Fen Projesi – YUMURTALARI GÜÇLENDİRİYORUZ

Proje adı: Yumurtaları Güçlendiriyoruz

Proje amacı: Yumurta kabuğunu dişlerimiz gibi düşünerek, yumurta kabuğunun yapısını güçlendirip zararla maddeler ile karşılaştığındaki direncini göstermek.

Giriş:

Dişin yapısı:

Diş mine, dentin, sementvepulpadan (diş özü) oluşur.

Mine: Vücuttaki en sert maddedir. Dişi en dıştan koruyucu bir katman olarak çevreler. İçinde sinir hücreleri olmadığı için duyarlı değildir. % 97?si kalsiyum tuzlarından oluşur.

Dentin: Minenin altındaki tabakadır. Yetişkin bir insan dişinin %75’ini oluşturur. Kemikle aynı yoğunluğa sahip olmasına rağmen ısıya ve dokunmaya duyarlıdır. Gerektiğinde içerdiği tamir hücreleriileyeniden dentin dokusu oluşturabilirler. DentinCanlıbir yapıdır ve % 70?iMineraltuzları; % 20si organik madde ve % 10?u da sudan oluşur.

Pulpa (diş özü): dişin orta kısmına ve burada bulunan yumuşak dokuya verilen addır. Kökün ucuna kadar devam eder. Bu kısımda kan damarları yer alır ve bu damarlar sayesinde diş enfeksiyonlardan korunur ve daima aktif halde kalır.

Sement: kökün etrafını kaplayan kemiksi bir tabakadır, çok incedir. Diş kökünün çene kemiğine tutunmasını sağlar. %65?i inorganik maddedir

Yumurta kabuğunun yapısı:

Yumurta kabuğunun rengi ait olduğu hayvana göre farklılık gösterir. Yumurtanın kabuk rengi ile bileşimi arasında bir ilgi bulunmamaktadır.

Yumurtanın büyüklüğüne göre % 7. 8 – 13. 6’sını yumurta kabuğu oluşturur. Kabuk, mineral ve organik maddeler ile sudan ibaret olup % 3 – 4 oranında bir protein ağı ve % 95 – 96 oranında birikerek yerleşmiş inorganik tuzlardan oluşmuştur.

Tabloda yumurta kabuğunun kimyasal bileşimi görülmektedir.

Unsur Miktar (%)

Kalsiyum Karbonat 93,7

Magnezyum Karbonat 1,0

Kalsiyum Fosfat 1,0

Organik Maddeler 3,3

Su 0,1

Yumurtayı dış etkenlerden koruyan yumurta kabuğu 0. 2-0. 4 mm kalınlığındadır ve oldukça sert bir yapıdadır. En dışta kabuğun dış yüzeyini örten keratine benzer bir proteinden oluşan ve kütiküla adı verilen bir zar vardır. Kütikül tabakasından sonra süngerimsi tabaka ortaya çıkar. Kabuğun iç yüzünde süngerimsi tabakaya paralel, mamillar tabaka adı verilen bir tabaka daha vardır. Bu tabaka kalın yüzeye paralel dizilmiş kalsiyum zerreciklerinden oluşmuştur.

Dişler neden çürür?

Ağızda bulunan bakterilerden oluşan bakteri plağı, şekerli ve unlu yiyeceklerin ağızda kalan artıklarından asit oluşturabilmektedir. Bu asitler, dişlerin mineral dokusunu çözerek dişin minesinin bozulmasına ve sonuçta da diş çürüğünün başlamasına ve diş hekimlerinin kavite dedikleri oyuklara neden olmaktadırlar.

Uzun yıllar, nedeni bilinmeyen bir hastalık gözüyle bakılan diş çürüğünün günümüzde ?çok sebebe bağlı bir hastalık? olduğu anlaşılmıştır. Diş çürüğünün başlıca 3 etkeni vardır:

Bakteri plağı. (Diş plağı adı da verilir),

Karbonhidratlı gıdalar. (Şeker, un… gibi),

Bünyesel etkenler. (Dişin yapısı, tükürüğün bileşimi… gibi)

Literatür taraması yapıldı ve bu konularda yapılan diğer deneylerde ise benim projemin aynısı olmasa da bazı maddelerin dişe etkisinin gözlenmesi amaçlanmıştır.

Projem ile yumurta kabuğunu diş gibi düşünüp yapısını güçlendirecek maddeler ile destekleyip direncini arttırmayı hedefliyorum.

Kullanılan Yöntem: Yumurta kabuğunu çeşitli maddelerin içinde belirli bir süre beklettik ve yapısının güçlenmesini sağladık. Daha sonra da yapısına zararlı maddelere maruz bırakıp yapısındaki değişimleri gözlemledik. Hangi maddelerin yumurta kabuğunun güçlenmesinde daha etkili olduğunu inceledik ve hangi maddelerin yumurta kabuğuna daha çok zarar verdiğini tespit etmeye çalıştık.

Destekleyici maddeler olarak; süt, diş macunu, kuşburnu çayı, karbonatlı su, elma suyu seçtik. Bu maddeleri seçmemizin nedeni içeriğinde kalsiyum bulunmasıdır. Bilindiği üzere kalsiyum diş ve kemikler için çok önemlidir. Biz de deneyimizde kalsiyum içeren maddeler seçerek yumurta kabuğunu güçlendirmeye çalıştık.

Kullanılan madde Etki ortamı Süre Değerlendirme Etki ortamı Süre Değerlendirme

Kahverengi yumurta kabuğu Süt 7,5 saat Değişiklik yok Kola 8,5 saat Yumuşama yok

Kahverengi yumurta kabuğu Diş macunu 7,5 saat Değişiklik yok Kola 8,5 saat Yumuşama yok

Kahverengi yumurta kabuğu Süt 34saat Değişiklik gözlenmedi Elma sirkesi 36saat Yumuşama ve renkte açılma

Kahverengi yumurta kabuğu Kuşburnu çayı 34saat Değişiklik gözlenmedi Elma sirkesi 36saat Yumuşama ve renkte açılma

Kahverengi yumurta kabuğu Karbonatlı su 34saat Değişiklik gözlenmedi Elma sirkesi 36saat Yumuşama ve renkte açılma

Kahverengi yumurta kabuğu Elma suyu 34saat Değişiklik gözlenmedi Elma sirkesi 36saat Yumuşama ve renkte açılma

Proje bütçesi: 10 TL

Proje çalışmasının takvimi:

12 Kasım – 28 Kasım Literatür taraması

1 Aralık – 5 Ocak Projenin uygulanması

Sonuçlar, Sonuçların Değerlendirilmesi

Yumurta kabukları, yapısını güçlendirmek için önce kalsiyum içeren besinlerde (süt, kuşburnu çayı), karbonatlı su ve elma suyunda bekletildi. Yapısında bir değişiklik olup olmadığı gözlendi. Sonra aynı yumurta kabukları diş çürüme ortamını taklit eden kola ve elma sirkesinde bekletildi. Yapılarındaki bozulmanın ne kadar saat sonra gerçekleştiği belli aralıklarla bakılarak gözlendi.

Önceden sütte ve diş macununda bekletilerek yapısının kuvvetleneceği düşünülen yumurtaların daha sonra kolada bekletildiğinde aynı süre sonunda yumurtaların kabuğunda yumuşama olmadığı gözlendi.

Ayrıca yumurta kabukları süt, kuşburnu çayı, karbonatlı su ve elma suyunda 34 saat bekletildi. Daha sonra elma sirkesinde 36 saat bekletilen yumurta kabuklarında yumuşama ve renklerinde açılma gözlendi.

Bir değerlendirme yaparsak Kalsiyum içeren besinlerde bekletilme elma sirkesinde bozulmayı önlemedi.

Kaynaklar: MEB 7. Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Kitabı, internet.

ÖZEL BİLFEN ÇAMLICA ORTAOKULU
BULGURLU MAH. 73 PAFTA, 59 ADA, 1 PARSEL ÜSKÜDAR/İSTANBUL
BİYOLOJİ – YUMURTALARI GÜÇLENDİRİYORUZ
YIĞIT BULUTLAR
HAVVA EBRU GEÇER

Fen Projesi / Matematik Projesi
Bu Benim Eserim Fen Bilimleri ve Matematik Projeleri Yarışması
Bilim Şenliği Projeleri

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
lütfen isminizi buraya girin