ÖRNEK PROJE RAPORU

ÖRNEK PROJE RAPORU

Deneysel Projenin Adı: HOMOJEN SIVILARDA ASİT ÖLÇÜMLEME CİHAZI

Deneysel Projeyi Hazırlayan: KAYA TÜTÜNCÜOĞLU 6-V 501236

Rehber Öğretmen: SELDA ÜNLÜ

Giriş ve Amaç
Asit, tadı ekşi ve keskin olan maddelerin ortak adıdır. Latincede “acidus (asit)” ekşi anlamına gelir. Ayrıca asitler suya karışınca meydana gelen sulu çözeltide + yüklü hidrojen iyonları açığa çıkar. Elektrolit adı da verilen bu çözeltilerin elektriksel iletkenliği içerisindeki asit miktarına bağlıdır. Bu çalışmada, hızlı bir şekilde homojen bir sıvıdaki asit miktarını ölçmek amaçlanmıştır.

Araştırma
Bu projeyi hazırlamadan önce, asit oranı ölçümlemesi hakkında araştırmalar yaptım. Elde ettiğim sonuçlar, benim düşündüğüm şekilde bir ölçümlemenin mümkün olduğunu gösteriyordu. Proje yapımına başladığım sıralarda ve bu raporun hazırlanması sırasında asitler hakkında araştırmamı arttırdım. Çalışmamda kablolar, elektrotlar (problar), piller, soket, fiş ve anahtar kullandım.

Hipotez
Sabit bir gerilim altındayken homojen bir sıvının üzerinden geçirdiği akımı ölçerek bu sıvının asit oranı hakkında fikir sahibi olunabilir.

Yöntem
İlk olarak asitler ve ölçümlenmesi hakkında araştırmalar yaptım. 5 nolu kaynaktan aldığım bilgiler, sıvının iletkenliği ile asit miktarı arasında ilişki olduğunu gösteriyordu. Ardından proje yapımı hakkında şemalar çizdim, zemin aradım. Prob, soket, fiş, anahtar, pil yuvası gibi malzemeleri temin ettim. Babamla devreyi monte ettik ve lehimledik. Cihaz sunumunda kullanmak için 4 adet referans sıvıları hazırladım. Bu sıvıları hazırlarken saf suya belli oranlarda limon suyu katarak farklılığı görülebilir akımlar yaratmaya çalıştım. Cihazın çalıştığı bu şekilde kanıtlanmış oldu. Bulgularımı paylaşmak için araştırmalar yaptım ve raporumu hazırladım.

Deney
Yapmayı düşündüğüm asit oranı ölçümleme cihazı için çalışma prensibini deneyerek görmem cihazımı dizayn etmek için şarttı. Bu nedenle aynı miktardaki su örneklerine değişik oranlarda limon suyu katarak farklı asit dereceleri elde ettim. Daha sonra D.C. ampermetre ve 2 x 1.5 voltluk pillerle oluşturduğum devre üzerindeki ölçümleme uçlarının mesafe ve boylarını ayarlayarak asit örneklerinin ampermetrede farklılığı görülebilir akımlar vermesini sağladım. 4 referans sıvısı hazırladım:

Su katılmamış limon suyu
150 ml suya 12 ml limon suyu
100 ml suya 3 ml limon suyu
300 ml suya 3 ml limon suyu
Cihazın küçük, hafif, kolay okunabilir, pilleri kolaylıkla değiştirilebilir olması gerekir. Dizayn ettiğim cihaz, 9-9-11 ölçülerine, 500 gram’a yakın ağırlığa ve kolay değiştirilebilen bir çift pile sahiptir. Ayrıca cihazım kolaylıkla tamir edilebilir.

Sonuç
Bir sıvının asit oranı değiştikçe, elektriksel iletkenliği de değişir.
Bu ilişkı doğru orantılıdır. Yani sıvının asit oranı arttıkça, üzerinden geçirdiği akım da artar, sıvının asit oranı azaldıkça, üzerinden geçirdiği akım da azalır.
Bir sıvının asit oranını, üzerinden geçirdiği akımı ölçerek tespit edebiliriz. Bu sayede turnusol kağıdını kullanmak zorunda kalmayız.

1 nolu sıvı ibreyi 80o kaldırdı
2 nolu sıvı ibreyi 50o kaldırdı
3 nolu sıvı ibreyi 35o kaldırdı
4 nolu sıvı ibreyi 15o kaldırdı
Yorum
Bu yaptığım Proje çalışmasının bir fizik deneyinden çok bir ürün tasarlaması olmasını istiyordum. Dolayısıyla deneyin başarısı kadar uygulama ortamının yani cihazımın üzerinde de çok düşündüm. Devreye anahtar koymak, probu soketli yapmak, cihaz üzerinde ampermetre, anahtar, soket ve pil yuvalarının yerini tespit etmek kolay olmadı. Ancak olabildiği kadar küçük bir gövdeye bunları sığdırarak çıkan ürünün pratikliğini gördükçe tüm çabalarımın karşılığını aldığıma inanıyorum. Sonuç olarak bir laboratuvar ortamına gerek kalmadan dizayn ettiğim bu küçük el cihazı ile her yerde rahatlıkla asit ölçümlemesi yapmak mümkündür.