KUMAŞ BOYAM ORGANİK

Projenin Amacı: Evlerimizde atık olarak çöpe attığımız meyve kabuklarını değerlendirerek doğaya zararsız boya üretebilmek ve özellikle çocuk giysilerinde ve oyuncaklarında kullanılan kimyasal boya yerine bu ürünlerde doğal bitki boyası kullanılmasını sağlamaktır.

Projenin Hedefi:

1-Kumaş boyacılığında bitkisel ürünlerin öneminin kavratılması.

2-Kumaş boyalarının insan sağlığına etkilerine görebilme. ( Özellikle çocuklara etkisi)

3-Bitkisel boyalar ile kimyasal boyarların yararlı ve zararlı etkilerinin karşılaştırılması.

Projenin Özeti: Okulun açıldığı ilk haftalarda haberlerde sürekli çocuklara alınan çanta, kalemlik, kıyafetlerde kullanılan boyaların kanserojen etkilerinden bahsediliyordu. Biz çocukların kullandığı eşyaların ve kıyafetlerin böyle zararlı kimyasal maddelerden değil doğal ürünlerden üretilmesi gerektiğini düşündüm. Bunun için nar suyu ve soğan kabuğu suyundan kalıcı organik kumaş boyası elde ettim.Şimdi bana zarar vermeyecek kıyafetlerimi kendim istediğim desene ve renge boyayabileceğimi biliyorum.

LİTERATÜR ÇALIŞMASI

19. yüzyılın sonlarına gelinceye kadar, dokunmuş kumaşların renklendirilmesinde yalnız bitkisel ve hayvansal kökenli boyalar kullanılmıştır (Bebekli, 1998). 1856?da İngiliz kimyager Henry Perkin?in maden kömürü katranından hareket ederek anilin?i bulması ile sentetik boyalar devri başlamış ve doğal boyalar ile yapılan boyamacılık yavaş yavaş günümüze değin önemini yitirmiştir (Kırıcı, 1998). Günümüzde ilaç, gıda ve kozmetik hammaddelerin hazırlanmasında sentetik boya bileşiklerinin yerine doğal kaynaklardan elde edilen bileşiklerin kullanılması yönünde artan bir eğilim gözlenmektedir. Bu yönelmenin en önemli nedenleri; sentetik maddelerin insan sağlığı için zararlı olmaları, kumaşların doğrudan ciltle teması sonucunda alerjiye neden olmaları (Kırıcı, 1998), bitkisel boyalar ile iplikleri boyanmış olan halı ve kilimlere talebin artması, ülkemizde bulunan boya bitkilerinin bol ve çok çeşitli olması, bitkilerin kolay elde edilmesi, bir sonraki boyamaya kadar muhafazalarının zahmetsiz olması, bitkiler ile boyama yaparken fazla bir ekipmana ihtiyaç göstermemesi ve enerji ihtiyacının az olmasıdır (Aydın, 2001).

Kullanıla Araç Gereçler:

Soğan Kabukları

Nar suyu

Sirke ( Rengin kalıcılığını sağlamak için)

İspirto Ocağı + Üç ayak + Beher

Kuru Maya

Karbonat ( iyon halinde olduğu için kararlı hale gelerek rengin kumaşa iyice tutunması için)

Ütü ( ısı sayesinde rengin kumaşta kalıcılığını artırmak için)

Gerçekleştirilen Faaliyetler:

Nar ve soğan kabuklarını ısıya dayanıklı bir kap içerisine koyarak ısıtıyoruz.

20 dk ısıtmaya devam ettikten sonra karışımımızı süzgeçten geçiriyoruz.

Elde ettiğimiz karışıma kalıcılığını artırması için sirke ekliyoruz.
Rengin kumaşa iyice tutunabilmesi için karbonat ve kuru maya ekliyoruz.( Karbonat iyon yüklü olduğu için kararlı hale gelerek kumaşa tutunacaktır)
Elde ettiğimiz renkleri bir kalıp hazırlayarak beyaz keten bir tşörte bastık.

Kullanılan Yöntemler:

Deneme- Yanılma

Gözlem

Ulaşılan Sonuçlar:

Bu boyalama işleminin sonucunda soğan kabuğundan sarımsı yeşil ve kırmızı renklerini elde ettik. Bu renklerle beyaz keten bir tişörte yaptığımız baskı kumaşa aynen çıktı. Karbonatın ve ütü ısısının etkisiyle kumaşta kalıcı bir boya elde ettik.Ellerimize bulaşan bitkisel boyanın elimizden kısa sürede çıkması da bize ve çevreye zarar vermeyen doğal bir boya olduğunu kanıtlamaktadır.

Projede kullandığız ürünlerin cilde hiçbir zararı yoktur.Oysa kimyasal maddeler ile boyanan cisimler özellikle oyuncaklar çocuklar üzerinde zararlı etkileri bulunmaktadır.Kullandığımız yöntemle antimikrobiyal doğal bir boya elde edilmiştir.Boyarmaddelerin ülkemiz tekstil sektöründe kullanılması ürün zenginliğini artıracaktır. Tekstil üreticileri özellikle satın alma gücü yüksek pazarlarda doğal boyalar ile boyanmış tekstil ürünü seçeneğini sunduğu zaman satış rakamlarını daha da yukarıya çekebilir. Doğal boyarmaddeler tekstil ürünleri renklendirmesinde kullanılabilir.
ANTALYA KAŞ Yeşilköy Hilmi Toksoy Ortaokulu YEŞİLKÖY BELDESİ KAŞ/ANTALYA KİMYA 2012068938 KUMAŞ BOYAM ORGANİK ELİSA HACIOĞLU FATMA ÇELİK HÜLYA YILMAZ

Bu Benim Eserim Fen Bilimleri ve Matematik Projeleri Yarışması
Bilim Şenliği Projeleri