KİMYA PROJESİ – CEHRİ VE KURTBAĞRI TOHUMLARINDAN HÜCRE BOYASI ELDE ETME

CEHRİ (Rhamnus tinctoria) VE KURTBAĞRI (Ligustrum vulgare L.) TOHUMLARINDAN
HÜCRE BOYASI ELDE ETME

11. Ortaokul Öğrencileri Araştırma Projeleri Final Yarışması – TÜBİTAK
KİMYA PROJESİ

Anadolu’da doğal boyacılık bir ata sanatı olarak yüzyıllardan beri yapılmıştır. Doğal boyacılık Türklerde ileri düzeyde uygulanması nedeniyle doğal boyacılık açısından dünyada örnek teşkil etmiştir. Anadolu’da Hititler döneminden beri bazı bitkiler boya maddesi olarak kullanılmaktadır. Doğada bu amaçla kullanılan pek çok bitki vardır. Boya bitkileri içinde yer alan cehri (Rhamnus tinctoria) ve kurtbağrı (Ligustrum vulgare L.) bitkileri literatürde tekstil boyası olarak kullanıldığı rapor edilmiş olmasına rağmen bu bitkilerin hücre boyası olarak kullanıldığı bir çalışmaya rastlanmamıştır.

Bu çalışmanın amacı ülkemizde doğal yayılış gösteren cehri ve kurtbağrı bitkisinin tohumlarından, hücre boyamada
kullanılabilecek bir boya elde etmektir. Bu amaçla ilk etapta iki bitkiye ait tohumların özütleri çıkarılmış, kurutulmuş özüt % 45’lik asetik asit içerisinde çözdürülerek kullanılacak boyalar hazırlanmıştır. Boyaların etkilerini araştırmak için boyalar mutfak soğanının iç kısmından alınan zar hücreleri üzerine uygulanmıştır. Işık mikroskobundan elde edilen görüntüler, mikroskop kamerası aracılığı ile bilgisayara aktarılmıştır. Bu çalışmanın sonuçları, elde edilen boyaların hücre boyamada kullanılabileceğini göstermiştir. Boyalar hücrenin çekirdek kısımlarını belirgin bir şekilde boyamıştır. İleri çalışmalarda bu boyaların başka hücre ve doku gruplarında boyama özelliğine bakılabilir. Ayrıca metal tuzları ilavesi ile bu iki boyanın etkisini artırmak üzerine çalışmalar yapılabilir. Bu durum bu iki bitkinin kültüre alınmasıyla yeni tarımsal faaliyet alanlarının ortaya çıkmasını sağlayabilir.

Elif Zeynep SOYSAL

Danışman
Umut GÖNEN

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
lütfen isminizi buraya girin