Son Halife: Abdülmecid Efendi Sempozyumu

Son Halife: Abdülmecid Efendi, İstanbul, 22-23 Mayıs 2014

Sempozyum Hakkında

Abdülmecit Efendi 29 Mayıs 1868’de İstanbul’da doğmuştur. Babası Sultan Abdülaziz’in 1876’da tahttan indirilmesinden sonra ikinci meşrutiyetin ilanına kadar sarayda kapalı bir hayat yaşamıştır. Bu sırada yabancı dil öğrendi, güzel sanatlarla, özellikle resimle ilgilendi.
Osmanlı İmparatorluğu’nun en zor yüzyılını yaşadığı bir süreçte hanedanlığın bir üyesi olarak doğan ve son halife, son veliaht gibi unvanlarla yaşama veda eden Abdülmecit, gerek siyasi ve sosyal, gerek sanatsal yaşamı açısından tarihimizde önemli izler bırakmıştır. Hakkında yapılan araştırmalarda şehzade, veliaht halife gibi unvanlarla anılan Abdülmecit Efendi, amcasının oğlu Mehmet Vahdeddin’in 4 Temmuz 1918’de tahta çıkmasıyla birlikte 1918-1922 yılları arasında dört yıl veliaht olmuş; 1 Kasım 1922 tarihinde saltanatın hilafetten ayrılarak saltanatın kaldırılmasından sonra seçildiği halifeliği de 19 Kasım 1922 – 3 Mart 1924 tarihleri arasında yaklaşık on beş ay sürmüştür. Şehzadelik unvanını ise yaşamının büyük bir bölümünde taşımıştır. Milli mücadele ile birlikte Ankara’ya gitmesi söz konusu olmuşsa da bu gerçekleşmemiştir.
Abdülmecit Efendi’nin Osmanlı Hanedanlığının bir üyesi olarak kolay bir yaşam sürdüğünü düşünmek belki yanıltıcı olabilir. Saraylar, köşkler varlık içinde yaşaması, onu, çocukluğundan beri karşılaştığı üzüntülerden, hayal kırıklıklarından, yaşanan entrikalardan kurtaramamıştır.
Şehzadenin doğduğu yıllarda yönetimi elinde bulunduran babası Sultan Abdülaziz, kendinden önceki padişah, ağabeyi Abdülmecit’in ismini yeni doğan oğluna vermekle birlikte; bu dönemdeki iki kardeşin eşleri, çocukları arasındaki çekişmeler, güç elde etme kavgaları Şehzade Abdülmecid’in ruh dünyasını etkileyen olaylar arasındadır. Ancak, Abdülmecit’in henüz sekiz yaşındayken 1876 yılında Abdülaziz’in askeri bir darbe ile tahttan indirilip yerine beşinci Murat’ın padişah ilan edilmesi, ardından Abdülaziz’in Çırağan sarayı Feriyye Dairesi’ne kapatıldığı bir sırada bileklerini keserek intihar ettiğinin açıklanması, daha sonra tahta çıkan ikinci Abdülhamit’in bu kuşkulu ölüm için soruşturma başlatarak aslında bunun bir suikast olduğunu ortaya çıkarması, onu derinden sarsan en önemli olaylardandır. Tüm bu yaşananların küçük bir çocuğun ruhunda açacağı yaraları kestirmek güç olmasa gerek.
İkinci Abdülhamit gözetiminde sarayda sıkı bir eğitim alan Abdülmecid, 1916’da bu kez ağabeyi Veliaht Yusuf İzzettin’in intiharıyla sarsılacaktır. Abdülmecit Efendi, döneminde yaşanan tüm bu olumsuz koşullara karşın kendini mutlu hissedeceği uğraş alanları bulmuş ve hemen hepsinde kararlı tutumu, çalışkanlığı ve ilgilendiği şeylere duyduğu sevgi sayesinde başarılı olmuştur.
Türk resim sanatıyla ilgilenenler için Abdülmecit Efendi’nin vazgeçilmez bir yeri vardır. Şehzadelik döneminde veliahtlık ve halifelik dönemi kadar sanat dünyasında adıyla karşılaşmadığımız hemen hemen hiçbir etkinlik yok gibidir. Hanedanlığın bir üyesi olan Abdülmecit Efendi devlet görevleri yanında, ressamlığı ve sanatsal olaylara verdiği maddi, manevi destekler öne çıkmıştır. Osmanlı ressamlar cemiyetinin gazete çıkarma girişimleri, Galatasaray sergileri, basılan sergi katalogları, şişli atölyesi, viyana sergisi, Avni lifij’in Paris’te burslu okutulması ilk akla gelenlerdir.
Bu amaçla, 2014 yılı Mayıs ayında uluslararası katılımlı bir kongrenin toplanması düşünülmektedir. Kongre Türk Tarih Kurumu tarafından organize edilecektir.

Sempozyum Konu Başlıkları

Son Halife Abdülmecit ve Kişiliği
• Abdülmecit Efendi’nin Kişiliği
• Abdülmecit Efendi’nin Ailesi
• Abdülmecit Efendi’nin Spora Karşı İlgisi
Son Halife Abdülmecit Efendi
• Şehzadeliği
• Veliahtlığı
• Halifeliği
• Sürgün Hayatı
• Vefatı
Abdülmecit Efendi ve Sanat
• Ressam Halife: Abdülmecid Efendi
• Abdülmecit Efendi ve Müzik
• Abdülmecid efendi’ nin Entelektüel Yönü
• Pierre Loti ve Claude Farrere’nin Abdülmecit Efendi’ye Mektupları
• Halife Seçilmesi ve Biat
• Halifeliğin Kaldırılması ve Sürgün
• Abdülmecit Efendi ve Resim
• Halifeliğin kaldırılması ve Yurtdışına Çıkışı
• Şehzadelikten Son Veliahtlığa
• Abdülmecit Efendi’ nin Son Günleri
• Sultan Vahdetin’le İlişikleri
• Veliaht Abdülmecit Efendi’ nin Ankara’ ya Davet Edilmesi
• İslam Âleminin Halifeliğin Kaldırılmasına Bakışı
• Abdülmecid Efendi’ nin İsviçre’deki Hayatı
• Abdülmecit Efendi’ nin Fransa Günleri

Yürütme ve Bilim Kurulu

Yürütme Kurulu:
Prof. Dr. M. Metin HÜLAGÜ, Türk Tarih Kurumu Başkanı
Prof. Dr. Ahmet CİHAN,
Prof. Dr. Ahmet KANKAL,
Prof. Dr. Süleyman SEYDİ,
Prof. Dr. İbrahim Ethem ATNUR,

Düzenleyenler

Türk Tarih Kurumu Başkanlığı

Önemli Tarihler

Sempozyum Yeri: İstanbul
Özetlerin Gönderilmesi Için Son Tarih: 15 Ekim 2013
Makalelerin Gönderilmesi Için Son Tarih: 15 Şubat 2014
Kabul Edilen Makalelerin Duyurulmasi: 15 Nisan 2014
Sempozyum: 22-23 Mayıs 2014

İletişim-Sekretarya

Türkçe / English/Contact: Uzm. Yrd. Yunus PUSTU, Uğur ÖZÇELİK – 0-312- 310 23 68 / 231

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
lütfen isminizi buraya girin