Fen Projesi – AMBALAJ ATIKLARINI SIKIŞTIRALIM YERDEN KAZANÇ SAĞLAYALIM

Projenin Adı:

AMBALAJ ATIKLARINI SIKIŞTIRALIM YERDEN KAZANÇ SAĞLAYALIM

Projenin Amacı:

Çevre ile uyumlu atık yönetimine destek olacak, katı ambalaj atıkları olarak plastik, teneke ve karton kutuların toplanırken birbirinden ayrılmasını ve bu atıkların hacimlerini küçülterek daha az yer kaplamalarını sağlayacak bir çöp kutusunun geliştirilmesi.

Giriş:

Türkiye?de ve dünyada önemli bir çevre sorunu olan atıkların toplanması ve depolanmasından yola çıkarak projemizde bu sorunu çözmeyi hedefledik. Bunun için öncelikle bu atıkların toplanmasında ve depolanmasında yaşanan problemler hakkında araştırma yaptık. Araştırma sonuçlarımıza göre bu problemin en önemli kaynağı katı atıkları ayrı ayrı toplanamaması ve toplanan katı atıkların diğer organik atıklara göre çok daha fazla yer kaplaması olduğu sonucuna ulaştık.

Ülkemizde günde yaklaşık 65 bin ton çöp üretilmektedir. Üretilen evsel atıkların %68?ini organik atıklar kalan kısmını ise kağıt, karton, tekstil, plastik, deri, metal, ağaç ve cam gibi maddeler oluşturmaktadır. Bundan yola çıkarak, ambalaj atıklarının çöp depolama alanlarının önemli bir kısmını kapsadıkları söylenebilir. Ambalaj atıkları, gerek atıkların oluştuğu yerde, gerek kaynağından toplanıp araçlarla atık depolama alanlarına veya geri dönüşüm fabrikalarına götürülürken, gerekse de bu depolama alanlarında hacimlerinin büyüklüğünden dolayı çok fazla yer kaplamaktadırlar. Gerçek hacimleri kapladıkları alandan çok daha küçük olan bu ambalaj atıkları, çöplerde kapladıkları alan yüzünden hem yer darlığına, hem de çöp kamyonlarının az çöp taşımasına neden olmaktadır. İstanbul?da çöpün hayatımızdan çıkması için çöp kamyonları 400 seferde her gün 40 bin kilometre yol kat etmektedir. Yani çöp araçları her gün bir dünya turu yapmaktadır (Prof. Dr. Mikdat KADIOĞLU, Şile?de ?güneş, deniz ve çöp? turizminden ekolojik gelişmeye, 08 Mayıs 2006 Pazartesi – Hürriyet).

Hacimlerinin büyüklüğünden dolayı kapladıkları alanın geniş olmasının yanında, cam, plastik, metal, kâğıt ve kompozit gibi malzemelerden üretilen ambalaj atıkları çöp olmadığı ve geri dönüştürülebilir nitelikte olduğu için bunların çöpe karışmadan temiz şekilde toplanabilmesi gerekmektedir. Ambalaj atıkları, organik atıklardan ayrı olarak kaynağında toplanıp geri dönüştürülerek, enerji tasarrufu ve ekonomiye katkı sağlanmalıdır. Bu proje ile öncelikle ambalaj atıklarının sayısının azaltılması, bu atıkların mümkün olduğu sürece tekrar kullanılması ve daha sonrada oluşan ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanarak geri dönüşümü amaçlanmıştır. Projenin bu amacına ek olarak, ambalaj atıkları kaynağında ayrı toplanırken bu atıkların hacimlerinin küçültülerek toplanması, dolayısıyla taşıma ve depolama kolaylığı sağlaması hedeflenmiştir. Bu hedefe ulaşmak için, okulumuz öğrencileri tarafından ambalaj atıklarının hacmini küçültecek bir atık kutusu geliştirilmiştir. Proje de hazırlanan ambalaj atık kutusu, okulumuzda daha önceki yıllarda karton modeli tasarlanan çöp kutusundan geliştirilmiştir. Projemizde öncekinden farklı olarak çalışan bir sistem oluşturulmuştur. Ambalaj atık kutumuz atıkları kendi kendine bir motorun gücüyle sıkıştırabilmektedir.

Metalden yapılan bu ambalaj atık kutumuzun metal aksamının ve elektrik ile çalışan motor aksamının yapımı için Garbiz Çepkin (Gizmo Metal) adlı demirci ustasından destek aldık.

Kullanılan Yöntemler:

Projenin gerçekleştirilebilmesi için araştırma yöntemini kullanarak bilgileri elde ettikten sonra, elde edilen bilgilerden yola çıkarak problemin çözümü için maket oluşturarak modelleme yöntemini kullandık. Modelimizden yararlanarak atıkların hacimlerindeki değişimleri görebilmek için ölçümler ve hesaplamalar yaptık. Bu problemin kaynağını yok edecek çöp kutusu tasarladık ve bu çöp kutusunun bir modelini oluşturmaya karar verdik.

Oluşturduğumuz maket 3 bölmeden oluşuyor. Her bir bölmeye farklı türdeki ambalaj atıkları atılmaktadır. Çöp kutusunun üst bölümünde yer alan, motor sistemi ile hareket eden piston sayesinde ambalaj atıkları ezilerek hacimleri küçültülmektedir. Maketini oluşturduğumuz çöp kutumuzun ambalaj atıklarını ne kadar sıkıştırabileceğini ve sıkıştırma sonucunda ne kadar alandan kazanç sağlayacağımızı hesapladık.

Pistonlu çöp kutumuzun ambalaj atıklarını ne kadar sıkıştırdığını ve alandan ne kadar kazanç sağladığını hesapladık.

Proje Bütçesi:

Ambalaj atık kutumuzun metal ve motor aksamının yapılması için 800TL ödenek ayırdık.

Proje Çalışmasının Takvimi:

Eylül 2012: Konumuz ile ilgili literatür araştırması yapıldı.

Ekim 2012: Kutunun modeli tasarlandı ve Gizmo Metal ile görüşme yapıldı.

Kasım 2012: Kutunun Gizmo Metal?de yapımı gerçekleşti.

Aralık 2012: Ambalaj atıklarının hacminin ne kadar küçültüldüğü hesapladı.

Ocak 2013: Proje raporu yazılıp başvuru yapıldı.

Sonuçlar ve Sonuçların Değerlendirilmesi:

Geliştirdiğimiz ambalaj atık kutusu ile atıklar cinslerine göre ayrı şekilde kaynağında toplanmıştır. Ayrıca bu katı atıkların hacimleri de küçülterek çöp yığınlarının azalmasına katkıda bulunmuştur. Bunun sonucunda çevre ile uyumlu atık yönetimine ilk adımı atılmıştır. Hacimleri küçültülen ambalaj atıkları çöp yığınlarında alandan kazanç sağlamaktadır.

Maketimiz ile sıkıştırılarak hacimleri küçültülen ambalaj atıklarından; 330 ml?lik teneke kutunun hacmi 84 ml?e düşmüştür. Bu da bir teneke kutu için bize %74,43 alandan kazanç sağlamaktadır. Bunun yanında 200ml?lik süt veya meyve suyu kutuları sıkıştırıldıklarında hacimleri 154 ml?e düşmektedir. Böylece karton kutulardan %23 alandan kazanç sağlanmaktadır. Benzer şekilde 500ml?lik pet şişe pistonlu çöp kutusu ile sıkıştırıldığında hacmi 342 ml?e kadar düşmektedir. Bu durumda da pet şişelerden %31,60 alandan kazanç sağlanmaktadır.

Bu proje ile hedeflediğimiz yere ulaşabildik. Amacımız çöp yığınlarında çok fazla yer kaplayan katı ambalaj atıklarının hacimlerini küçültüp onları kaynağında ayrı ayrı toplayabilecek bir ambalaj atık kutusu oluşturabilmekti. Oluşturduğumuz ambalaj atık kutusunda çöp yığınlarındaki alandan kazancın yaklaşık olarak ortalama %43,01?a varacağı yaptığımız hesaplamalar sonucunda ortaya çıkmıştır. Oluşturulan ambalaj atık kutumuzun daha ileriki yıllarda güneş enerjisi ile çalışan sisteminin oluşturulması ile atık yönetimine destek olurken elektrik enerji tasarrufu da sağlanabilir.

Kaynaklar:

www.ntv.com.tr/news/269682.asp

www.cevreorman.gov.tr/atik_01.htm

EKOLOJİ; Spurgeon, R.; TÜBİTAK Popüler Bilim Kitapları; Nisan 1998; say 14, 34

Fizik; Challoner, J.; TÜBİTAK Popüler Bilim Kitapları; Şubat 2005; say 16, 17

İSTEK ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT ORTAOKULU
50.YIL MAH.ESKİ EDİRNE ASFALTI NO:510 SULTANGAZİ/İSTANBUL
FİZİK – AMBALAJ ATIKLARINI SIKIŞTIRALIM YERDEN KAZANÇ SAĞLAYALIM
HAZAL UZUN CEM İLKAY ÖZOĞUL
SEMA KÜÇÜKMERT

Fen Projesi / Matematik Projesi
Bu Benim Eserim Fen Bilimleri ve Matematik Projeleri Yarışması
Bilim Şenliği Projeleri

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
lütfen isminizi buraya girin