Sizleri PISA Sınavına Bekliyoruz

PISA Sınavı

SORU 1. KUŞ GÖÇÜ
Kuş göçü, kuşların kendi yaşam alanlarına ve yaşam alanlarından yapılan mevsimsel büyük ölçekli harekettir. Her yıl gönüllüler, belirli yerlerde göç eden kuşları sayarlar. Bilim adamları bazı kuşları yakalar ve renkli halka ile bayraklardan oluşan kombinasyonlarla ayaklarını etiketler. Bilim adamları, kuşların göç yollarını belirlemek için hem gönüllülerin sayımlarını hem de etiketlenen kuşların görülmelerini kullanırlar.

Göçmen kuşlar

Göçmen kuşların çoğu, tek tek değil gruplar halinde başka bölgelere göç ediyor.
Kuşların bu davranışı, canlıların evriminin bir sonucu.

Peki göçmen kuşların çoğunda görülen bu davranışın evrimle ilgisi, bilimsel olarak en iyi nasıl açıklanabilir?

A) Tek başına ya da küçük gruplar halinde göç eden kuşların hayatta kalma ve döllenme ihtimali daha az.
B) Tek başına ya da küçük gruplar halinde göç eden kuşlar, kendilerine uygun besinleri daha kolay bulabiliyor.
C) Büyük gruplar halinde uçmak, diğer kuş türlerinin de göç eden gruba katılmasını kolaylaştırıyor.
D) Büyük gruplar halinde uçmak, her kuşun daha kolay yuva yapabileceği yerler bulmasını sağlıyor.

 

SORU 2. Altın Yağmurcunların Göç Yolları

Altın Yağmurcunlar

Altın yağmurcunlar, Avrupa’nın kuzeyinde çoğalan göçmen kuşlar olarak biliniyor. Sonbaharda bu kuşlar, sıcaklığın daha yüksek olduğu ve daha çok besin bulabilecekleri bölgelere uçuyor. Baharda ise, çoğaldıkları yere geri dönüyor.
Harita, on yıldan fazladır yürütülen araştırmalara dayanıyor. İlk harita, Güney’e uçan, ikinci harita ise Kuzey’e uçan altın yağmurcunların göç yollarını gösteriyor. Haritadaki yeşil renkli alanlar kara, beyaz renkli alanlar ise, deniz ve okyanusları gösteriyor.
Haritadaki oklar sıklaştıkça, kuşların beraber göç ettiği gruplar büyüyor.

Haritalar, altın yağmurcunların göçleri ile ilgili aşağıdaki hangi ifadeleri desteklemektedir?

Soruyu cevaplamak için bir ya da daha fazla seçeneği işaretleyiniz.

A) Haritalar, geçtiğimiz on yılda Güney’e göç eden altın yağmurcunların sayısındaki azalmayı gösteriyor.
B) Haritalar, kuzeye giden bazı altın yağmurcunların güneye gidenlerden farklı göç yolları kullandığını gösteriyor.
C) Haritalar, altın yağmurcunların ürediği ve yuvalandığı bölgelerin güney ya da güneybatısındaki bölgelerde kışı geçirdiklerini gösteriyor.
D) Haritalar, altın yağmurcunların göç yollarının geçtiğimiz on yılda kıyı bölgelerinden uzaklaştığını gösteriyor.

 

SORU 3. GÖKTAŞI VE KRATERLER
Uzaydan Dünya atmosferine giren taşlar göktaşı diye adlandırılır. Göktaşları Dünya atmosferine düşerken sıcaklıkları artar ve kor haline gelirler. Birçok göktaşı Dünya yüzeyine çarpmadan önce yanıp yok olur. Bir göktaşı Dünya’ya çarptığı zaman krater adı verilen bir çukur oluşturabilir.

göktaşı

Bir göktaşı Dünya’ya ve atmosferine yaklaştığı zaman hızlanır. Bu hızlanmanın nedeni nedir?

A) Göktaşı, Dünya’nın dönüşü tarafından çekilir.
B) Göktaşı, Güneş ışığı tarafından itilir.
C) Göktaşı, Dünya’nın kütlesi tarafından kendine çekilir.
D) Göktaşı, uzay boşluğu tarafından geri itilir.

 

SORU 4. GÖKTAŞI VE KRATERLER
Uzaydan Dünya atmosferine giren taşlar göktaşı diye adlandırılır. Göktaşları Dünya atmosferine düşerken sıcaklıkları artar ve kor haline gelirler. Birçok göktaşı Dünya yüzeyine çarpmadan önce yanıp yok olur. Bir göktaşı Dünya’ya çarptığı zaman krater adı verilen bir çukur oluşturabilir.

Aşağıdaki üç krateri dikkate alalım.

krater

Kraterleri, bunların oluşumuna neden olan göktaşının büyüklüğüne göre, en büyüğünden en küçüğüne doğru sıralayınız.

A) A, C, B
B) A, B, C
C) C, A, B

 

SORU 5. GÖKTAŞI VE KRATERLER
Uzaydan Dünya atmosferine giren taşlar göktaşı diye adlandırılır. Göktaşları Dünya atmosferine düşerken sıcaklıkları artar ve kor haline gelirler. Birçok göktaşı Dünya yüzeyine çarpmadan önce yanıp yok olur. Bir göktaşı Dünya’ya çarptığı zaman krater adı verilen bir çukur oluşturabilir.

Aşağıdaki üç krateri dikkate alalım.

krater

Kraterleri, oluşum zamanlarına göre, en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.

A) B, C, A
B) A, B, C
C) C, A, B

 

SORU 6. SÜRDÜRÜLEBİLİR BALIK ÜRETİMİ
Deniz ürünlerine olan artan talep, vahşi balık nüfusu için büyük bir yük oluşturuyor. Bu yükü azaltmak için, araştırmacılar, balık çiftliklerinde sürdürülebilir bir şekilde balık üretmenin yollarını araştırıyorlar.

balık

Sürdürülebilir bir balık çiftliği oluşturmada yaşanan zorluklar arasında (1) çiftlik balıklarını beslemek ve (2) su kalitesini korumak yer almaktadır. Çiftlik balıkları çok fazla miktarda yiyeceğe ihtiyaç duyarlar. Sürdürülebilir bir balık çiftliği, çiftlik balıklarını beslemek için gerekli yiyecekleri yetiştirmelidir. Balıkların atıkları, balıklara tehlikeli olacak bir seviyeye kadar çiftlikte birikebilir. Sürdürülebilir bir balık çiftliğinde, çiftlik boyunca sürekli bir okyanus suyu akışı vardır. Çiftlikteki su, okyanusa geri dönmeden önce atık ve fazla besinler (yosun ve bitkilerin büyümesi için ihtiyaç duyduğu yiyecekler) sudan temizlenir.

Şema, üç büyük havuzlu deneysel bir balık çiftliğinin tasarımını göstermektedir. Filtrelenmiş tuzlu su havuzdan havuza akmadan önce okyanusa geri donene kadar okyanustan pompalanmaktadır Bu balık çiftliğinin temel amacı, sürdürülebilir bir şekilde hasat etmek üzere dil balığı yetiştirmektir.

Dil Balığı: Çiftlikte üretilen bir balık. Tercih ettiği yiyecek kum kurdudur.

Aşağıdaki canlı varlıklar da çiftlikte kullanılacaktır:
* Mikroalg: Büyümek için sadece ışığa ve besinlere ihtiyaç duyan mikroskobik canlı varlıklar.
* Kum Kurtları: Mikroalglerle beslenerek çok hızlı büyüyebilen omurgasız hayvanlar.
* Yumuşakça: Mikroalglerle ve sudaki diğer küçük canlılarla beslenen canlı varlıklar.
* Göl Otu: Sudaki atıkları ve besinleri emen otlar.

Araştırmacılar, okyanusa geri dönen suyun çok fazla miktarda besin içerdiğinin farkına varmışlardır. Aşağıdakilerden hangisinin çiftliğe eklenmesi bu sorunu azaltacaktır?

A) Daha fazla besin
B) Daha fazla kum kurdu
C) Daha fazla yumuşakça
D) Daha fazla göl otu

 

SORU 7.

Hangi yöntem, balık üretimini daha sürdürülebilir yapabilir?

A) Havuzlar boyunca akan suyun akış hızını arttırmak.
B) Birinci havuza eklenen besin miktarını arttırmak.
C) Havuzlar arasında daha büyük canlı varlıkların geçişine izin verecek filtreler kullanmak.
D) Canlı varlıklar tarafından üretilen atıkları, su pompalarını çalıştıracak yakıt olarak kullanmak.

Başarılar….

CEVAP ANAHTARI İÇİN TIKLAYINIZ

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.