TÜBİTAK Tarih Araştırma Projesi 16

TÜBİTAK Tarih Araştırma Projesi 16

Samsun Mater Dolorosa Katolik Kilisesi Davası ve İtalyan Notası (1976-1982)

Günün birinde Samsun Yüzüncü Yıl Bulvarı’na adres sormak için yolunuz düşerse, karşınızdaki size aradığınız yeri muhtemelen kiliseden yola çıkarak anlatacaktır. Bu durum Samsun’un tarih boyunca farklı kültürlerden insanların inançlarına saygıyla ev sahipliği yapmış çok kültürlü bir kent olduğunun kanıtıdır.

Fakat, Samsun tarihine dair yaptığımız araştırmalarda, 1976’da ülkenin ve şehrin içinden geçtiği siyasal koşullar nedeniyle, Samsun Katolik Kilisesi’nin dönemin Belediyesince yıkılmak istendiğini ve konunun uluslararası bir meseleye dönüştüğünü öğrendik. Bu çalışmada amacımız yerel bir olayın nasıl ülke gündemini belirleyen ve ülkeler arası ilişkileri krize sokan bir meseleye dönüştüğünü anlamaktı.

Kaynak araştırmasıyla Türkiye’nin Samsun’u etkileyen tarihsel gelişim çizgisini tespit ettik. Konumuz hakkında daha önce bilimsel bir çalışmanın ortaya konmamış olması konu hakkındaki birincil kaynaklara ulaşılmamızı zorunlu kıldı. Bu sürecin en önemli iki ismi; Kilise Avukatı ve dönemin Belediye Başkanı ile konuya ilişkin görüşme ve mülakatlar gerçekleştirdik. Bize özel arşivlerini açtılar. İlk kez bu çalışmayla gün ışığına çıkan 69 adet özel arşiv belgesine ulaştık.

Süreci dönemin kanaat önderlerinden dinlemek için İl Dernekler Müdürlüğü Arşiv çalışmasıyla dönemin Ülkü Ocakları, Dev-Genç, Rotary Kulüp, Milli Türk Talebe Birliği yöneticilerine ulaştık. Konu hakkında görüşme ve mülakatlar gerçekleştirdik. Dönemin yerel gazetecileriyle görüştük. 11 farklı gazeteden 22 faklı habere yer verdik.
Okulumuzdaki 317 gençle gerçekleştirdiğimiz anketlerle yerel tarihe merakın olduğunu öğrendik. Konuya ilişkin sorularla düşünmelerini sağlayarak akranlarımızda konu hakkında farkındalık oluşturduk.

Bulgularımız; Samsun’da 1974’e kadar 4 sanayi tesisi kurulmuştur. Böylelikle ilimiz iç göçün, bölgesel bir merkezine dönüşmüştür. Yeni emekçi mahallelerine hizmet götürmek isteyen Belediye bulvar yolunu açmak amacıyla kiliseyi yıkmak istemiştir. Fakat, İtalyan notası sebebiyle Türkiye Hükümeti yıkımı durdurmuştur. Ulusal ve yerel basın batı ve kilise karşıtı yazılar yazmıştır. Fakat Kamuoyu baskılarıyla halk desteği sonuç vermemiştir. Lozan’da iki ülke arasında mektup teatisiyle dini taşınmaz değerlerin korunmasına ilişkin siyasal karar, hukuki süreçlerin önüne geçerek yıkımı durdurmuştur.

Samsun İlkadım Yeşilkent Anadolu Lisesi

Danışman: Gökher Şükrü Baylan

Proje Öğrencileri
ELİF DİDE RÜBA ÇEPNİLER
BÜŞRA UÇGUN

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.