Tabiat Tarihi Müzesi

1968-2003 yılları arasında Genel Müdürlük binasında yer alan ve 3 ayrı katta, 5 bölümden oluşan müze, yerbilimlerine ait her türdeki malzemenin  saklandığı korunduğu ve en seçkin örneklerin bilimsel ve eğitsel şekilde tanıtıldığı bir ünite olarak hizmet vermiştir. Ancak, zamanla örnek sayılarıyla birlikte ziyaretçi sayısında da büyük bir artış olmuş, böylece, MTA Tabiat Tarihi Müzesi’nin daha modern, çağdaş ve uluslararası müzecilik anlayışına uygun bir yapıyla hizmet vermesinin önemi gündeme gelmiştir. Bu amaçla MTA kampusu içinde yeni bir müze binasının yapılmasına karar verilmiştir. 1998 yılında inşaatına başlanan yeni müze binası 2002 yılında tamamlanmıştır. Tabiat Tarihi Müzesi, 2003 yılında yeni binasına taşınmıştır.

Yeni müze binası 10.800 m2 kullanım alanına sahip olup bodrum, zemin ve üç kattan oluşmaktadır. Yeni müze binasındaki koleksiyonlar  sistematik kurallara uygun olarak düzenlenmiş; görsel sunumlar için modern sunum tekniklerinden de yararlanılmıştır. Müze kapsamında 100.000’den fazla örneğin envanter kayıtları yapılmış, mevcut koleksiyonlar yerli ve yabancı uzmanların bilimsel çalışmalarına olanak tanımak üzere bilim dünyasının hizmetine sunulmuştur.

Müzenin giriş katında; Güneş Sistemi, Uzay terazisi, Dünya maketi, Dünya’nın ve Ay’ın oluşumu ile Yerkürenin Jeolojik tarihçesinden “bazı sahneleri  tasvir eden panolar, Ay’dan getirilen taş, Yıldırım taşı ve Meteoritler,  Geçici Sergi Alanı, Eğitim alanı, Kütüphane, Konferans salonu, Danışma, Satış bölümü ve Güvenlik yer almaktadır. Giriş katında ayrıca, müzenin bilimsel çalışmalarının ve Atölye faaliyetlerinin sürdürüldüğü Laboratuvarlar  ile koleksiyonların saklandığı arşiv odası mevcuttur. Eğitim Alanı’nda, ilgi çekici nesnelere odaklı, eğlenceli, katılımcı, oyunlarla zenginleştirilmiş programlar oluşturularak, çocuklara kendi seçtikleri nesnelerle çalışma fırsatı verilmektedir. Çocuklar, resim-heykel yapma, kalıp çıkarma, yap-boz oyunlarıyla, keşfet – ara-bul  şeklindeki oyunlarla, kurgusal drama oyunlarıyla hem doğayı tanıma ve geçmişten günümüze çeşitli yaşamlarla empati kurma olanağı bulabilecekler hem de fosil arama havuzundan fosilleri çıkartırken bir bilim insanının yaşadığı keşfetmenin tadına varabileceklerdir. Ziyaretçiler ve öğrenciler için Konferans Salonu, Kütüphane ve Satış Bölümleri önümüzdeki günlerde faaliyete geçirilecektir.

 

Yerküre’nin milyonlarca yıldan günümüze kadar geçirdiği değişimler ve dönüşümlerin “canlılar” dünyası üzerindeki etkilerini ele alan, bu değişimlerle ilişkili olarak organizmaların geçmişten günümüze kadar uzanan uzun yolda birbirleriyle olan soy ilişkilerini inceleyen, tüm organizmaların başlangıçta bir hücreli olduğunu, ilkel ortak bir atadan dallanarak çeşitlendiğini ve birbirleriyle yakın veya uzak soy ilişkilerine ve genlere sahip olduğunu savunan ve günümüzde genetik bilimindeki gelişmelerle de desteklenen “Evrim Kuramı”, Doğa Bilimlerinin ve Paleontolojinin temelini oluşturmaktadır. Paleontolojiye (eski canlılar Bilimi) ve Biyolojiye ilişkin örnekler Müzenin Birinci katında sergilenmektedir. Bu katta Yaşamın Evrimini anlatan çeşitli bölümler,  Organizmaların çeşitliliğini, atasal ilişkilerini, soy bağlarını ve ortamsal adaptasyonlarını anlatan geçmişten ve günümüzden pek çok örnek sergilenmektedir. 
Bunlar arasında Çift yaşamlıların, Sürüngenlerin, Dinozorların, Kuşların, Atların, Hortumlu Memelilerin ve insanın da içinde bulunduğu Primatların evrimlerini anlatan pano ve vitrinler sayılabilir. Birinci katta sergilenen örnekler arasında etobur dinozor olan Allosaurus’a ait bir alçı kopya iskelet (mülaj) ile giydirilmiş bir model,  fillerin ilk temsilcilerinden bir Mastodon (alçı kopya-mülaj olarak), Maraş Fili (fosil), güncel bir balina iskeleti (Adana Yumurtalık sahillerinde bulunmuş olan) Uzun balina sayılabilir.  Ayrıca Türkiye’ye özgü Flora (bitkileri) ve Faunaya (hayvanları) ait canlandırma (diorama) vitrinleri, Omurgasız canlıların sistematik bir sıra içersinde sunulduğu ve her birinin yine evrimsel gelişmelerinin anlatıldığı Bölümler de yine birinci katta yer almaktadır. Ayrıca, Doğal bir Mağara Modeli de bu katta yer almaktadır.
İkinci katta; Mineraloji-Petrografi Bölümü’nde yaklaşık 2000 adet mineral ve kayaç örneği, süstaşları sergilenmektedir. Ayrıca madenciliğin beşiği olarak bilinen Anadolu’dan 150’yi aşkın örneğin bulunduğu Madencilik Tarihi Bölümü ve kafeterya bu bölümde yer almaktadır.

Paleontoloji Yerleşim Planı
Paleontoloji katında fosilleri sergilenen hayvan grupları OMURGALILAR ve OMURGASIZLAR olmak üzere ayrı bölümler halinde ele alınmış ve sistematik sınıflandırmayla gruplandırılmış olup, her grup kendi içersinde evrimsel/zamansal bir düzende teşhir edilmektedir.

•Güneş sistemi, Büyük patlama (Big-Bang)
•Jeolojik zamanlar
•Geçmişin gizemli canlıları; DİNOZORLAR
•Sistematik paleontoloji
•Fosil nedir?
•Omurgalılar
•Omurgasızlar
•Diaromalar
•Müzede sergilenen örnekler

Mineraloji-Petrografi Birimi Alt Bölümleri
– Sistematik Mineraloji

– Kayaçlar

– Evaporitler, Dekoratif Mineraller ve Süstaşları

– Türkiye Yeraltı Kaynakları

– Meteoritler

– Aytaşı

– Fulgurit (Yıldırım Taşı)

– Türkiye Madencilik Tarihi

– Çökelme Ortamları Maketi

– Mağara Modeli

– Açılır Kapanır Dünya Maketi

– Müzemizde Bulunan Bazı Mineraller