I. Türkiye Çocuk ve Medya Kongresi

I. TÜRKİYE ÇOCUK ve MEDYA KONGRESİ
14-15 Kasım 2013
Lütfi Kırdar Kongre Merkezi
-Kongre ProjesiKongre’nin adı I. Türkiye Çocuk ve Medya Kongresi
Kongre’nin gerekçesi
Günümüzde çocuk ve medya ilişkisi toplumsal bilinç alanıyla
ilişkili olarak kimi zaman olumlu, eğitici, öğretici (örtük okul),
kimi zaman da sınırlandırıcı, yönlendirici olumsuz bir tehdit
olarak ele alınmaktadır. Her iki durumda da sonuçta iletişim
araçları teknoloji-sine/endüstrisine toplum bilincinin
belirlenmesinde toplum-üstü, koşullar üstü, belirleyici, özel bir
rol verilmektedir. “Bilgi toplumu”, “iletişim toplumu”, “gözetim
toplumu” gibi temel tanımlar/modeller bu nedenle öne
çıkarılmıştır. İletişim araçları teknolojisine toplum bilincinin
oluşturulması, aktarılması ve yaygınlaştırılmasında verilen bu
üstünlük ve belirleyicilik, bakış açımızı sınırlıyor, sorunları
anlama ve açıklama konusunda yetersizliklere neden oluyor.
Çocuk ve medya ilişkisinin daha geniş bir çerçeve içinde,
dünya çapında ve çok yönlü olarak ele alınması zorunlu hale
gelmiştir. Çocuk/çocukluk her şeyden önce toplumsal bir
kategoridir. Kendi başına bir birim olarak ele alınarak
sorunlarını çözmek mümkün değildir. Çocuk hakları anlayışı
(hak temelli yaklaşım) bilincinin oluşturulması, toplumlar arası
farklılıklara rağmen, bir uygarlık sorunu olarak nasıl bir
gelecek istediğimizle temellenmesi gereken, tüm toplumların
ortak katkıda bulunacağı eleştirel bir çerçeve içinde ele
alınmayı gerektirmektedir. Bu temellendirme ve eleştiri çocuk
sorunlarının çözümünde yerel, dar bir perspektifte kalmadan
dünya ölçeğinde kendi sözümüzü söylemeye ve toplumlar
arası ilişkiler içinde maddi bir güç olarak örgütlenmeye imkân
verecektir. Bu nedenle hiçbir toplumun bu yöndeki sorunlarını
kendi başına, içe kapanarak çözmesi de beklenemez.

Çocuklar doğası gereği iletişim endüstrisinin aktardığı anti,
olumsuz, uyumsuz bilincin sonuçlarından en fazla etkilenen
kesimi oluşturmaktadır. İletişim araçlarının çeşitli biçimleri
çocukların gündelik hayatında daha fazla yer almaktadır. Bunun
temel nedeni, “sosyal medya”nın giderek yaygınlaşmasıyla
(iletişimin bireyselleşmesi) okulda, işte, yolda, dinlenirken,
yemek yerken, özel ihtiyaçların giderilmesi sırasında bile
bireylerin birbirleriyle daha fazla “online” haline gelmesi
sonucu mevcut ilişki formlarının değişime uğramasına yol
açmasıdır. Kongre ile medyanın zararları karşısında
yasaklamayı değil sınırlar kavramının boyutlarından hareketle
medya okuryazarlığı kültürünün geliştirilmesi ve
yaygınlaştırılması öngörülmektedir.
Çocuk ve Medya Hareketi
Çocuk-medya ilişkisi geniş bir çerçeve içinde, dünya ölçekli ve
çok yönlü olarak Çocuk ve Medya Durum Tesbiti Raporu, I.
Türkiye Çocuk ve Medya Stratejisi ve Uygulama Planı 2014-
2018, I. Türkiye Çocuk ve Medya Kongresi, İstanbul Çocuk
ve Medya Bildirgesi’nin eş zamanlı olarak hazırlanması ve
sonuçlandırılması Çocuk ve Medya Hareketi’nin temel
gerekçesidir.
Medyanın olumsuz etkilerinden çocukların korunması
bağlamında ülke ve küresel ölçekli çalışmaların yeterli
olmadığının farkındayız. Korumacı yaklaşımla medyayı
değiştirme fikrinin gerçekçi olmadığı noktasından hareketle,
çocuk ve yetişkin bireylerin medyaya karşı eğitime öncelik
verilmesi gerektiğini öngörüyoruz. Çocuk ve Medya
Hareketi’nin birinci önceliği ise, medya okuryazarlığı eğitimine
odaklanmak olacaktır. Bu yönüyle Çocuk ve Medya Hareketi
yalnızca koruyucu yaklaşımlarla sınırlı bir içerikte değil, çocuk
ve yetişkin bireylere medya karşısında yetki verecek bir
medya okuryazarlığı eğitimini hedeflemektedir.

Kongre’nin amacı
Çocuk ve medya konusu çok katmanı olan ve belirsizlikler
içeren yerel ve küresel bir sorundur. Tek sorumlu ve sorunlu
medya olmadığı gibi, bu konunun tarafları da yalnızca çocuklar
ve medya da değildir.
Türkiye’nin 0-18 yaş arası çocuk nüfusu 24 milyonu aşmış
bulunmaktadır. Son çeyrek yüzyıl içinde çocuk sorunları
arasında yer alan medya konusu da görünür duruma gelmiştir.
Ülkemizde, çocukların gelişme hakkıyla bire bir ilişkili olan
medyanın tutum ve etkilere dayalı değerlendirmesi ise henüz
yapılamamıştır. Medyanın hızlı ve değişen güç ve etkisi
karşısında yeni kuşağın medya izlerliği bilinmeden yapılacak
genellemeler, çocuk ve medya gerçeğini yansıtmaktan uzak
olduğu gibi, nesnellikten de uzaktır. Çocuk ve medya ilişkisinin
farklı boyutları ortaya konmadan medya gerçeğiyle yüzleşmek
de mümkün değildir. Medya konusuyla ilgilenmek, çocuk ve
medya ilişkisinin bugünüyle ve geleceğiyle de ilgilenmeyi
gerektirmektedir.
Medyanın çocuklar üzerindeki olumsuz etkileri yanında,
olumlu potansiyeli taşıdığının farkına varmadan yapılacak
eleştiri ve değerlendirmeler eksik ve yanıltıcı sonuçlara
götürebilir. Medyanın, çocuğun “dünya görüşünü genişletme,
kalıp yargıları yıkma, farklı fikirlere erişimlerini sağlama,
eleştirel düşünceyi geliştirme, katılım gibi” yönlerini ele
almadan yapılacak medya analizi ise medya gerçeğini
yansıtmaktan yoksun bir analizdir.
Yeni medya kullanımı “eğitim, öğrenme, okuryazarlık, katılım,
yaratıcılık, kimlik ve toplumsal bağ kurma” boyutlarında
sunabildiği ortak kabullerden biridir. Buna karşılık,
“ticarileşme, şiddet, pornografi ve ırkçılık başta olmak üzere”
güçlükleri içerdiği de ortak kabuller arasında yer almaktadır.
Kongre ile çocuk ve medya ilişkisini “imkânlar” ve “güçlükler”
çerçevesinde etkilenen taraf çocuk ve etkileyen bütün
tarafların katılımı ve bütün boyutlarıyla değerlendirmek,
medyanın çocuklar için demokratikleşmesi sürecini harekete
geçirmek amaçlanmaktadır.
Hak temelli yaklaşımla medyanın demokratikleşmesi, medya
okuryazarlığı, çoklu okuryazarlık kültürünün kökleşmesi ise
Kongre’nin öncelikli amaçları arasındadır.
Kongre’nin işlevi Kongre’nin işlevi çocuk ve medya konusunda etkilenen
çocuklar ve etkileyen (medya ve medya düzeninin bütün
bileşenleri) tüm tarafların katılımı ile sorunları belirlemek ve
çözüm yolları için etkin sürecin başlatılmasıdır.
Kongre’nin işlevi, ülke ölçekli politikaları tespit eden I. Türkiye
Çocuk ve Medya Stratejisi ve Uygulama Planı 2014-2018
belgesinin hayata geçirilmesi ve Türkiye Çocuk ve Medya
Haritası’nın bütün paydaşların katılımı ile hazırlanmasını
sağlamaktır.
Kongre’nin bir diğer işlevi ise; çocuk ve medya düzleminde
ilkeler ortaya koyacak İstanbul Çocuk ve Medya Bildirgesi’nin
hazırlanması ve ilgili taraflara iletilmesidir.
Kongre’nin yöntemi Kongreye çocuk katılımı, Çocuk Katılımı Yönergesi ile
belirlenecektir.
Kongre’de çocuk ve yetişkin delegeler görev yapacaktır.
Kongre’nin içeriği tema odaklı konferans, bildiri, atölye
çalışması, açık oturum ve poster türlerini kapsayacaktır.
Kongre, çağrı yöntemiyle düzenlenecektir.
Kongre programı, belirlenen konu başlıkları çerçevesinde yurt
içi ve yurt dışından çağrılacak alan uzmanlarının katılımı ile
gerçekleşecektir.
Durum tesbiti raporu Dünya ve Türkiye’deki uygulama ve deneyimi dikkate alarak
hazırlanacak Türkiye Çocuk ve Medya Durum Tesbiti Raporu,
Türkiye’nin çocuk ve medya çalışmalarına yönelik olacaktır.
Strateji ve uygulama
planı belgesi Türkiye Çocuk ve Medya Durum Tesbiti Raporu ile eş zamanlı
olarak I. Türkiye Çocuk ve Medya Stratejisi ve Uygulama Planı
2014-2018 belgesi etkilenen ve etkileyen tüm tarafların ve
paydaşların katılımı ile düzenlenecek çalıştay ve odak grup
toplantıları sonunda hazırlanacak; Kongre öncesi ve sırasında
müzakere edilerek, Kongre sonrası sonuçlandırılarak
Hükümete sunulacaktır.
İstanbul Çocuk ve Medya
Bildirgesi Kongre sonunda, İstanbul Çocuk ve Medya Bildirgesi
yayınlanacaktır. Bildirgede şehir vurgusu İstanbul olmakla
birlikte, Kongre’nin İstanbul’da gerçekleşmesi nedeniyle,
Türkiye’den dünyaya çocuk ve medya ilkeleri bağlamında bir
çağrı niteliği taşıyacaktır.
Çocuk ve Medya İzleme Kurulu
Medyanın çocukları etkileyen bütün süreçlerini izlemek
amacıyla sivil ve alan uzmanlarından oluşacak ve çocukların
1’er yıl, yetişkinlerin ise 3’er yıl görev yapacağı Çocuk ve
Medya İzleme Kurulu oluşturulacak ve daimi sekretaryası
kurulacaktır. Kurulun amacı, işlevi ve görev tanımlarını
belirleyen yönerge hazırlanacaktır.
Çocuk katılımı Kongre çocuk katılımı, Kongre Çocuk Katılımı Yönergesi’ne
göre sağlanacaktır.
Gezici Medya Okuryazarlığı Ekipleri ve Medya
Okuryazarlığı Dersi öğretmenlerinin okul buluşmalarında
vereceği yarım günlük eğitimler sonunda çocukların ne tür
sunumlar, atölye çalışması ya da üretimlerle Kongreye
katılabilecekleri planlanacaktır.

Kongre’nin temaları
I.BM Çocuk Hakları Sözleşmesi ve Medya (Hak
Temelli Perspektif)
II. Aile, Çocuk, Toplum, Devlet ve Medya
III. Çocuğun Psikolojik Gelişim Evreleri ve Medya
(Çocuklarda Dil Gelişimi ve Medya)
IV. Çocuğun Medyasını Üretme Hakkı ve Kullanımı
V. Çocukların ve Çocuk Haklarının Medyada Temsili
VI. Çocukların Medya Kullanımı ve Etkileri
(X, Y, Z Çağı Çocukları ve Medya)
VII. Medya Etiği ve Çocuk Hakları (Çocuğun Yüksek Yararı.
Medyada Çocuğa Yönelik Sorumluluk)
VIII. Medyada Çocuk Katılımı
(İmkânlar ve Güçlükler. Çocuğun Medyasını İzlemeli
miyiz?)
IX. Medya Üzerinden Gelen Kültür Asimilasyonu ve
Radikalleşme
X. Medyanın İçeriksizleştirme ve Zihin İşgali Boyutu
(Medya ve Bilinç Sorunu)
XI. Medya ve Çocukluğun Yok Oluşu Süreci
(Medyada Çocukların Sömürülmesi. Görsel ve İşitsel
Medyada Çocuk İşçiliği, Güç Koşullardaki Çocukların
Medyada Yer Alma Biçimi, Medya ve Engelli Çocuklar )
XII. Şiddetten Beslenen Medyaya Karşı Önleme ve Koruma
Çalışmaları
XIII. Güvenli TV (Akıllı İşaretler, Korumalı Saat Uygulaması,
Tematik Çocuk Kanalları. Çocukların Medyanın
Etkilerinden Korunması-Yasal ve Sosyal Boyut)
XIV. Medya Okuryazarlığının Boyutları
(Dijital Okuryazarlık)
XV. Güvenli İnternet Uygulamaları (Çocuğun Medyanın
Olumsuz Etkilerinden Korunması. Medya Hesap Verme
Sistemleri. Medya Çocuk Koruma Sistemleri)
XVI. Uluslararası İçerik Akışı Karşısında Kontrol Sistemi
Sorunu
XVII. Çocuk Eğitiminde Medya Boyutu (Çocuk Gelişiminde
Medyanın Rolü, Medya Bağımlılığı, Medya, Kültürel
Değerler ve Yabancılaşma, Çocuk Medyalarında Dinin
Sunuluşu, Görsel Medya ve Yazı Kültürü, Medya ve
Barış Kültürü)
XVIII. Medya Toplumu Gerçeği Karşısında Eleştirel Yaklaşım
(Çocuk, Okul, Eğitim ve Medya: İmaj ve İmge
Toplumunda İnsanî Yetilerin Gelişmesinin
Engellenmesi, Çocuk, Eğitim, Medya ve Toplumsal
Katılımla Bir Gelecek Vizyonu Mümkün müdür?)
XIX. Çocuk Hakları Kültürü ve Etik Kurallarına Dayalı
Habercilik (Çocuk İhmali ve İstismarı ve Medya )
XX. Ticarî Hedef Kitle Olarak Çocuk ve Medya
(Tüketim Toplumu ve Çocukların Korunması.
Reklâmların Çocuklar Üzerindeki Etkileri. Medyanın
Çocuklara Yönelik Pazarlama Aracı Olarak
Kullanılması.)
XXI. Medyada Sosyal Reklâmlar- Bilinç Oluşturma Süreci
(Toplum Sağlığı Ve Eğitimine Yönelik Sosyal ReklâmlarKamu Spotları)
XXII. Medya ve Çocuk Hukuku (Ulusal Mevzuatta Çocuk ve
Medya. Uluslararası Mevzuatta Çocuk ve Medya)
Kongre’nin ulaşacağı hedef kitle I.Türkiye Çocuk ve Medya Kongresi, ülke ölçekli
çocuk ve yetişkin nüfusunun tamamına ulaşmak amacıyla
çocuk ve medya bağlamında tüm tarafların katılımını
hedeflemektedir.

İLETİŞİM
BYEGM
Başbakanlık Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü
Ceyhun Atıf Kansu Cd. No: 122
Balgat-Ankara
0 312 583 63 70
www.byegm.gov.tr
cocukmedya@byegm.gov.tr
ÇOCUK VAKFI
Zafer Sok. No:17
Nişantaşı-İstanbul
34371
0 212 240 2383 – 240 41 96
www.cocukvakfi.org.tr
bilgi@cocukvakfi.org.tr

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

twenty + 11 =

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.