GIDA GÜVENLİĞİ ARILARDA SAKLI

PROJENİN AMACI:

Propolisin kovanda gösterdiği etkilerden küflenmeyi önleme özelliğinin gıdalar üzerinde (ev yapımı salça) denenmesi ve katkı maddesi olarak kullanılabilirliğinin araştırılması.

Giriş:

Propolis, bal arıları tarafından kovanda üretilen doğal bir üründür. Çeşitli bitkilerin yaprak, gövde ve tomurcuklarından işçi arılar tarafından toplanıp kovanda biriktirilir. Keskin ve güzel kokuludur. Suda erimeyen acımsı balmumu ve bitki özsuyundan oluşan bir maddedir. Arılar propolisi kovanın çatlak ve hasarlanmış yerlerinin tamirinde, dış ortamdan izole edilmesinde, giriş deliklerinin daraltılmasın ve dezenfeksiyonunda kullanırlar. Kovan içerisinde kapalı bir ortamda 50,000-80,000 ergin arı bir o kadar da yavru (yumurta, larva, pupa) bulunmasına, kovan içi sıcaklığın ve rutubetin de virüsler, bakteriler ve funguslar için çok ideal bir ortam oluşturmasına rağmen propolis sayesinde hastalıklara yakalanmadan 80 milyon yıldan beri yaşamlarını sürdürmektedir.

Bu kadar çok özelliğe sahip olmasına ve dünyada kullanımı yayılmaya başlamasına rağmen propolis ülkemizde daha yeni fark edilmeye başlanmıştır. Her geçen gün popülaritesi artan ve çok farklı amaçlar için önerilmeye başlayan propolisin anti küf özelliğini gözlemlemek ve raf ömrüne etkisini araştırmak için ev yapımı salça üzerinde uygulama yapmaya karar verdik.

KULLANILAN YÖNTEM:

Bu çalışmada propolisi salça içine iki türlü kattık. Bunlardan ilki prpopolisi -20 derecede 12 saat bekletip mutfak robotundan geçirip toz haline getirdik ve salça içine belli oranlarda bu tozdan kattık. İkinci olarak bu tozdan alkolle ekstrasyon hazırladık. Bunun için %70 lik etil alkol-su karışımı hazırladık. 200gr propolis ile 1800ml alkol-su karışımı birleştirildik. 5er günlük ara ile(toplam 15 gün) üç defa süzme işlemi uyguladık. (tülbent,pamuk, toprak,taş..) 3. süzmeden sonra 50C derecede benmari usulü ısıtma işlemi yaptık. Kullanıma kadar +4 derecede beklettik. Ekstrasyon elde edildikten sonra salçaya ilave edeceğimiz oranlarda karışımdaki propolis miktarını belirlemek için önce hassas terazi ile 1ml lik kap boş tartıldı. İçine %70lik alkol konulup tekrar tartıldı. Hazırladığımız ekstrasyondan 1ml konulup tekrar tartıldı. Arada ki farklar bulunarak 1ml karışım içindeki propolisin kütlesi hesaplandı. Böylece her kattığımız salçadaki propolis miktarını belirlemiş olduk.

1ml kabın ağırlığı= 0,5gr

1ml kap + %70lik alkol çözeltisi=1gr

1ml kap +ekstrasiyon= 1,25gr

1ml ektrasiyon içinde 0,25gr propolis bulunmaktadır. 2ml de 0,50gr, 3ml de 0,75gr.

100er gr lık salçaları 15 kaba böldük. Bunlardan ilk beşi sadece katkısız salça, sade alkol çözeltisi, 1ml ekstrsiyon, 2ml ekstrasiyon ve 3ml ekstrasiyon koyduk. Aynı denemeyi birde toz haline getirdiğimiz propolis ile yaptık. Denemeyi 3er tekerrürlü yaptık.

Elde edilen salçalar üzerinde

– Duysal ve görsel sonuçlar,

– Küf oluşum miktarı ve süresi

– Raf ömrü belirlenmiştir.

Salçalar +4 derecede bekletildi.

Proje bütçesi:

Salça ev yapımı olduğu için herhangi bir ücret ödenmedi.

Propolis Ordu arıcılık ve araştırma enstitüsü yardımı ile 40Tl ye alınmıştır.

ÇALIŞMA TAKVİMİ:

EKİM AYI: Proje konusunun belirlenmesi.

KASIM AYI: Propolis temin edilmesi ve araştırma yapılması

ARALIK AYI: deney ve gözlemlerin yapılması

OCAK AYI : Sonuçların değerlendirilmesi.

SONUÇLAR:

Küf oluşumu için Tablo

Küf oluşumunun il gözlendiği gün

Katkısız salça

21. gün

%70lik alkol su çözeltisi

30. gün

100 ml ekstrasyonlu salça

34. gün

200 ml ekstrasyonlu salça

38.gün

300 ml ekstrasyonlu salça

40.gün

100gr salçada 10gr toz propolis

36. gün

100gr salçada 20gr toz propolis

39.gün

100gr salçada 30gr toz propolis

42. gün

Tabloda da görüldüğü gibi propolis hangi yöntemle katılırsa katılsın küf oluşumunu geciktirmekte ve raf ömrünü uzatmaktadır. Alkolünde böyle bir etkisi olduğu için ve salçaların görünümünü değiştirdiği için toz halinde kullanılmasının daha uygun olduğu görülmektedir.

Ülkemizde atık olan propolisin acile kullanılmaya başlanması ve gıdalarda kullanılabilirliği burada açıkça görülmektedir.

KAYNAKLAR:

1- Eroğlu HE. Mesane Kanserli Hastaların Doku Örneklerinde Propolis ve Mitomisin-C?nin Mikronükleus, Kardeş Kromatid Değişimi, Kromozom Analizi ve Mitotik İndeks Parametrelerine Etkisinin Karşılaştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Ün. SağlıkBilimleri Enstitüsü, Kayseri 2004, ss 89.

2- Silici Sibel. Farklı Botanik Orijine Sahip Propolis örneklerinde biyolojik olarak aktif bileşiklerin belirlenmesi Erciyes Üniveritesi, S.Çıkrıkçıoğlu MYO, Kayseri

3-Samsun Tarım İl Müdürlüğü, Propolis

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
lütfen isminizi buraya girin