Probleme Dayalı Öğrenme ve Senaryo Örnekleri

Probleme Dayalı Öğrenme
Probleme Dayalı Öğrenme
PDÖ Nedir?
  • Probleme dayalı öğrenme, öğrenen merkezli, etkin öğrenmeyi, problem çözme becerisini, alan bilgisini geliştiren, anlamaya ve problem çözmeye dayanan bir öğrenme modelidir (Mayo, Donnelly, Nash ve Schwartz, 1993, Korkmaz, 2004, Barrows ve Tamblyn, 1980, Bağcı, 2003).

 

PDÖ’ nün temel eğitim gerecini, gerçek yaşamla uyumlu sorunların yer aldığı “kurgulanmış olgu” diye adlandıracağımız “senaryolar” oluşturur. Senaryolar,  öğrenme süreci içerisinde belirlenen hedeflere ulaşmada yol gösterici ve yönlendirici araçlardır. Senaryolarla öğrenciler, çeşitli problemlerle karşılaşırlar ve bu problemi çözmek için çoklu yollar üretirler ve sürekli öğrenmeye istekli olurlar. Öğrenciler önceki bilgi ve deneyimlerini kullanarak ve yeni bilgilere ulaşarak senaryodaki özel problemlere olası cevaplar oluştururlar (Peterson ve Treaguest, 1998).

 

PDÖ’nün Genel Özellikleri

-problem durumu herhangi bir hazırlık olmadan önce öğrenciye sunulur.

-problem durumu, gerçek dünyada olabilecek problemlerdir.

-öğrenciler küçük gruplara ayrılıp, öğretmen rehberliğinde probleme yönlendirilir.

-Öğrenciler kendi yetenekleri el verdiğince bir konudaki problemle uğraşırlar. Öğretmen sorular sorarak ve öğrenme süreçlerini izleyerek öğrencilere yardımcı olur.

-ilerleyen adımlarda elde edilen bilgi ve becerileri problem üzerinde değerlendirme için kullanılır.

-Bu süreç boyunca meydana gelen öğrenme, öğrencinin var olan bilgisinin üzerine ilave edilir.

 

PDÖ Sürecinin Bileşenleri

  • Problem senaryoları (Örnek Olay)
  • Eğitim Yönlendiricisi
  • Öğrenen
  • Değerlendirme

 

Problem Senaryosunun Özellikleri

  1. Öncelikle kaliteli bir problem öğrencinin ilgisini hemen çekebilmelidir. Tüm öğrencileri harekete geçirmelidir.
  2. Bunun için gerçek dünya ile mutlaka bir yönden bağ kurmalıdır.
  3. Kaliteli bir problem mantığı yani akıl yürütmeyi ve bilgiyi temel almalıdır.
  4. Öğrencilerin her aşamada kararını belirtmesine elverişli olmalıdır.
  5. Farklı bakış açılarını ortaya çıkarmaya uygun olmalıdır.
  6. Kimi problemler grupla çözüleceğinden problem işbirliğine müsait olmalıdır.
  1. Problem aynı zamanda grup üyeleri tarafından alt problemlere indirgenebilir bir özellik taşımalıdır.
  2. Problem açık uçlu olmalı tek cevaplı olmamalıdır.
  3. Öğrencinin önceki bilgileriyle bağlantılı ve onları destekler nitelikte olmalıdır.
  4. Daha sonra öğrenilecek konularla veya bilgilerle bağlantı kurmak için köprü vazifesi görmelidir.

 

PDÖ’de Değerlendirme

PDÖ‟de öğrencilere kazandırmada temel felsefeyi oluşturan olayları kavrama gücü, yetişkin rolünü kazanma düzeyi, grup eforu, bağımsız çalışma becerisi gibi kriterler de ölçme ve değerlendirme sürecine dâhil edilmektedir (Şenocak, 2005, Kaptan ve Korkmaz, 2001).

PDÖ, yapılan çalışmaların tümünü kapsayan bir değerlendirmenin yapılmasını gerektirir. Bunun için de iki tip çalışma yapmak gerekir. Bunlar;

  • standart testler uygulamak ve
  • öğrencilerin çalışmalarını gözlemek olarak ifade edilebilir (Yaman, 2003).

 Lehtinen (2002) probleme dayalı öğrenmenin uygulanabilmesi için uyulması gereken basamakları belirtmiştir:

  1. a) Problemi tanımlamak için bilinmeyen terimleri açıklama,
  2. b) Problemi tanımlama ve açıklanacak kavramları listeleme,
  3. c) Problemi analiz etme, beyin fırtınası yapma, var olan kavramlara ilişkin farklı yorumlamalar yapmaya çalışma ve önceki bilgileri kullanma,
  4. d) Ortaya atılan önerileri kritik etme ve süreçlerin uyumlu bir yapıda olması için uğraşma,
  5. e) Kendi başına öğrenme için öğrenme konular formülleştirme,
  6. f) Gruplarla bulguları paylaşma ve açıklanan kavramları elde edilen bilgilerle bütünleştirmeye çalışma

 

PDÖ Senaryo Örnekleri

 

SENARYO 1: Fiziksel-kimyasal Değişim

Merter koşarak eve gelir. Öyle açıkmış ki sormayın gitsin. Annesi evde yok, dayanamaz abisine hadi menemen yapalım der. Abisi, olmaz sucuklu yumurta yapalım der. Bir türlü karar veremezler ne yapacaklarına. Sucuklu yumurta mı yoksa menemen mi? En sonunda sucuklu menemen yapmaya karar verirler. Hemen malzemeleri tezgâha çıkarıp başlarlar sucuklu menemen yapmaya. Önce tereyağını sıcak tavada eritirler. Soğan ve biberler bıçakla doğrayıp tavaya ekledikten sonra onları kavururlar. Daha sonra sucukları bıçak yardımıyla doğrayıp tavaya eklerler. Sucukları da 5-6 dakika kavurduktan sonra rendeledikleri domatesleri de ekleyip hepsini pişirmeye devam ederler. Eee, yumurtaları da unutmaz Merter! En son olarak yumurtaları tavanın içine kırıp, tuz, pul biber ve karabiber ekler. Sonunda yumurtalar da pişince işte o mutlu an gelir.Merter masada ve önünde sucuklu menemen . Bu mutlu anı hiçbir şey bozamaz sanıyorsunuz değil mi? Bu sırada Merter’ın annesi eve gelir. Fiziksel değişim nedir? Özellikleri nelerdir?

1.Yukarıdaki hikâyede bulunan fiziksel değişim örnekleri nelerdir?

2.Farklı fiziksel değişim örnekleri yazınız.

3.Kimyasal değişim nedir? Özellikleri nelerdir?

  1. Yukarıdaki hikâyede bulunan kimyasal değişim örnekleri nelerdir?

5.Farklı kimyasal değişim örnekleri yazınız.

6.Eğer maddeler kimyasal değişime uğramasaydı insan yaşamı nasıl olurdu?

 

SENARYO 2:  Kaldırma Kuvveti

 

Etkinliğin Konusu: Sıvıların kaldırma kuvvetine etki eden faktörler- Sıvının yoğunluğu

Sınıf: 8. Sınıf

Etkinliğin Amacı: Bu etkinlikte;

  • Sıvıların kaldırma kuvvetinin sıvının yoğunluğuna bağlı olduğunu belirlemek,
  • Sıvı içinde çözünen maddelerin, sıvının yoğunluğuna etki edeceğini kavratmak amaçlanmaktadır.

Senaryo:

  • “Hafta sonu turşu yapmaya karar verdim. İlk defa yapacaktım. İşin püf noktası tuzunu iyi ayarlamaktı. Fazla tuzlu olsun istemiyordum. Ama çabuk bozulmasını da istemiyordum. Çünkü tuzun, bakteri ve küf oluşmasını engelleyerek turşunun uzun ömürlü olmasını sağladığını biliyordum. Annemin turşuyu ne kadar güzel yaptığını hatırladım ve tarifini almak için onu aradım. Ona turşu suyunun tuzunu nasıl ayarlayabileceğimi sordum. Bana yumurta kullanmamı önerdi. Tuzlu suya bıraktığım yumurta eğer yüzerse tuzunun tam kıvamında olacağını söyledi.Çok şaşırdım. Yumurtanın ne işi vardı tuzlu suyun içinde!? Ayrıca yumurta haşlarken gördüğüm kadarıyla yumurta suyun içinde batıyordu. Yüzmesini nasıl sağlayacaktım?Bu problem kafamı karıştırdı ve şimdilik turşu yapma işini bir sonraki haftaya bıraktım. Peki siz olsaydınız bu sorunu nasıl çözerdiniz?
  • Neden yumurta kullanıldı?
  • Yumurda normalde suda batarken tuzlu suda nasıl ve neden yüzer?
  • Tuzun miktarı yumurtanın sudaki konumunu etkiler mi?
  • Yumurtanın sudaki konumunu değiştiren koşullar nelerdir?
Necmettin Erbakan Üniversitesi Fen Bilimleri Öğretmenliği bölümü 4. sınıf öğrencisiyim. Konya Bilim Merkezinde gönüllü olarak çalıştım. Tübitak 2237A uygulamalı etkinliğine katılımda bulundum. Birçok alanda eğitimlere ve seminerle katıldım. İlgi alanlarım: astronomi, seyahat, bilim,teknoloji,edebiyat

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here