıkardığı sestir Bu yüzden bir çok kişinin klozetleri kullanırken suyu açtıkları yada sifonu çektikleri bilinmektedir Klozet içindeki suyun ısıtılması veya sudaktan takviyesi »le yüzey geniımim düşürmek sureti ile istenmeyen seslenn önüne geçilebilir Ayrıca Projenin uygulaması esnasında, yüzey gerilimi fazlayken çok fazla su sıçradığı, yüzey genlmesi azaltıldığında sıçramaların da azaldığı görülmüştür.
Sonuç olarak Klozet içinde bulunan suyun yüzey gerilimin azaltılarak hem rahatsız edici seslerden hem de pis suların sıçramasından kurtulabilinir.
İSTANBUL ÖZEL ARDA ASALET ANADOLU LİSESİ
DANIŞMAN: Gonca İNCE
ÖĞRENCİ: ELİF CİRİT
