Çocuğum Çok Çekingen, Sosyalleşmiyor!

Erikson’un psikososyal gelişim kuramına göre erken çocukluk dönemi, “girişimciliğe karşı suçluluk” dönemi olarak adlandırılır. Bu dönemi bir örnek ile şöyle açıklayabiliriz: Çocuk, çok fazla soru sorarak ebeveynlerini sık boğaz edebilir. Bu dönemde çocuğun sorduğu sorulara anlaşılabilir düzeyde sabırla yanıt verilmesinin yerine çocuğun susturulması, ileriki yaşantısında çekingen bir kişiliğe sahip olmasına neden olabilir.
Utangaçlığın/ çekingenliğin tanımını “yaklaşma ve kaçınma arasındaki dengesizlik veya çatışma” olarak yapabiliriz. Pediatrik uzmanlara göre ise utangaçlık, sosyal güvensizlik olarak tanımlanır ve bu durumun birçok dışa vurumu söz konusudur. Bu dışavurumlar bedensel veya zihinsel alanda ortaya çıkabileceği gibi aşağıda belirtilen unsurlar ile ortaya çıkabilmektedir:

-Yüz kızarması, kalp çarpıntısı, ya da karın bölgesinde karıncalanma
-Gizlilik, geri planda kalma, ya da çaresizlik
-Olumsuz öz değerlendirme, kendini soyutlama

Erken çocukluk döneminde görülen utangaçlık/ çekingenliğe, bir arkadaşı oyuncağını istediğinde çocuğun oyuncağını vermek istemediği halde sesini çıkaramaması, tanımadığı bir ortama girdiğinde hemen sosyalleşememesi, tanımadığı birisi soru sorduğunda annesinin arkasına saklanması örnek olarak gösterilebilir.

Utangaçlığın birçok sebebi olabilir. Bunlardan bazıları, baskıcı- koruyucu- yargılayıcı ebeveyn tutumları; güvensiz, sevgisiz bir ortamlardır.

Peki çocuğun gösterdiği utangaçlığın sebebini nasıl anlayabiliriz?

Bir önceki yazıda da belirttiğim gibi (“Oyun, Çocuğun İletişim Aracıdır”) çocuğun iletişim aracı oyundur. Çocuk, yaşadıklarını, hissettiklerini oyunla dile getirir. Bu bağlamda çocukla birlikte oyun oynarken çocuğun hangi oyuncakları seçtiğine, oyuncağı işlevine uygun kullanıp kullanmamasına, oyuncağa davranış şekillerine, oyuncakları nasıl konuşturduğuna dikkat etmek gerekir.

Çocuğun gösterdiği utangaçlığın sebebini anlayabilmemizin başka bir yolu da çizdiği resimlerdir. Çocuk, çizdiği resimler yoluyla ebeveynleriyle iletişime geçmek isteyebilir. Utangaçlığının sebebini bir resimle ifade edebilir.

Ebeveynler, çocuğun utangaçlık davranışı için neler yapabilir?

· Öncelikle çocuğa çekingen olduğu sürekli olarak söylenmemeli, etiketleme yapılmamalıdır.
· Çocuk, yabancı bir ortama girmeden önce o ortamda kimlerin olacağını çocuğa açıklamak gerekir.
· Model alarak öğrenmenin etkisi olabilir. Örneğin ebeveynin bir yabancıyla rahatça iletişime geçmesi, çocuğu motive edecektir.
· Çocuk, yeni bir arkadaş edindiğinde onun heyecanını paylaşarak, onunla konuşarak destek olmak gerekir.
· Çocuğu aşırı korumamak, gereğinden fazla yardım etmemek gerekir.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
lütfen isminizi buraya girin