Fen Projesi – ANTI ALERJIK TOZ ALICI

Proje Adı:Anti Alerjik Toz Alıcı

Proje Amacı:Toza ve ev akarlarınaalerjisi olanların da alerjenlerle temas etmeden toz alabilmelerini sağlamak.

Giriş: Alerji, bağışıklık sisteminin, dışarıdan gelen maddelere karşı verdiği tepkisel cevaptır

Yiyecekler, havadaki polenler, ev tozları ve bunların içinde gözle görülmeyen küçük canlılar, hayvan tüyleri, giyecekler, takılar, kimyasallar ve aklınıza gelebilecek daha birçok şey alerji etkeni olabilir.

Dünya Alerji Örgütü, 30 ülkeden 1 milyon 200 bin kişi üzerinde yaptığı araştırmada, bu kişilerin yüzde 22’sinin (250 milyon) alerjik hastalıklardan en az birine yakalandığını belirlemiştir. Türkiye’de ise alerjik astım görülme oranı yüzde 2-5, alerjik rinit yüzde 7.5-15, alerjik egzama yüzde 0.08-5, yiyecek alerjisi yüzde 5 oranında tespit edilmiştir. Alerjenlere maruz kalmak, mast ve bazofil hücrelerinden histamin gibi enflamatuvar medyatörlerin salınımına neden olur. Hasta, enflamasyon kaynaklı semptomlardan olumsuz yönde etkilenir.

Türkiye?de ise alerji oranı yüzde 7,5ve 15 arası sıklıkta görülen alerjik rinitin nedenleri arasında genellikle yıl boyunca ortamda bulunan hayvan tüyü, çeşitli kimyasallar veya ev tozu gibi alerjenler yer alır.Ve yine Türkiye?de yüzde 2 ile 5 arası sıklıkta görülen alerjik astımın nedenleri arasında ev akarları, evcil hayvanlar, polenler, küfler gibi alerjenler yer alır.

Dermatophagoides pteronyssimus adı verilen, ev tozu hassasiyeti veren alerji yaratan etkenlere eşdeğerde olan maytın metabolizma ürünü, kronik inatçı alerjik rinite, sebep olan alerji yaratan etkenler arasında en çok bilinen ve en yaygın olan alerji yaratan ekenlerden biridir. Havayolu ile gelen alerjenlerden en sık hastalığa neden olanlar ev tozu akarları (minik bitcikler), küf mantarları, evcil hayvanların tüyleri ve salgılarındaki alerjik moleküllerdir. Bu alerjenlere karşı da gelişen aşırı duyarlılık sonucu, önceleri hafif burun akıntısı, hapşırık ve/veya göz kaşıntıları ile başlayan klinik belirtiler, erken tanı konulup önlem alınmadığı durumlarda ilerleyerek astıma kadar varabilir.

Bu sebeple ev tozu akarlarına veya küf mantarlarına alerjikseniz, battaniyeler yıkanabilir olmalıdır ve nevresime geçirilerek kullanılmalıdır, çarşaf ve yatak örtülerini her gün güneşte havalandırılmalı veya silkelenmelidir.Yastık yüzü ve çarşaflar her hafta değiştirilmeli ve 60 C sıcaklıkta yıkanmalı, toz tutan her eşya yatak odasından çıkartılmalı, hava kirliliğinin yoğun olduğu dönemlerde pencereler açılmamalı, evde kalın kumaş veya kadife perde veya bunlarla kaplı mobilya bulundurmamalıdır. Temizlik elektrik süpürgesi ile yapılmalı veya haftada 1 ya da 2 kez oda nemli bir bezle temizlenmeli, yerleri ıslak bezle silinmelidir.Toz alma veya silkeleme gibi işleri mümkünse başka biri yapmalı, değilse maske kullanmalıdır gibi önerilerde bulunulur.

Alerjinin önlenmesinde en büyük etmenlerden biri bilgilerden de anlaşılacağı gibi temizliktir.Lakin alerjisi olan birey temizlik esnasında yine alerjenlerle karşılaşır.Temizlik esnasında başka birini bulmak da o kadar mümkün olmayabilir.Oysa alerjinin giderilmesinde en önemli koşul temizliktir.Peki hem temizlik yapmak hem de alerjenlerden uzak durmak mümkün müdür?

Bu bilgilerden yola çıkarak,alerjisi olan bireyin temizlik yapmasını bunu da alerjenlerle temas etmeden yapabileceği şekilde bir alet tasarlamaya karar verdik.Bununla ilgili yapılan çalışmalar arasında antialerjik örtülerin,kılıfların olduğunu gördük.Ayrıca antialerjik temizlik maddelerinin varlığını tespit ettik.Lakin yaptığımız çalışma gibi kişinin temizlik esnasında tozlarla temas etmeden temizlik yapmasını sağlayan bir cihaz varlığına rastlamadık.

Cihazı tasarlarken ilkin cihazın kumandayla çalıştıran bir aparat olması yönünde düşündük.Lakin yapılan araştırmalar sonucu kumanda kullanmanın cihazı döndürmek istediğimizde toz olan bölgeye tamamen yaklaşılma ihtimali olduğundan vazgeçtik.Bu sebeple cihazda ışık algılayıcı kullanarak algılayıcıları motorlara çarpraz bağlanması alerjik kişinin tozla temas etmemesi için daha mantıklı bir koşuldu.

Çalışmamızda elektronik ve elektronikçilerden yardım aldık.

Kullanılan Yöntem:

Çalışmada gözlem yapma,veriler toplama,ilişkilendirme,karşılaştırma,yordama,iletişim,karar verme,değerlendirme,planlama, deneysel olmayan betimsel yöntem,olgu bilim yöntemleri kullanılmıştır.

Yapılan çalışmada oyuncak araba,saklama kabı,delikli plaket,elektronik malzeme.kablo,sıcak silikon,lehim,ışık algılayıcı,pil ,led lamba,oyuncak köpük tabancası kullanıldı.

Anti Alerjik Toz Alıcı için ışık algılayıcı sistem,saklama kabının kapak bölgesine yerleştirildi ve ışıkla etkileşebilecek şekilde oturtuldu.Ve bu sistem ışık doğrultulduğunda istenilen yöne dönebilsin diye iki ayrı motora çarpraz bağlandı.Normalde cihazın feneri dışında bir ışık dahi olsa sistemdeki direnç fazla olduğundan,cihazı aktif çalıştıramıyoruz.Ancak,fenerle ışık algılayıcının hassasiyeti uyuştuğundan dolayı,fener yanınca devrenin direnci düşer ve motorlar çalışmaya başlar.Motorla paralel bağlı olan ve köpük çıkaran tabancanın içinden çıkardığımız ve resimlerde mavi aparat olarak görünen vakumlu sistem ise çalışarak tozları içine çeker.tozu içine çeken kısım ve motorların bağlandığı tekerler bu saklama kabının alt yani tabak olan kısmına yerleştirilmiştir.bu kısım ayrıca,fırçadan kesilerek oluşturulan süpürge sistemi kenarlara yapıştırılarak konulmuştur.

Proje Bütçesi: 60 TL

Proje Çalışmasının Takvimi:

8 Ekim-22 Ekim Literatür taraması

31 Ekim-12 Kasım Projenin Uygulanması

12 Kasım-19 Kasım.Uygulama hatalarının düzenlenmesi

Ulaşılan Sonuçlar:Yapılan cihazın yapılan testler ve gözlemler sonucu ışığı algılayarak çalışması dolayısıyla alerjisi olanların temizliği uzaktan yapması ve alerjenlerle temas etmemeleri sağlanmıştır.

Sonuçların Değerlendirilmesi:Anti Alerjik Toz Alıcı,tozları süpürür,toz haznesinde toplar ve böylelikle alerjisi olan kişiyi etrafın tozundan kurtardığı gibi,temizlediği bölgede tozları içine vakumladığı için dağıtmaz ve kişi toz aldığı bölgede tozla yakınlaşmaz.Ayrıca cihazın 1,5-2m.kadar uzaktan bir el feneri ile çalıştırılması sayesinde de tozla temas etmez.

Böylece kişi alerjinin önlenmesinde en önemli etmen olan temizlik koşulunu yerine getirir ve bunu da alerjenlerle temas etmeden uzaktan yapar.

Kaynaklar: http://www.munirsahin.com.tr/tr/terapotik_icerik.aspx?id=32-Münir Şahin İlaç San. ve Tic. A.Ş.

Norveç astım ve alerji birliğinin tavsiyeleri;NAAF

http://www.bilkent.edu.tr/~bilheal/aykonu/dikkat.html

vikipedi

www.korhek.org

Halk Sağlığı PenceresindenEvTozuAkarları- eJManager.com

Alemdağ Mehmet Akif Ersoy Ortaokulu
Ekşioğlu Mah.Saray Cad. 42.Sok.No:10 ÇEKMEKÖY/İSTANBUL
FİZİK – ANTI ALERJIK TOZ ALICI
NAZLI USTA
MEHTAP ŞİMŞEK GÜRKAN

Fen Projesi / Matematik Projesi
Bu Benim Eserim Fen Bilimleri ve Matematik Projeleri Yarışması
Bilim Şenliği Projeleri