Öğrenci Fen Projesi SÜTTEKI KALSIYUM ORANI

Öğrenci Fen Projesi / Matematik Projesi
Bu Benim Eserim Fen Bilimleri ve Matematik Projeleri Yarışması
Bilim Şenliği Projeleri

Projenin adı: Yoğurt ve peynir yemekte zorlanan çocuklara müjde! Sütteki kalsiyum oranını artırdık üstelik hiç kimyasal kullanmadan!

Projenin Amacı: Süte oranla içerdiği kalsiyum miktarı daha fazla olan peynir ve yoğurt yemekte zorlanan çocukların sütten aldıkları kalsiyum miktarını arttıracak bir yöntem belirlemek. Yeşil yapraklı sebzelerdeki kalsiyumu sütteki kalsiyum oranını artırmak için kullanmak. Yeşil yapraklı sebzelerdeki kalsiyumun çözeltiye geçişini en fazla arttıran yöntemi belirlemek.

GİRİŞ:

İnsan iskeletinin ana maddesini oluşturan kalsiyum, kemik yapısına giren önemli bir mineral maddedir. Kalsiyum aynı zamanda önemli bir iyonik hücre içi habercisi olarak biyokimyasal ve fizyolojik süreçlerin düzenlenmesinde de rol oynar. Vücutta kalsiyum dengesi kemik, böbrek ve bağırsak sistemi ile önemli birkaç hormonun (paratiroid hormon, kalsitonin ve D vitaminin aktif formu alan kalsiterol) görev alması ile kontrol edilmektedir (Kılıç ve Köse, 2001).

Yetişkin bir insan vücudunda1200 gkalsiyum bulunur. Bunun %99′ u iskelet sistemindeki kemiklerde hidroksiapatit (Ca10(P04)6(OH)2) kristalleri formundadır (Kılıç ve Köse, 2001). Geri kalan %1′ lik kısım ise kan ve diğer vücut sıvılarının bileşiminde yer alır. Vücudumuzun bazen önemli fonksiyonları yerine getirmesi için kandaki kalsiyum miktarının 1Omg/100ml gibi belli bir düzeyde bulunması gerekir. Yaşamın her devresi için farklı düzeylerde olan kalsiyum gereksiniminin en iyi ve kolay karşılanması gıdalarla olanıdır. Vücutta kalsiyumun işlevleri oldukça fazladır. Bunlar; kemik ve diş oluşumunda yapı taşı olarak yer alması, kanın pıhtılaşmasını ve kan basıncının ayarlanmasını sağlaması, hücre zarının fonksiyonel yapısının korunmasında, kalp kasının kasılmasında ve değişik hücre içi ve dışı salgı aktivitelerinin düzenlenmesinde rol oynaması şeklinde sıralanmaktadır (Kılıç ve Köse, 2001). Tüm bunlara ilave olarak, kalp atışının ve kan basıncının düzenlenmesi, kalın bağırsak kanserinin önlenmesi, kanın pıhtılaşması ve yaraların iyileşmesi gibi önemli sağlık sorunları da bireyin günlük kalsiyum alımı ile yakından ilgilidir.

Kalsiyum, kemikler için vazgeçilmez bir unsurdur. Sütlü besinler kalsiyum kaynağıdır. Aynı zamanda proteinde sağlarlar vücuda. Kemiklerin sağlam, sağlıklı olması ve sağlam kalması için şarttır kalsiyum. Yetersiz süt, peynir, et yenmesi, osteoporoza (kemiklerin güçsüzleşip süngerimsi hal almasına ) yol açmaktadır. Kalça kırıklarının çoğu bu yüzdendir. Yeterince süt ve sütlü besin almıyor, alamıyorsanız, diğer kalsiyum kaynaklarına başvurabilirsiniz. Badem vb. bazı kuruyemişler, marul , maydanoz, pancar gibi sebzeler tabi kalsiyum kaynağıdır. Ayrıca kalsiyum tabletleri de vardır.(www.gıdasayfası.com)

Bu denli önemli işlevlere sahip olan kalsiyumun günlük alınması gereken miktarlar da saptanmıştır. Çizelge 1de yaş ve cinsiyete göre günlük alınması gereken kalsiyum miktarları verilmiştir (Kılıç ve Köse, 2001).

YAŞ                        ERKEK                   KADIN

1                             500                        500

2-3                         550                        550

4-6                         600                        600

7-9                         700                        700

10-12                    900                        1100

13-15                    1100                      1000

16-18                    900                        700

19-49                    800                        700

50+                        800                        800

Ülkemizde süt tüketimi Avrupa Birliği (AB) ülkelerine kıyasla daha düşüktür. Ülkemizde kişi başına tüketilen içme sütü miktarı yıllık24 litrecivarındadır. Bu miktar birçok Avrupa ülkesinde 100 litrenin üzerindedir. Oysa her yaş grubunun günde iki su bardağı süt veya süt ürünlerini tüketmesi gerekmektedir. (Ünal, R. Besler, T, 2008. )

Yapılan çalışmalarda süt ve ürünlerinin tüketimiyle kalsiyum gereksiniminin önemli bir kısmının karşılandığı ortaya konulmuştur. Süt ve süt ürünlerindeki kalsiyumun emilimini laktoz ve laktik asit kolaylaştırır. Kalsiyum süt ve ürünlerinde fazla miktarda bulunur ve kolay emilebilir formdadır. Söz konusu gıdalardaki kalsiyum, meyve ve tahıl gibi gıdalardakine kıyasla daha kolay emilir. Süt ve süt ürünlerindeki kalsiyumun içerikleri Çizelge 2 de verilmektedir (Can,1995)

Ürün                                      Miktar                                   Kalsiyum oranı (mg/g-ml)

çiğ süt                                     100                                                     126

yoğurt                                     100                                                     167

meyveli yoğurt                       100                                                     197

feta peyniri                             100                                                     508

cheddar peyniri                      100                                                     700

mozzarella peyniri                  100                                                     732

yayıkaltı içeriği                       100                                                     120

Süt tozu                                  100                                                     353

Dondurma                              100                                                     80

kalsiyum katkılı süt                100                                                     168

Tablodan da görüldüğü üzere süt ürünlerinde (yoğurt ve peynir) kalsiyum miktarı daha fazladır.

Sütteki kalsiyum uygun formda bulunduğundan süt, gıda olarak en iyi şekilde değerlendirilir. Kalsiyumun absorsiyonu sütteki laktoz, amino asitlerinden valin ve histidin, Vitamin D ve limon asidi arttırmaktadır (Demirci, 2010).Yoğurt ve peynir gibi süt ürünlerinde kalsiyum miktarı süte oranla daha fazladır. Bu nedenle süt ürünlerinin tüketimi günlük kalsiyum ihtiyacının karşılanması açısından önemlidir. Ancak, süt ürünlerini sevmeyen ya da farklı gerekçelerle süt ürünlerini tüketmek istemeyen gelişim çağındaki çocuklar için bu durum sorun oluşturmaktadır. Süt içse dahi süt ürünlerini tüketmeyen çocuklarda kalsiyum eksikliği görülebilmektedir. Bu noktada, kalsiyum içerikli besinler ya da kalsiyum ile zenginleştirilmiş meyve suyu ve kahvaltılık besinler alternatif olabilmektedir. Bütün çabalara rağmen yeterli miktarda kalsiyum içeren besin tüketmeyen çocuk ve yetişkinlere mineral desteği yapılması gerekmektedir (Hatun, 2009). Özellikle gelişim çağındaki çocuklara mineral desteği (çinko, kalsiyum) sağlamak yerine kalsiyum içeriği yüksek alternatif besinler önerilmektedir.

Yeşil yapraklı sebzeler alternatif besin grubunu oluşturabilir. Öte yandan sebzeler de süt ürünleri gibi çocuklar tarafından fazlaca tercih edilmeyen besin grubunu oluşturmaktadır. Oysa ki içerik analizleri sebzelerin yoğurt ve peynir kadar hatta daha yüksek oranlarda kalsiyum içerdiğini ortaya koymaktadır. Özellikle roka, nane, maydonoz gibi yeşil yapraklı türler ile bütün koyu yeşil yapraklar ve yenilenebilir otlar en iyi kalsiyum kaynağıdır (Can, 1995). Bir çok yeşil yapraklıda en az süt kadar kalsiyum vardır. Üstelik sütteki kalsiyum bağırsaklardan iyi emilmezken yeşilliklerdeki kalsiyum yeşilliklerin lifli yapısı nedeniyle kolay emilir.

Kalsiyum içeriği yüksek alternatif besin üretebilmek için yeşil yapraklı sebzelerden yararlanabili rmiyiz? sorusu ile başlayan projemiz yeşil sebzelerden hangisi ile sütteki kalsiyum miktarını arttırabiliriz? Yeşil yapraklı sebzeyi nasıl kullanırsak içeriğindeki kalsiyumdan en fazla oranda yararlanabiliriz? Soruları ile derinleşti. Bu çerçevede, süt içebilen ancak süt ürünleri tüketmediği için yeterli oranda kalsiyum alamayan bireyler için yeşil yapraklı sebzeleri kullanarak sütteki kalsiyum oranını arttırmaya çalışmak amacıyla yola çıktık.

Araştırma problemi:Çocukların severek içtikleri sütün kalsiyum oranını yeşil yapraklı sebzeleri kullanarak artırmak amacıyla aşağıdaki sorular araştırmamıza eşlik etmiştir;

Yeşil yapraklı sebzelerden dereotu, maydanoz ve nanenin aynı yöntem ile hazırlanan sulu çözeltilerindeki kalsiyum miktarları arasında fark var mıdır?Yeşil yapraklı sebzelerin yaprağından ve saplarından suya geçen kalsiyum miktarları arasında fark var mıdır?Yeşil yapraklı sebzelerden kalsiyumun suya geçişinde uygulanan yöntemin (soğuk suya ilave, sıcak suya ilave, kaynatma, kaynatma ve bekletme)  etkisi var mıdır?Yeşil yapraklı sebzelerdeki kalsiyumun suya geçişinde askorbik asitin etkisi var mıdır?

YÖNTEM:Araştırmamızda sütteki kalsiyum oranını artırmak için yeşil sebzeler arasında kalsiyum açısından zengin içeriğe sahip dereotu, maydanoz ve nane seçilmiştir. Araştırmada seçilen sebzelerden suya geçen kalsiyum oranlarının tayininde kontrollü deneyler gerçekleştirilmiştir.

Bu çalışmada Marmara Üniversitesi öğretim üyelerinden Doç.Dr. Filiz Kabapınar?dan destek alınmıştır. Ayrıca çözeltilerdeki kalsiyum tayinine ilişkin ölçümler Marmara Üniversitesi kimya öğretmenliği bölümü kimya laboratuarlarında gerçekleştirilmiştir.

Sebzelerin deneyler için hazırlanışı ve deneylerin yapılışı aşağıda açıklanmıştır.

a)     Yeşil yapraklı sebzelerin hazırlanması:

4 demetDereotu/nane/maydanoz alınarak yaprakları ve sapları ayrıldı. Saplar ve yapraklar küçük parçalara bölündü. Terazide yapraklar ve saplar (50?şer gram olacak şekilde) tartıldı.

b)     Yeşil yapraklı sebzelerdeki kalsiyumun suya geçişinin sağlanması

Araştırma sorularında da belirtildiği üzere, yeşil yapraklı sebzelerdeki kalsiyumun suya geçişini gerçekleştirmek üzere farklı yöntemler denenmiştir. Bunlar sırasıyla aşağıda açıklanmıştır.

1.deney:200 mL çeşme suyuna 50g dereotu/nane/maydanoz yaprağı eklenerek kapağı kapatıldı.

2. deney:200 mL çeşme suyuna 50g dereotu/nane/maydanoz sapları eklenerek kapağı kapatıldı.

3.deney:200 mL kaynamış çeşme suyuna 50g dereotu/nane/maydanoz yaprağı eklenerek kapağı kapatıldı.

4.deney:200 mL kaynamış çeşme suyuna50 g dereotu/nane/maydanoz sapları eklenerek kapağı kapatıldı.

5.deney:Kaynamakta olan 200mL suya50 g dereotu/nane/maydanoz yaprağı eklenerek ağzı kapalı olacak şekilde 10 dakika kaynatıldı. Kapalı olarak soğumaya bırakıldı.

6.deney:Kaynamakta olan 200mL suya50 g dereotu/nane/maydanoz sapı eklenerek ağzı kapalı olacak şekilde 10 dakika kaynatıldı. Kapalı olarak soğumaya bırakıldı.

Tüm kaplardaki karışımlar her gün düzenli bir şekilde karıştırılarak, dereotu/nane/maydanoz parçaları ezildi ve kapakları yeniden kapatıldı. Bu şekilde tüm kaplar 2 gün boyunca bekletildi. 3. gün kaplardaki karışımlar süzgeç kağıdı ile süzüldü. Süzüntüler kapalı cam şişelere konuldu ve etiketlendi.

Yeşil yapraklı sebzelerdeki kalsiyumu suya geçişini arttırabileceği düşüncesiyle tüm deneyler bir kez de suya  1 adetYou Plus Vitamin C tablet (askorbik asit) eklenerek yapılmıştır. Askorbik asit C vitamini olarak bilinen suda tamamen çözünen sağlığazararsız bir maddedir.

c)      Yeşil yapraklı sebzelerde suya geçen kalsiyum miktarlarının belirlenmesi

Yeşil yapraklı sebzelerin (maydanoz, dere otu ve nane) farklı yöntemlerle hazırlanan sulu çözeltilerin kalsiyum miktarının belirlenebilmesi amacıyla titrasyon yöntemi kullanıldı. Bunun için Ca+2iyonları ile kompleks oluşturabilen EDTA çözeltisi ile her bir çözelti titre edildi. Titrasyon için her bir örnekten 2 mL alındı. Üzerine pipet yardımıyla 50 mL saf su eklendi. Bu karışımdan 20 mL alındı ve erlende üzerine 80 mL su eklenerek 100 mL ye tamamlandı. %10?luk NaOH çözeltisi ilavesi ile pH 12nin üzerine çıkarıldı. Çözeltinin rengi kırmız oluncaya dek müreksit indikatörü (spatül ucuyla çok az miktarda) eklendi.Çözeltinin rengi mavi-menekşeye dönünceye kadar 0,01M EDTA çözeltisi eklendi. Büret yardımıyla harcanan EDTA çözeltisinin hacmi belirlendi. Büretten okunan bu hacimden su için harcanan EDTA çözeltisinin hacmi çıkarıldı Ca+2iyonunun 2 mL deki ve 100 mL deki miktarı (mg olarak)hesaplandı.

Bulgular

Maydanoz yaprağı ve sapındaki kalsiyumun suya geçiş oranlarının uygulanan yönteme göre değişimi

Bulgulardan, maydanoz saplarından suya geçen kalsiyum oranının maydanoz yapraklarından suya geçene kıyasla çok daha yüksek olduğu anlaşılmaktadır. Bu durum uygulan yöntemden de etkilenmemiş görünmektedir. İster yaprak isterse sap olsun soğuk suya geçen kalsiyum oranı en düşüktür (52 mg ve 156 mg). Bu oran maydanozun sıcak suya ilavesi ile artmış olmakla birlikte (104 mg ile 208 mg) maydanoz suda kaynatıldığında en yüksek değerlere ulaşmıştır (156 mg ve 364 mg).

Askorbik asit ilaveli sularda beklenildiğinin aksine maydanozdaki kalsiyumun suya geçişi artış göstermemiştir. Tablodan da anlaşılacağı üzere, askorbik asitin sıcak suya ilave edilmesi ve sıcak suda kaynatılması maydanozdaki kalsiyumun suya geçişini azaltmıştır. Nitekim, yapraklar suda kaynatıldığında 156 mg kalsiyum geçişi tespit edilirken, askorbik asitte kaynatıldığında bu oran 52 mg a kadar düşmüştür. Benzer durum maydanoz sapları için de geçerlidir. Saplardan sıcak suya geçen kalsiyum miktarı 364 mg iken, askorbik asit ilaveli suda kaynatıldığında 104 mg a düşmüştür.

KULLANILAN ÇÖZELTİ          kullanılan EDTA miktarı(ml)            2ml örneğin içerdiğiCa miktarı (mg)         100 ml örneğin içerdiği Ca miktarı

çeşme suyunda                                         0,2         1,04                                                         52

kaynamış suda                                          0,3                 2,08                                                        104

suda kaynatıldığında                                  0,4     3,12                                                        156

askorbik asit ilaveli suda                            0,2                                                         1,04              52

askorbik asit ilaveli sıcak suda                    0,2                                                         2,08             104

askorbik asit ilaveli kaynatılan çözeltide       0,3                                                         1,04                                                         52

Maydanoz Sapı

Kullanılan çözelti          Kullanılan EDTA miktarı (mL)          2 mL örneğin içerdiği Ca miktarı (mg)          100 mL örneğin içerdiği Ca miktarı (mg)

Çeşme suyunda                                        0.4                                          3.12                                                                       156

Kaynamış suda                                         0.5                                          4.16                                                                       208

Suda kaynatıldığında                                 0.8                                          7.28                                                                       364

Askorbik asit ilaveli suda                           0.6                                          5.20                                                                       260

Askorbik asit ilaveli sıcak suda                   0.3                                          2.08                                                                       104

Askorbik asit ile kaynatılan çözeltide           0.3                                          2.08                                                                       104

Dere otunun yaprakları ve saplarındaki kalsiyumun suya geçiş oranlarının uygulanan yönteme göre değişimi

Dereotu ile yapılan deneylerin sonuçları  tabloda  verilmiştir. Bulgulardan, maydanozun aksine yaprakların saplara oranla suya daha çok kalsiyum verdiği gözlenmiştir. Bu durum uygulan yöntemden de etkilenmemiş görünmektedir. Öte yandan, maydanoz ile yapılan deney sonuçlarına benzer şekilde ister yaprak isterse sap olsun soğuk suya geçen kalsiyum oranı en düşük olarak (260 mg ve 156 mg) bulunmuştur. Bu oran dereotunun sıcak suya ilavesi ile artmış olmakla birlikte (364 mg ile 260 mg) suda kaynatıldığında en yüksek değerlere ulaşmış, hatta saplar ve yapraklardan suya geçen kalsiyum miktarı eşitlemiştir. (572 mg ve 572 mg).

Bulgulara göre, Askorbik asit ilavesi dereotunun yaprakları ve saplarından suya kalsiyum geçişini arttırmıştır.( sırasıyla 522 mg ve 416 mg ) Hatta bu artış sıcak su ya da sıcak suda kaynatma ile daha da artmış görünmektedir Nitekim, askorbik asit ilaveli sıcak suda kalsiyum miktarları 572 mg ve 728 mg iken, bu oran askorbik asit ilave edildikten sonra yapraklar ve saplar suda kaynatıldığında 676 mg ve 780 mg?a yükselmiştir.  Askorbik asit ilavesi saplardaki kalsiyumun suya geçişinde önemli bir artışa neden olmuştur. Saplarda bu oran yapraklara göre daha fazla artış göstermiştir.

Dere otu Yaprağı

Kullanılan çözelti          Kullanılan EDTA miktarı (mL)    2 mL örneğin içerdiği Ca miktarı (mg)          100 mL örneğin içerdiği Ca miktarı (mg)

Çeşme suyunda                                      0.6                                          5.20                                                                       260

Kaynamış suda                                       0.8                                          7.28                                                                       364

Suda kaynatıldığında                               1.2                                          11.44                                                                     572

Askorbik asit ilaveli suda                          1.1                                          10.44                                                                     522

Askorbik asit ilaveli sıcak suda                  1.2                                          11.44                                                                     572

Askorbik asit ile kaynatılan çözeltide          1.4                                          13.52                                                                     676

Dere otu Sapı

Kullanılan çözelti          Kullanılan EDTA miktarı (mL)       2 mL örneğin içerdiği Ca miktarı (mg)          100 mL örneğin içerdiği Ca miktarı (mg)

Çeşme suyunda                                      0.4                                          3.12                                                                       156

Kaynamış suda                                       0.6                                          5.20                                                                       260

Suda kaynatıldığında                               1.2                                          11.44                                                                     572

Askorbik asit ilaveli suda                         0.9                                          8.32                                                                       416

Askorbik asit ilaveli sıcak suda                 1.5                                          14.56                                                                     728

Askorbik asit ile kaynatılan çözeltide         1.6                                          15.60                                                                     780

Nane yaprakları ve saplarındaki kalsiyumun suya geçiş oranlarının uygulanan yönteme göre değişimi

Nane ile yapılan deneylerin sonuçlarına göre , suya kalsiyum geçişi açısından yapraklar vesaplar arasında az da olsa farklılık bulunmaktadır. Nane ile yapılan deneyler sonucunda ister yaprak isterse saptan olsun soğuk suya geçen kalsiyum oranı yine en düşüktür (260 mg ve 312 mg). Bu oran nane sapları ve yapraklarında suda kaynatma yöntemi ile artış göstermiştir. ( 364mg ve 312 mg) saplardaki oranlarda fazla değişikliğin olmamasının nedeni nane saplarının odunsu bir yapıya sahip olması olabilir.

Bulgular nane yaprakları ve saplarına Askorbik asit ilavesi ile kalsiyum geçişinin arttığını göstermektedir ( 416 mg ve , 522 mg).

Nane Yaprağı

Kullanılan çözelti          Kullanılan EDTA miktarı (mL)   2 mL örneğin içerdiği Ca miktarı (mg)          100 mL örneğin içerdiği Ca miktarı (mg)

Çeşme suyunda                                      0.6                                          5.20                                                                       260

Kaynamış suda                                       0.7                                          6.24                                                                       312

Suda kaynatıldığında                               0.8                                          7.28                                                                       364

Askorbik asit ilaveli suda                         0.9                                          8.32                                                                       416

Askorbik asit ilaveli sıcak suda                 1.1                                          10.44                                                                     572

Askorbik asit ile kaynatılan çözeltide         0.8                                          7.28                                                                       364

Nane Sapı

Kullanılan çözelti          Kullanılan EDTA miktarı (mL)    2 mL örneğin içerdiği Ca miktarı (mg)          100 mL örneğin içerdiği Ca miktarı (mg)

Çeşme suyunda                                      0.7                                          6,24                                                                        312

Kaynamış suda                                       0.6            5,20                                                                        260

Suda kaynatıldığında                               0.7                                          6,24                                                                       312

Askorbik asit ilaveli suda                         1.1                                          10,44                                                                     522

Askorbik asit ilaveli sıcak suda                 0.9                                          8,84                                                                       442

Askorbik asit ile kaynatılan çözeltide         0.9                                          8,84                                                                       442

Yeşil yapraklı sebzelerin içerdiği kalsiyumun suya geçiş oranlarının karşılaştırılması

Maydanoz yaprağı                       156

Dere otu yaprağı                          572

Nane yaprağı                                364

Maydonoz/dere otu/nane yaprakları suya verdikleri kalsiyum açısından kıyaslandığında dereotunun kalsiyum içeriğinin daha fazla olduğu görülmektedir.

Maydanoz sapları                        364

Dere otu Sapları                           572

Nane sapları                                 312

Maydonoz/dere otu/nane sapları suya verdikleri kalsiyum açısından kıyaslandığında yine dereotunun kalsiyum içeriğinin daha fazla olduğu görülmektedir.

PROJE BÜTÇESİ: 5 adet nane/maydanoz/dereotu 15TL

C vitamini tableyleri : 16TL

ProjeÇalışmasınınTakvimi:

01    Ekim -31Ekim: Proje konusunun belirlenmesi ve Literatür taraması

31 Ekim – 10 Aralık :Kullanılacak sebze çeşitlerinin araştırılması, alınması ve yöntemin belirlenmesi

10 Aralık – 30 Aralık : Uygulanacak yönteme gore sebzelerin deneysel çalışmalarının başlatılması, verilerin elde edilmesi

Ulaşılan sonuçlar:

Dereotu, maydanoz ve nane kullanılarak yapılan kontrollü deneylerdebu sebzelerin sap veyapraklar ile ayrı ayrı çalışılmış veveriler analiz edilmiştir. Bu analizlere gore saplar ve yapraklar arasında suya verdikler kalsiyum miktarı bakımından farklılıklar olduğu gözlenmiştir. Buna gore;

Deneylerden elde ettiğimiz veriler yeşilyapraklı sebzelerdeki kalsiyum miktarının aynı oranda sütten daha fazla olduğunu göstermiştir. Bu sonuçtan yola çıkarak sütteki kalsiyum oranını Dereotu, maydanoz ve nane kullanarak artırabileceğimizi gördük. Sonuç olarak uyguladığımız yönteme gore Bu üç sebzeden dereotunun suya verdiği kalsiyum miktarının daha fazla olduğu tablo 4 te görülmektedir.

Yeşil yapraklı sebzelerden dereotu, maydanoz ve nanenin aynı yöntem ile hazırlanan sulu çözeltilerindeki kalsiyum miktarları arasında fark olduğunu belirledik. Bulgularımıza gore,

Yeşil yapraklı sebzelerden dereotu, maydanoz ve nanenin aynı yöntem ile hazırlanan sulu çözeltilerindeki kalsiyum miktarları arasında fark gözlenmiştir.

Yeşil yapraklı sebzelerin yaprağından ve saplarından suya geçen kalsiyum miktarları arasındaki farklılık bitki türüne göre değişmektedir. Örneğin maydanoz sapları yaprağına göre daha fazla kalsiyum içermektedir. Dereotunda sap ve yapraklarda farklılık gözlenmezken nane saplarındaki kalsiyum geçişi daha az olmuştur.

Yeşil yapraklı sebzelerden kalsiyumun suya geçişinde uygulanan yöntemin (soğuk suya ilave, sıcak suya ilave, kaynatma, kaynatma ve bekletme)  etkisi olduğu gözlenmiştir. Sıcak suda kaynatma yöntemi üç bitki içinde kalsiyumun suya geçişini arttırmıştır.

Yeşil yapraklı sebzelerdeki kalsiyumun suya geçişinde askorbik asitin etkisi olduğu ölçüm sonuçlarıyla kanıtlanmıştır.

Sonuçların değerlendirilmesi

Yeşil yapraklı sebzelerdeki kalsiyum miktarlarının ölçüldüğü deneysel verilerin incelendiği bu projede çok farklı sonuçlarla karşılaşılmıştır.

Dereotu,  maydanoz ve nanenin yaprak ve saplarında kalsiyum miktarının fazla olduğu ve bu sebzeler ile hazırlanan yiyeceklerde saplarının da tüketilebileceği belirlenmiştir.

Projede kullanılan üç sebzeden dereotunun kalsiyum içeriğinin diğerlerinden daha fazla olduğu bulunmuştur. Yapılan deneyler göstermiştir ki dere otunun sapları da yaprakları kadar kalsiyum içermektedir. Bu yüzden dere otu sapları atılmamalı besinlerle karıştırılarak tüketilmelidir.

Benzer şekilde yapılan deneyler maydanoz saplarının da kalsiyum içeriği bakımından zengin olduğunu göstermiştir. Maydanoz saplarını da atmak yerine besinlerimizle birlikte tükettiğimizde aldığımız kalsiyum miktarını artırmış oluruz.

Projede kullandığımız sebzeler süt veya yoğurt ile karıştırılarak tüketildiğinde alınan kalsiyum miktarında artış olacağı belirlenmiştir.

ÖZEL MEF ORTAOKULU
ORTAKÖY MAH. DEREBOYU CAD. DEREİÇİ SOK. BEŞİKTAŞ/İSTANBUL
KİMYA – SÜTTEKI KALSIYUM ORANINI ARTIRDIK. ÜSTELIK HIÇ KIMYASAL KULLANMADAN
ZEYNEP BAŞAK DOMANİÇ İLAYDA BİLGİN
SEDA SELMA KARAMANOĞLU

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
lütfen isminizi buraya girin