İstanbul Devlet Opera ve Balesi, Edusa Operası’nın dünya prömiyerini, Atatürk Kültür Merkezi – Türk Telekom Opera Salonu’nda gerçekleştirdi. Eser, alışılmış sınırların ötesine geçen sahne dili ve güçlü görsel evreni ile sanatseverlerden büyük ilgi gördü ve uzun süre ayakta alkışlandı.
Anadolu, tarih boyunca Hititler, Frigler, Urartular ve İyonlar gibi güçlü uygarlıklara ev sahipliği yapmış ve zengin bir kültürel miras biriktirmiştir. Lidya Krallığı, M.Ö. 6. yüzyılda ekonomik gücü ve siyasal etkisiyle öne çıkmış; başkenti Sard (bugünkü Manisa’nın Salihli ilçesi), ticaret yollarının kesiştiği, canlı ve zengin bir kent olarak dikkat çekmiştir. Krallığın doğu sınırı, dönemin önemli doğal ve siyasal sınırı olan Kızılırmak Nehri’ne kadar uzanıyordu.
Opera eseri sahnelenecek olan ilk Türk kadın besteci Güldiyar Tanrıdağlı’nın bestelediği ve Prof.Dr. İskender Pala’nın librettosunu kaleme aldığı Edusa, tarih boyunca medeniyetlerin kesişme noktası olmuş olan bu coğrafyada, Lidya’nın zenginliği, siyasi gerilimleri ve insan hikâyeleriyle örülü dünyasında hayat bulmaktadır. Eser süresince geçen olaylar, yalnızca bir dönemin değil, Anadolu’nun binlerce yıllık hafızasının sahneye taşınan yankısı olarak işlenmiştir.
Prof. Dr. İskender Pala, Edusa eserinde bir toplumun gerçek gücünün toprak ya da maddi zenginlikten değil, kuşaktan kuşağa aktarılan kültüründen doğduğunu vurgular. Tarih boyunca altın, para ve iktidar el değiştirmiş; imparatorluklar yıkılmış, sınırlar değişmiştir. Ancak kültürünü koruyan toplumlar varlıklarını sürdürmeyi başarmıştır. Kalıcı adalet ise yalnızca güç sahiplerinin iradesine değil; kültürel değerler, etik anlayış ve toplumsal hafızaya dayanır. Edusa’da anlatılan hikâye de bu gerçeği geçmişten bugüne hatırlatan güçlü bir anlatıdır.
Geleneksel opera anlatısını çağdaş ve deneysel sahneleme olanaklarıyla buluşturan rejisör Caner Akın, bu prodüksiyonunda da alışılmış sınırların ötesine geçen sahne dili ve güçlü bir görsel evren sundu. “Edusa” sezonun dikkat çeken ve merak uyandıran prodüksiyonları arasında yerini aldı.
İstanbul Devlet Opera ve Balesi Orkestrasını İbrahim Yazıcı’nın yönettiği eserin dekor ve görsel tasarımı Efter Tunç’a, kostüm tasarımı Olcay Engin Kaymaz’a, ışık tasarımı Cem Yılmazer’e, video tasarımı Aisha Hajiyeva’ya, koreografisi Berk Sarıbay’a ait. İDOB korosunun şefi ise Anıl Aydın.
Prömiyerde; Edusa rolünde Evren Işık Yasemin; Halludas rolünde Ufuk Toker; Krezüs rolünde Gökhan Ürben; Namirek rolünde Asude Karayavuz; Kyros rolünde Hüseyin Likos; Solon rolünde Kevork Tavityan; Karuna rolünde Deniz Likos; Kufu rolünde Bülent Külekçi; Aryan rolünde Murat Güney; Nakata rolünde Kenan Dağaşan ; Mehte rolünde Burak Kul; Sandanis rolünde Ufuk Karakoç; Aryenis rolünde Bahadır Özkoca; Soytarı rolünde Uğur Etiler; Muhafız rolünde Mehmet Tükel Acar; Ulak rolünde Fuat Kılıç Aslan sahnedeydiler. İDOB bale ve modern dans sanatçıları da eserin kalabalık kadrosunda yer aldılar.
Türkiye’de kültür ve sanatın önemli temsilcilerinden İstanbul Devlet Opera ve Balesi, geçmişin aynasından bugünün dünyasına bakarak; kalıcı ve sarsılmaz bir adaletin ancak kültürü besleyen, geliştiren ve paylaşan toplumlarla mümkün olabileceğini hatırlatmakta ; “Kültür odur ki, medeniyet kurabilenindir. Kültür, ölümü öldürüp ayakta durabilenindir.”
2 – 4 – 11 – 18 – 30 Nisan 2026
Atatürk Kültür Merkezi – Türk Telekom Opera Sahnesi
