BİYOLOJİ PROJESİ – FINDIK TARIMI YAPILAN ARAZİLERDE ZİRAİ RADYASYON DONUNDAN KORUNMADA KARAYOSUNLARININ KULLANILMASI

FINDIK TARIMI YAPILAN ARAZİLERDE ZİRAİ RADYASYON DONUNDAN KORUNMADA
KARAYOSUNLARININ KULLANILMASI

11. Ortaokul Öğrencileri Araştırma Projeleri Final Yarışması – TÜBİTAK
BİYOLOJİ PROJESİ

Tarımsal faaliyetlerde elde edilen ürünün kalitesi ve rekoltesi uygun yetiştirme yöntemlerini uygulamanın yanı sıra
doğru sulama, yabancı ot kontrolü, zirai dona karşı tedbir alma gibi faaliyetleri de zorunlu kılmaktadır. Bulutsuz
bir gökyüzü ve sakin rüzgârların (5 km/sn’den daha yavaş) özellikle çukur bölgelerde bir inversiyon oluşumuna
izin vermeleri ve yüzeye yakın yerlerde sıcaklığın donma noktasının altına düşmesiyle meydana gelen olaya zirai
don (Radyasyon donu) adı verilir. Radyasyon donu Doğu Karadeniz Bölgesi’nde yapılan fındık tarımında rekolte
düşüklüğünün en önemli sebeplerinden biridir. Öyle ki; etkin olduğu bölgelerde/dönemlerde hiç ürün alınamadığı
hasat dönemleri kayda geçmiştir. Radyasyon donuna karşı korunma yöntemlerinin tamamı, ısının kaybedilmesinin
önüne geçmek ya da tekrar yerine gelmesini sağlamak temeline dayanmaktadır. Bu yöntemlerin en çok kullanılanları
uygun arazi seçimi, ısıtıcılar, sulama, rüzgâr makinesi ve yapay sis oluşturmaktır. Türkiye bitki çeşitliliğinin bir bölümünü oluşturan karayosunları sağlıklı bir orman ekosisteminin en önemli parçasıdır. Kuru ağırlıklarından 12
kat fazla su tutma kapasitesine sahip olan karayosunları bu özellikleri ile orman zemininin nemli kalmasını sağlar.
Çalışmada Pottiaceae familyasına ait karayosunları ile kaplanmış olan toprakta, üzeri açık olan toprağa örneğine
göre ışıma ile meydana gelen sıcaklık düşüşünün %37,5 daha az olduğunu gözlemlenmiştir. Karayosunlarının,
yüksek su tutma kapasitesi ile zirai radyasyon donuna karşı mevcut yöntemlere göre daha ekonomik ve uygulama
kolaylığına sahip bir alternatif olabileceği sonucuna varılmıştır.

Taha Yasin BAL

Danışman
Fadime Batum AKGÜN

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
lütfen isminizi buraya girin

seven − 5 =