Cumartesi Bilim Okulu

TIMMS Third International Mathematics and Science Study (TIMSS), The Program for International Student Assessment (PISA), ve The Progress in International Reading Literacy Study (PIRLS) gibi uluslararası düzeyde yapılmışolan öğrencilerin bilimsel seviyelerin ölçülmesinde kullanılan testlerin oluşturduğu raporlardır. TIMMS programına Türkiye ilk olarak 1999 yılında katılmıştır ve sınav sonuçları hakkında detaylı bilgiler 2000 yılında yayınlanmıştır. Bu sınavın içeriği olarak fizik, kimya ve biyoloji konuları olmak üzere ayrıca öğrencilerin bilimin doğasını ölçmeye yönelik testler içermektedir.
Bu sonuçlarda Türkiye OECD ülkelerinde sadece Meksika’yı geçebilmiştir. Buda gösteriyor ki ulus olarak eğitime gereken önemi vermiyoruz ve bu sebepten dolayı bu projede önerilen programlara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu projenin temel amacı ilk ve ortaokulda okuyan öğrencilerin bilimsel bilgilerini sorgulama metodu kullanarak artırmak ve onların bilime olan bakışaçılarını değiştirmektir. Bilindiği üzere Jean Piaget’e göre bilimsel konuların öğrenimi insanların dünyaya gelmesi ile başlamaktadır ve çok hızlı bir şekilde okul dönemlerinde de artmaktadır. Maalesef bazı sebeplerden dolayı öğrencilerin bilime olan ilgileri çok artmamakla birlikte bilimsel kavramların öğrenilmesini yeterli seviyeye ulaştıramamaktadır. Bu sebeplerden bazıları öğretmenlerin yeterli seviyede bilimsel bilgilerinin olmaması veya fen ve bilim eğitiminin istenilen düzeyde öğretecek pedagojik formasyon eğitimini almadan ve gerekli öğretim tekniklerini öğrenmeden üniversitelerden mezun olmalarıdır. Bu konudaki bir başka sıkıntı ise derslerde yapılan bilimin doğası ve fen bilimi hakkındaki konuların işlenmesine yeterince zaman ayrılamayışıdır.
Bu eksikliği gidermek ve öğrencileri bilime olan ilgilerini artırmak ve değişik fen konuları hakkında bilgi seviyelerinin (Fizik, kimya, biyoloji) istenilen düzeye ulaştırılması bu projenin asıl amacını teşkil etmektedir. Bu proje kapsamında yukarıda belirtilen amaçlar ile beraber programlara katılan öğrencilerin ulaşması gereken istenilen düzeyde bilimin doğasını bilgilerinin artırılması da öğrencilerin bilim hakkındaki görüşlerine ek olarak hedeflenen bir amacıdır.

Bu etkinlik TÜBİTAK Bilim ve Toplum Daire Başkanlığı 4004 Kodlu Destekleme Programı desteğiyle yapılacaktır. Daha önce 2010 Güz ve 2011 Bahar dönemlerinde Erciyes Üniversitesi BAP birimi desteğiyle gerçekleştirilmiştir. Bu etkinliğin amacı tüm ülkelerde çok büyük bir sorun olan genç öğrencilerin bilime karşı olan ilgilerini artırmaktır. Ayrıca Öğrencilerin yapılan etkinliklerde bilim bilgileri ve yüksek seviyeden düşünme yeteneklerinin artırılması planlanmaktadır.
Cumartesi Bilim Okulu (CBO) 2010 yılında Bayram Akarsu tarafından ilk ve orta öğretimde okuyan öğrencilerin fene olan kavramsal bilgilerini ve bilime karşı ilgilerini Inquiry (sorgulama) yöntemiyle artırmak amacıyla başlatılmış eğitsel bir etkinliktir.

AMAÇ

TIMMS Third International Mathematics and Science Study (TIMSS), The Program for International Student Assessment (PISA), ve The Progress in International Reading Literacy Study (PIRLS) gibi uluslararası düzeyde yapılmış olan öğrencilerin bilimsel seviyelerin ölçülmesinde kullanılan testlerin oluşturduğu raporlardır. TIMMS programına Türkiye ilk olarak 1999 yılında katılmıştır ve sınav sonuçları hakkında detaylı bilgiler 2000 yılında yayınlanmıştır. Bu sınavın içeriği olarak fizik, kimya ve biyoloji konuları olmak üzere ayrıca öğrencilerin bilimin doğasını ölçmeye yönelik testler içermektedir. Bu sonuçlarda Türkiye OECD ülkelerinde sadece Meksika’yı geçebilmiştir. Buda gösteriyor ki ulus olarak eğitime gereken önemi vermiyoruz ve bu sebepten dolayı bu projede önerilen programlara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu projenin temel amacı ilk ve ortaokulda okuyan öğrencilerin bilimsel bilgilerini sorgulama metodu kullanarak artırmak ve onların bilime olan bakış açılarını değiştirmektir. Bilindiği üzere Jean Piaget’e Gore bilimsel konuların öğrenimi insanların dünyaya gelmesi ile başlamaktadır ve çok hızlı bir şekilde okul dönemlerinde de artmaktadır. Maalesef bazı sebeplerden dolayı öğrencilerin bilime olan ilgileri çok artmamakla birlikte bilimsel kavramların öğrenilmesini yeterli seviyeye ulaştıramamaktadır. Bu sebeplerden bazıları öğretmenlerin yeterli seviyede bilimsel bilgilerinin olmaması veya fen ve bilim eğitiminin istenilen düzeyde öğretecek pedagojik formasyon eğitimini almadan ve gerekli öğretim tekniklerini öğrenmeden üniversitelerden mezun olmalarıdır. Bu konudaki bir başka sıkıntı ise derslerde yapılan bilimin doğası ve fen bilimi hakkındaki konuların işlenmesine yeterince zaman ayrılamayışıdır. Bu eksikliği gidermek ve öğrencileri bilime olan ilgilerini artırmak ve değişik fen konuları hakkında bilgi seviyelerinin (Fizik, kimya, biyoloji) istenilen seviyeye ulaştırılması bu projenin asıl amacını teşkil etmektedir. Bu proje kapsamında yukarıda belirtilen amaçlar ile beraber programlara katılan öğrencilerin ulaşması gereken istenilen düzeyde bilimin doğasını bilgilerinin artırılması da öğrencilerin bilim hakkındaki görüşlerine ek olarak hedeflenen projenin bir amacıdır.

KAPSAM

Düzenlenmesi planlanan bu etkinlikler Erciyes Üniversitesi Eğitim Fakültesinde bulunan fizik, kimya ve biyoloji laboratuarında gerçekleştirilecektir. Bu kapsamda laboratuarda bulunan araç ve gereçlerden bazıları (bilgisayar, projeksiyon vb.) sunumlarda kullanılacaktır. Öğrenciler ayrıca öğrendikleri bu aktiviteleri öğretim üyeleri ve Y.Lisans öğrencileri gözetiminde gerçekleştirecekler ve oluşturacakları gruplarda bunları tartışacaklardır. Etkinlik kapsamındaki sunumlar Erciyes Üniversitesi Eğitim Fakültesinde bulunan konferans salonu ve dersliklerde, yapılacaktır. Etkinliğin 1.gününde öğrencilere verilecek sunumlarda öğrencilere etkinliklerle ilgili bilgiler verilecek ve bu etkinliklerde nelere dikkat etmelerini ve aktiviteler hakkında daha fazla bilgi edinmeleri sağlanacaktır. 2–6. günler arasında ise öğrenciler tün fen (fizik, kimya, biyoloji, yer bilimi, astronomi) konularını içeren ve öğrencilerin sorgulama yöntemini kullanmalarını sağlayan aktiviteler öğretim üyeleri tarafından yapılacaktır. Bilgilerinin genelde uygulanması, deneyimlerin kazanılması ve yeni bilgiler ve uygulamaların oluşturulması seklinde planlanmaktadır. Bu etkinlikte görev alacak akademisyenler için destek talep edilmektedir. Ayrıca etkinlik boyunca tüm katılımcıların ders aralarında yararlanacakları ikramlar için destek talep edilmektedir.

Bu akademiye kayıt olmak için başvuran öğrencilerden öncelikler fen derslerinin not ortalamasına, gittiği okula, VNOS-C anketi, başvuru sırasına bakılacak ve katılımcılar tespit edilecektir. Bu elde edilen bulgulardan homojen bir sınıf oluşturulması planlanmaktadır. Seminer programından sonra ise öğrencilerle yapılacak ilk derste ise bu öğrenciler ile konuları öğretecek öğretim üyeleri tanıştırılacaktır ve öğrenciler program hakkında detaylı olarak bilgilendirilecektir. Planlanacak aktiviteler ve sunumlarda öğrencilerin günlük yaşamda karşılaştığı ve en çok merak duydukları konular üzerinde de durularak hazırlanacaktır.

Aktiviteler hazırlanırken daha önce bu tür programlarda kullanılan aktivitelerden yararlanılacaktır. Sunumlarda öncelikle öğrencilerin o konuya olan ilgilerini çekici sorular sorularak ve sunumlar yapılacaktır. Daha sonra ise öğrencilerin gruplara ayrılarak o olay ile ilgili deneyler yaparak hands-on bilgilerinin gelişmesi sağlanacaktır. Bu gruplar seçilirken Wang (1998)’un tavsiye ettiği gibi gruptaki her öğrenciye belirli görevler yüklenecektir. Bu sayede gruptaki öğrencilerin hepsinin katkıda bulunması sağlanacaktır. Deney sırasında dersi işleyen kişi grupları gezip öğrencilerin ilgilerini artıracak ve onların olanları yorumlamalarına imkân verecek sorular soracaktır. Bu deneylerden sonra öğrencilere daha önceden hazırlanan bazı sorular yöneltilecektir ve yaptıkları deney ilişkilendirilecektir. Bu seminerde öğrenciler yaş ve sınıflarına göre 20 kişilik iki gruba ayrılacaklardır: 3–4.cü sınıfa giden öğrenciler ve 6–8.ci sınıflara giden öğrenciler. Her derste demonstrasyonlar (gösteriler) olacaktır ve bu gösterilerle ilgili ayrıntılı bilgi ve bu bilgilerin olayın doğası ve bilimsel açıklamaları verilecektir. Tüm açıklamalar öğrencilerin anlayış seviyelerine göre tasarlanacaktır. Tüm aktiviteler daha önce bu tür programlarda kullanılan ve başarılı olanlarla beraber proje ekibinin tasarlayacağı yeni yöntem ve aktivitelerde olacaktır. Ve yapılacak sunumlar daha önceden yapılarak derse daha iyi hazırlık sağlanacaktır.

Ayrıca, bu tür okullarda yer almayan öğretim metot ve teknikleri başta olmak üzere öğrenciler için daha verimli aktiviteler bu projede kullanılacak ve böylece literatüre yeni kavram ve teknikler sunulacaktır. Halen bazı okullarda kullanılan örnekler maalesef çok eskiden beri kullanılmaktadır ve bu örneklerin artık çağımıza uyması gerekmektedir. Bazı kullanılan aktiviteler çocuklarda kavram yanılgısına sebebiyet vermektedirler ve bunlara önlem alınması gerekmektedir. Bundan dolayı proje ekibi olarak yeni aktiviteler geliştireceğiz ve bu aktiviteler daha öncekilere göre daha verimli olması sağlanacaktır.