Erken Çocukluk Döneminde Hayal Gücü

Ünlü operalar, müzikaller, besteler, tablolar, heykeller, mimari eserler, muhteşem ve sınır tanımayan icatlar, yüzyıllardır okunan kitaplar, ölmelerinin üzerinden asırlar geçse de adından hala saygıyla söz ettiren, bu eserleri yaratan insanlar da kimler, ortak özellikleri neler diye baktığımızda; hayal gücü, yaratıcılığı ve dehası yüksek insanlar oldukları apaçık ortada.
Peki siz çocuğunuz bir Picasso, Mozart, Einstein ya da Da Vinci olsun istemez misiniz? Yepyeni ürünler ortaya çıkarsın, şahane eserler yaratsın, özgürce fikirlerini ifade etsin, problemlere yaratıcı ve etkin çözümler bulsun, en önemlisi hayattan keyif alsın ve mutlu olsun istemez misiniz? Sanırım bunu her anne baba ister. İşte böyle çocuklarınızın olmasını istiyorsanız, hayal gücü desteklenen çocuklar yetiştirmeniz gerekir.
Erken çocukluk dönemindeki çocukların hayal dünyaları nasıldır?
Her çocuk hayal gücü ile dünyaya gelir. Hayallerini en çok oyunlarına yansıtırlar ve özellikle erken çocukluk dönemindeki çocuklar hayal kurmak, kendilerine ait bambaşka bir dünya yaratmak konusunda uzmanlardır.
Bu dönemdeki çocuklar oyuncaklarıyla ya da her hangi bir objeyle canlıymış gibi konuşabilirler, hayali arkadaşları olabilir, gerçekmiş gibi çok inanarak bir olayı anlatabilirler. Resimlerinde renkleri doğadakinden farklı kullanabilirler. Mesela bulutları pembeye boyayan bir çocuğa “Hayır, bulutları pembeye boyayamazsın.” diyemeyiz. Çünkü onun hayal dünyasında belki de bulutlar pembe renktedir…

Çocuğunuzun hayal gücünü destekleyebileceğiniz birkaç öneri:
• Çocukların problemleri kendi çözüm önerileri ile çözmelerine fırsatlar tanımalıyız.
• Onlara kendi düşüncelerimizi aşılamak yerine farklı düşüncelerini destekleyerek, fikirlerine saygı duyduğumuzu hissettirmeliyiz.
• Yapılandırılmış oyuncaklar yerine, yeni bir ürün ortaya çıkarabilecekleri materyallerle zaman geçirmelerini sağlamalıyız.
• Duygu ve düşüncelerini resim, dans, canlandırma, vb. yollarla ifade etmelerini sağlamalıyız.
• Doğada vakit geçirerek gözlem yapma ve keşfetme güçlerini arttırmalıyız.
• Çocuğunuza açık uçlu ve hayal gücünü destekleyecek sorular sormalı ve cevapları ne olursa olsun onlara kendilerini iyi hissettirecekleri geri bildirimlerde bulunmalıyız.
• Hikayeyi, şarkıyı, resmi yarım bırakarak tamamlamasını isteyebiliriz.
Unutmamalıyız ki, hayal gücü sınırsızdır.

Çocukların hayal gücünü desteklemek için uygun ortam yaratıyor muyuz?
Çocukların hayal güçlerini geliştirmek için uygun ortam hazırlamak önceliğimiz olmalıdır. Maalefes bazı kreş, okul, sınıf, park ve oyun alanları yapılandırılmış ve çocukları sınırlar niteliktedir. Yapılan araştırmalar, çocuklarda hayal gücünün gittikçe azalttığını göstermektedir ki bunda çevresel faktörlerin en büyük etmen olduğu düşüncesindeyim.
Çalıştığım, TED Hatay Koleji Anaokulunda çocukların bilişsel, sosyal, psiko- motor, dilsel yönden çok yönlü geliştirirken aynı zamanda onların hayal gücünü ve yaratıcı düşünme becerilerini desteklemek ve bunu tam da uygun ortamında yapmalarını sağlamak için “Hayal Odası” oluşturduk. Böyle mekanlarda dinledikleri hikaye, masal ya da yaptıkları resim ve drama etkinliklerinde, hayal güçlerini ve yaratıcılıklarını daha rahat ifade ettiklerini gözlemliyoruz.
Doğal alanlar, bahçeler, müzeler, kumsallar, vb. yapılandırılmamış yerlerde olan çocukların hayal kurma becerilerinin yüksek ve yaratıcılıkta daha iyi oldukları bir gerçektir.

Peki ya biz yetişkinler?
Yaş ilerledikçe hayallerde gittikçe azalıyor haliyle. Çocukluk hayallerinizi anımsayın şimdi. Ne kadar masum, ne kadar keyif verici… Çocukken kurduğumuz hayaller belki de biz bu günlerimize getirdi. Sizler de çocuklar gibi hayaller kurun ve hayal kurmanın o muhteşem keyfine varın.
Ve kaç yaşında olursanız olun, içinizdeki çocuğun ölmesine asla izin vermeyin.

Seda EGE KARAGÖZ
TED Hatay Koleji Anaokulu Koordinatörü

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here