Fen Projesi – DOPİNGİMİZ ÇIKOLATA

PROJENİN ADI: DOPİNGİMİZ ÇİKOLATA

 HAZIRLAYANLAR: DİLARA NUR SAVCI, EMEK SU YARAY

1.GİRİŞ 
Girdiğimiz tüm sınavlar bizi çok etkiliyor. Özellikle seviye belirleme sınavlarında hep çok dikkatli ve hızlı olmamız gerekiyor. Ailelerimiz sınav öncesinde ve sınav sırasında zihnimiz açılsın diye çikolata yememizi istiyor. Ayrıca gençleri ve çocuklar çikolatayı çok seviyor. Biz de bu nedenle çikolatanın vücut üzerindeki etkisini merak ettik ve çikolata sınav korkusuna gerçekten iyi geliyor mu, sınavda sınavı iyi veya kötü yönde etkileme durumunu var mı, çikolata sınavdan önce veya sonra yani ne zaman yenilmeli diye düşündük ve projemizi tasarladık ve uyguladık.

2.AMAÇ
Çikolatanın insanlar üzerindeki fiziksel etkilerini gözlemleyip ne tür reaksiyonlar meydana getirdiğini tespit etmek.

3.PROJE HEDEFLERİ
?Çikolatanın vücut üzerindeki kimyasal etkileri nelerdir?
Çikolatanın vücut üzerinde fiziksel etkileri var mıdır?
Çikolatanın insan refleksleri üzerinde ölçülebilir derecede bir etkisi var mıdır?
Çikolata insanlarda kan basıncını etkiler mi?? sorularının cevaplarını bulmak.

4.YÖNTEM
4.1.Temel Problem
Çikolata yemeden önce ve yedikten sonraki refleks hızı, kan basıncı arasında fark var mı?

4.2. Alt Problemler
1) Çikolata yemeden önce ve yedikten yarım saat sonra refleks hızı arasında fark var mı?
2) Çikolata yemeden önce ve yedikten yarım saat sonra kan basıncı arasında fark var mı?
4) ) Çikolata yemeden önce ve yedikten bir saat sonra refleks hızı arasında fark var mı?
5)Çikolata yemeden önce ve yedikten bir saat sonra kan basıncı arasında fark var mı?

4.3. Problemleri nasıl çözeriz?
Kontrol grubu: Kişilere ait çikolata yemeden önceki veriler (refleks, kan basıncı)
Deney grubu: Kişilere ait çikolata yedikten yarım saat ve bir saat sonraki veriler
Bağımlı değişken:  Çikolata yedikten sonraki deneklerdeki refleksler, kan basıncı değerleri.
Bağımsız değişken: Deneklerin normal yaşamlarındaki refleks, kan basıncı değerleri.
Sabit değişken:  Odadaki vücut sıcaklığı.

İşlem Basamakları:
1- Deneyde verileri toplayacağımız kişileri belirleyip onaylarını alırız.
2- Deneklerin çikolata yemeden hemen önce dinlenmiş haldeki vücut sıcaklığı, kan basıncı ve refleks tepkilerini ölçeriz.
3- Denekler 80 gram bitter çikolatayı 5 dakika içinde yer.
4- Deneklerin çikolatayı yedikten yarım saat sonra ve bir saat sonra vücut sıcaklığı, kan basıncı ve refleks tepkilerini ölçeriz.
5-Elimizdeki verileri karşılaştırıp rapor hazırlarız.

Malzemeler
Her denek için 80 gram bitter çikolata, tansiyon aleti, 30 santimetrelik cetvel, veri kaydetme formu.

4.4. SWOT Analizi ve Risk Planı

Güçlü Yönler
1. Daha önce yapılan araştırmaların projemizi desteklemesi.
2. Çikolatanın fazla tüketilmesi.
3. Verilerin insanlara zarar vermeden ve fazla vakit harcanmadan toplanabilmesi.
Zayıf Yönler
1. Deneyi yaptığımız kişilere güvenmek zorunda olmamız.
2. Daha önce çok fazla bu tarzda deneylerin yapılması fakat belirgin bir sonuca ulaşamaması.
Fırsatlar
1. Eğer deneyimizin sonucu olarak çikolatanın insanlar üzerinde olumlu bir sonuç oluşturuyorsa sınav öncesi yenebilecek çikolata hapları üretilebilir.
Tehditler
1. Deneklerin çikolataya alerjisi olması.
2. Deneklerin kan şekerinin, tansiyonlarının ve kalp atış hızlarından birinin veya hepsinin sağlıksız olabilme durumu.
3. Ölçüm yaptığımız aletlerde yaşayabileceğimiz sıkıntılar.

Risk Planı:

Risk Alanları                                                Risk Seviyesi (Y/O/A)               Risk Planı                                                          

Deneklerin çikolataya alerjisi olması.    (O)                                     Deneklere deneyden önce çikolata yiyip

yiyemediklerini sorarız.

Deneklerin midelerinin bulanması.        (A)                                    Çikolataya karşı midesi bulanan

kişileri deneye dâhil etmeyiz.

Deneklerin kan şekeri/tansiyon/kalp     (A)                                   Denek olarak sağlıklı bireyleri seçeriz.
atış hızının normalden farklı olması.

4.5. PROJE BÜTÇESİ
1. Bitter çikolata: 1,97 (adet)x10=19,7TL
2. 30 cm?lik cetvel: 0
3. Kronometre: 0 (Cep Telefonumuzunkini kullandık)
4. Tansiyon aleti: 0 (Okulda vardı)

 

4.6. PROJE ÇALIŞMA TAKVİMİ

Kilometre Taşları                                           Süre                 Tarih

1.Proje probleminin belirlenmesi                   1 hafta           07.11.2012

2. Proje hakkında araştırma                         1 hafta           14.11.2012

3. Malzemelerin belirlenmesi,                       3 hafta           21.11.2012

Risk planının oluşturulması                                            28.11.2012 ?

Projenin aşamalarının tasarımı.                                      -5.12.2012

4. Malzemelerin getirilmesi,                         1 hafta         19.12.2012
Uygulamaya başlanması

5. Uygulama ve verilerin toplanması             1 hafta          26.12.2012

6. Sonuçların üzerine tartışılması                  1 hafta         16.01.2013

7. Raporun yazılması                                   1 hafta        23.01.2013
4.7. ARAŞTIRMA KONULARI
Çikolata ve Uyarıcılar

Çikolatada bulunan ve Merkezi Sinir Sistemi’ni uyaran kafein, kişinin dikkatinde yükselme sağlar. Diğer bir uyarıcı olan theobromin ise akciğer çevresindeki istemsiz kasları yatıştırır. Bu maddeler, çikolatanın bağımlılığın en büyük sebebidir.

Çikolatanın iyi hissettirmesinin sebebi:

Çikolatanın içerdiği kimyasallar beynimizin nörotransmitter trafiğini etkiler.

Nörotransmitterler: Beynimizin kimyasal mesajcılardır. Farklı sinir hücreleri arasında elektrik sinyallerini taşınır. Bu sinyallerse deneyimlediğimiz his ve duygularda değişim yaratır.

Çikolatanın içerdiği iki güçlü kimyasal ve etkileri:

Tryptofan: Beynin, seratonin isimli nörotransmitteri yapmak için kullandığı kimyasal. Yüksek miktarlarda seratoninse mutluluk hissini tetikler.

Phenylethylamine: “Çikolata amfetamini” adıyla da anılan bu kimyasal, kişide uyarılmışlık, çekim ve baş dönmesi hissi uyandırır. Beyindeki zevk merkezini tetikler.

Çikolata aynı zamanda yiyen kişiye enerji verir ve diğer tatlılara oranla kan şekerini hızlı yükseltmez.

Bağışıklık ve üreme sistemi için faydalı demir ve çinko çikolatada bolca vardır.

Kahve içmek yerine çikolata yemek çok daha yararlıdır çünkü çikolata kahveye oranla çok daha az kafein içerir.

Çikolata diğer tatlılara oranla diş sağlığı açısından daha zararsızdır; çünkü sütlü çikolata yüksek miktarda protein, kalsiyum ve fosfat içerir. Bu maddeler de diş minesini korur.

Çikolatadaki doymuş yağ oranı, kandaki kolesterol seviyesinin artmasına neden olmaz.

Polyphenol ne işe yarar? (Çikolatanın içinde bulunuyor.)

Polyphenolun vücut üzerinde birçok etkisi olduğu belirtilir. Her şeyden önce polyphenol, antioksidan. Antioksidanlar, çevre kirliliği, sağlıksız beslenme, alkol, uyuşturucu ve sigara gibi vücuda zarar verici şeylere karşı hücrelerin dirençlerini arttırmaya yarar. Çünkü bu gibi etkenler hücrelere zarar verip, kansere sebep olabilir, vücut sisteminin yaşlanmasını hızlandırırlar. Polyphenol kardiyovasküler hastalıkların önlenmesinde de yardımcıdır. Kakao polyphenolü kanın incelmesine yardımcı olup, pıhtılaşmayı engellediği için kalp krizi ve felç olma riskini düşürür. Ayrıca yapılan çalışmalar, kakao polyphenolünün aynı zamanda bağışıklık sisteminin kuvvetlenmesinde de etkin rol oynadığını ortaya koyuyor.

Kullanacağımız %70lik bitter çikolatanın besin öğeleri (100 gramda):

Enerji                         487 Kcal

Karbonhidrat              50,9 g

Protein                        11,6 g

Yağ                             34,1 g

Lif                              17,5 g

Şeker                          31,1 g

Sodyum                      18,8 mg

Tansiyon: Tansiyon atardamarda kanın yaptığı basınçtır, sistolik ve diastolik olmak üzere iki bileşenden oluşur. Sistolik değer (büyük tansiyon), kalp kasıldığında kalpten damarlara doğru atılan kanın damar duvarında yaptığı basınçtır. Diastolik değer (küçük tansiyon) ise kalp gevşediğinde hala damar duvarında mevcut olan basınçtır. Yazılırken sistolik kan basıncı değeri/diastolik kan basıncı değeri şeklinde yazılır ve birimi milimetre civadır.

 

5.BULGULAR

Deneklerimiz 26.12.2012 tarihinde Beşiktaş Bilim ve Sanat Merkezi?ne gelen öğrencilerden gönüllük esasına göre seçilmiştir. Uygulamalar Biyoloji laboratuarında yapıldı. Denekleri sırayla içeri aldık ve ölçümleri yaptık, tabloya kaydettik. Refleks hızları için üç defa ölçüm yaptık ve ortalamalarını aldık. Bu bilgileri Tablo 2?de gösterdik. Ölçümden sonra denekler verdiğimiz %70 kakao oranına sahip 80g bitter çikolata yediler. Çikolatayı yedikten 1 saat sonra son ölçümleri yaptık. Bu bilgileri de Tablo 3?te gösterdik. Deneklerimizin 2 tanesi 13 yaşında, 6 tanesi 12 yaşında, 1 tanesi 11, 1 tanesi de 10 yaşındadır. Deneklerin boy, ağırlık ve yaş bilgileri Tablo 1?de gösterdik. Çikolata yemeden önce ve çikolata yedikten 1 saat sonraki verileri kullanarak deneklerin refleks hızları, büyük tansiyon, küçük tansiyon ve nabız atım sayıları farklarını hesapladık. Tablo 4?e gösterdik.

Deneklerden 6 tanesinin reflekslerinin yavaşladığını, 4 tanesinin reflekslerinin hızlandığını bulduk. Deneklerden 7 tanesinin büyük tansiyonu yükseldi, 2 tanesinin düştü ve 1 tanesinin değişmedi.  Küçük tansiyonları ise 6?sında yükseldi, 3?ünde değişmedi, 1?inde ise yükseldi. Nabız atışlarında ise 7 deneğin nabız atım sayısı arttı, 1 tanesinin değişmedi ve 2 tanesinin düştü.

 Tablo 1. Deneklerin Boy, Ağırlık ve Yaş Bilgileri

Denek Nu.     Boy (cm)        Ağırlık (kg)    Yaş (yıl)

1                      165                  68                    13

2                      154                  55                    12

3                      158                  64                    12

4                      162                  48                    13

5                      159                  43                    12

6                      157                  49                    12

7                      164                  48                    12

8                      158                  47                    10

9                      161                  52                    11

10                    158                  50                    12

Tablo 2. Çikolata Yemeden Önce Deneklerin Refleks Hızları, Büyük Tansiyon, Küçük Tansiyon ve Nabız Atım Sayıları

 Denek Nu.     Ortalama Refleks     B. Tansiyon   K. Tansiyon   Nabız Atım Sayısı

                        Hızı (m/sn)                 (mm-Hg)         (mm-Hg)                                          

1                      0,52                            88                    52                    68

2                      0,52                            86                    52                    76

3                      1,34                            82                    50                    96

4                      0,64                            92                    44                    84

5                      0,39                            82                    40                    96

6                      0,33                            80                    50                    96

7                      0,79                            82                    42                    84

8                      1,91                            84                    42                    72

9                      0,55                            78                    50                    84

10                    0,48                            82                    52                    88

 

Tablo 3. Çikolata Yedikten 1 Saat Sonra Deneklerin Refleks Hızları, Büyük Tansiyon, Küçük Tansiyon ve Nabız Atım Sayıları

Denek Nu.     Ortalama Refleks     B. Tansiyon   K. Tansiyon   Nabız Atım Sayısı

                        Hızı (m/sn)                 (mm-Hg)         (mm-Hg)                                          

1                      1,4                              100                  42                    76

2                      1,03                            90                    38                    92

3                      0,8                              110                  80                    104

4                      0,66                             94                    30                    92

5                      1,42                            78                    38                    96

6                      0,22                            98                    42                    76

7                      0,55                            82                    42                    108

8                      0,79                            68                    42                    80

9                      0,7                              80                    50                    60

10                    0,82                            0                      50                    100

 

Tablo 4. Deneklerin Çikolata Yemeden Önce ve Çikolata Yedikten 1 Saat Sonraki Refleks Hızları, Büyük Tansiyon, Küçük Tansiyon ve Nabız Atım Sayıları Farkları

Denek Nu.     Ortalama Refleks     B.Tansiyon)               K.Tansiyon               Nabız Atım

                       Hızı Farkı (m/sn)       Farkı (mm-Hg           Farkı (mm-Hg)          Sayısı Farkı

1                      -0,88                  -12                          10                         -8

2                      -0,51                   -4                           14                       -16

3                      0,54                   -28                          -30                        -8

4                      -0,02                   -2                           14                         -8

5                      -1,03                     4                            2                          0

6                      0,11                     -18                           8                        20

7                      0,24                      0                             0                      -24

8                      1,12                      16                           0                        -8

9                      -0,15                     -2                            0                       24

10                    -0,34                     -8                            2                      -12

 

6. SONUÇLAR VE  TARTIŞMA

 

Tablo 4?teki sonuçlara bakarak çikolata yedikten 1 saat sonra deneklerden 6 tanesinin reflekslerinin yavaşladığını, 4 tanesinin reflekslerinin hızlandığını; 7 tanesinin büyük tansiyonu yükseldiğini, 2 tanesinin düştüğünü ve 1 tanesinin değişmediğini; küçük tansiyonları ise 6?sında yükseldiğini, 3?ünde değişmediğini, 1?inde ise yükseldiğini; nabız atışlarında ise 7 deneğin nabız atım sayısı arttığını, 1 tanesinin değişmediğini ve 2 tanesinin düştüğünü söyleyebiliriz.

İkinci ölçümlerden sonra deneklere ne hissettiklerini de sorduk. İçlerinden 5 kişi heyecanlandıklarını, 6 kişi neşeli olduğunu, 2 kişi her şeyin onlara komik geldiğini, 10 kişi de mutlu olduğunu, 5 kişi rahatladığını, 2 kişi başlarının döndüğünü, 6 kişi kalplerinin sesini duyacak gibi olduklarını söyledi.

Projemizdeki bu sonuçlara bakarak sınav öncesi yenen çikolatanın vücudumuzda alışık olmadığımız tepkilere yol açabileceğini söyleyebiliriz. Bulgularımıza göre matematik, fen ve teknoloji, Türkçe sınavlarında yada seviye belirleme sınavları gibi çoktan seçmeli testlerde yani dikkat ve hız gerektiren sınavlardan önce çok çikolata yemenin düşünme hızımızı düşüreceğini ve dikkatimizi dağıtacağını düşünüyoruz. Resim, teknoloji ve tasarım, Türkçe kompozisyon yazımı gibi yaratıcılığa dayalı sınavlardan önce ise bizi destekleyeceğini düşünüyoruz. Son olarak arkadaşlarımızın söylediklerinden yola çıkarak büyük sınavlardan 1 saat önce yenen küçük bir parça çikolatanın sınav korkusuna karşı bizi rahatlatabileceğini anladık.

Şimdiki hedefimiz farklı yaş grupları üzerinde çikolatanın etkisini inceleyerek projemizi geliştirmek ve dikkatimizi dağıtmadan sadece yaşadığımız ve başarısız olmamıza sebep olan sınav korkusuyla başa çıkmamızı sağlayabilecek çikolata miktarını bulmaktır.

 

7. KAYNAKLAR:

1.  http: http://hayatdostun.blogspot.com/2011/01/cikolatann-yararlar-ve-zararlar.

2. html//www.biltek.tubitak.gov.tr/gelisim/psikoloji/biliyormusunuz.htm#cikolata

3. http://cadde.milliyet.com.tr/2012/12/14/YazarDetay/1477021/cikolata-sevenlere-mujde-    4.http://www.hammaddeler.com/index.php?option=com_content&view=article&id=8459&Itemid=64
5. http://tr.wikipedia.org/wiki/Diastolik-Sistolik_de%C4%9Fer

 

Beşiktaş Bilim ve Sanat Merkezi
BEŞİKTAŞ BİLİM VE SANAT MERKEZİ GAYRETTEPE MAH. YENER SK. NO:11 BEŞİKTAŞ/İSTANBUL
BİYOLOJİ – DOPINGIMIZ ÇIKOLATA
DILARA NUR SAVCI EMEK SU YARAY
ÇİÇEK EYLEM AVCI

Fen Projesi / Matematik Projesi
Bu Benim Eserim Fen Bilimleri ve Matematik Projeleri Yarışması
Bilim Şenliği Projeleri