Bilimsel Proje Hazırlamanın Basamakları

Bilimsel Proje çalışması merak ve gözlem ile başlar Çevremizde pek çok varlık var ve çevremizde pek çok değişiklik oluyor Bu varlıkları ve değişiklikleri merak ederiz Gökyüzü nasıl oluşmuş? Neden mavi? Gökyüzünde neler var? Geceleri yıldızlar parlıyor, ama her gece aynı yıldızlar olmuyor Neden? Nasıl yıldızlar yer değiştiriyor? Sonra merak ettiklerimizle ilgili gözlemler yapmaya başlarız Ve kendimizi bilimsel proje hazırlarken buluruz Ama yaptığımız çalışmanın bilimsel olması için yapmamız gerekenler, sırasıyla uygulayacağımız basamaklar var İşte bunlar:

1 Projenin konusunu seçmek
Projenizi ilgilendiğiniz, üzerinde düşündüğünüz, merak ettiğiniz konular üzerine seçin Aklınıza pek çok fikir gelebilir Bunları not edin Hemen karar vermeyin Bunların arasından sizin en güzel yapabileceğiniz, en merak ettiğinizi seçin Bu proje sadece sizin seçeceğiniz konuda bilgili olduğunuzu göstermeyecek Unutmayın sizin bir sorunuz var Bu sorunun cevabını vermek için Bilimsel bir Proje hazırlıyorsunuz

2 Bilgi toplamak
Projenin konusunu belirledikten sonra konunuzla ilgili kitaplardan, dergilerden, internetten, insanlardan ve kurumlardan bilgi toplayın Bilginin yazılı olması gerekmiyor Konunuzla ilgili fotoğraf, asetat, saydam, afiş, model, bulabileceğiniz her türlü malzemeyi toplayın Projenizi en iyi nasıl sunabileceğinizi düşünün

3 Bilimsel Yöntem
Sizin bir sorunuz, merak ettiğiniz bir şey var Projenizin amacı nedir? Ne bulmaya çalışıyorsunuz? Sorunuzun cevabı ne olabilir? Varsayımda yani ön tahminde bulunun Varsayımınızı gösterecek deneyler nasıl olabilir, hangi malzemeleri kullanabilirsiniz, Hangi ölçümleri yapabilirsiniz?
4 Kontrollü deney yapmak ve sonuçları kaydetmek
Tasarladığınız deneyi kontrollü olarak yapın Kontrollü olarak ve belirli bir işlem sırası izlenerek laboratuvarda tekrarlanan gözlemlere kontrollü deney denir Deneyi yaparken tüm gözlemlerinizi, tüm düşüncelerinizi not edin Tüm notlarınız çalışmanız bittikten sonra her şeyi toparlamanızı kolaylaştıracak, ayrıca eğer bir hata yaparsanız, hatanızın nerede olduğunu gösterecektir Hata yapmaktan korkmayın Bugün bilimin bize gösterdiği buluşlar ve keşifler uzun uğraşların sonunda, tekrar tekrar deneme, ve yine yılmadan tekrar deneme ile gerçekleşmiştir Bilim sabır ve özveri gerektirir Bundan da korkmayın Eğer bilimsel yöntemi doğru şekilde uygularsanız mutlaka bir sonuca ulaşırsınız

5 Grafikler, Tablolar, Çizimler, Modeller
Ne oldu? Bulduğunuz sonuç nedir? Sonuçlarınızı grafikler, tablolar, çizimler yolu ile gösterin Bulduğunuz sonucu gösterecek maketler (modeller) de yapabilirsiniz

6 Yaptığını göster
Çalışmanız basit ve düzenli olmalı ama bir şeyin aynısı olmamalı Yaptığınız maket, deney insanların anlayabileceği şekilde düzenlenmeli, ayrıca yaptığınız çalışmaya eğlence de katabilirsiniz Bunu, renkleri kullanarak, insanları şaşırtacak, eğlendirecek düzenlemelerle yapabilirsiniz Buradaki yaratıcılık size kalmış Kullandığınız bilimsel yöntemi gösterin

7 Rapor yazma
Projenizin öyküsünü anlatın Ne yapmak istediniz ve nasıl yaptınız? Bilimsel bir projenin raporu da belirli kurallara ve belirli sıraya göre yazılır Bu kuralara ve sıraya uymalısınız

8 Sunuş
Bilimsel bir projenin mutlaka sunuşu yapılır Siz de projenizi arkadaşlarınıza, öğretmenlerinize, ailenize, jüriye ve tanımadığınız pek çok insana sunacaksınız Bu yüzden heyecanlanmamak elde değil Projeyi sunuş pratikleri yapın Bir arkadaşınıza, ailenize, öğretmeninize sunun, bunu bir kez yaptıktan sonra daha rahat edeceksiniz Ayrıca unutmayın konunuzu en iyi siz biliyorsunuz Çok uğraştınız, emek harcadınız, şimdi sizin bildiğiniz bilgileri diğer insanlarla paylaşma zamanı geldi Her şey çok güzel olacak

Bilimsel Yöntem
Bilimsel düşünmenin en iyi yolu bilimsel yöntemi uygulamaktır Böylelikle neden sonuç ilişkilerini daha kolay anlarız Bilimsel yöntemin çeşitli aşamaları vardır:

İlk Gözlem
Bir şeyler dikkatimizi çeker ve onun ne olduğunu merak ederiz Bir şeyler görürüz ve nasıl olduğunu merak ederiz Bir şeylerin nasıl ve neden işlediğini öğrenmek isteriz Ve sorular sorarız
Dünyanın seklinin elipsoit olmasının nedeni nedir?
Bilgi Toplama
Öğrenmek istediğimiz konu ile ilgili araştırma yaparız Kitaplara, ansiklopedilere bakarız Büyüklere ve uzmanlara sorarız Bir detektif gibi bilginin izlerini ararız

• Dünya kutuplardan basık, ekvatordan şişkincedir
• Dünya kendi ekseni etrafında döner
• Dünya 45 milyar yıl önce oluştu Dünya ilk zamanlar toz ve gaz bulutuydu

Hipotez Kurma (Varsayımda Bulunma)
Sorduğumuz sorunun cevabini ya da cevaplarını düşünürüz ve bunları sıralarız Ve deneyle sınanabilecek aşamaları olan bir durum yaratırız, yani hipotez kurarız (varsayımda bulunuruz) Birden fazla hipotez kurulabilir
Dünyanın şeklinin elipsoit olmasının nedeni dünyanın kendi ekseni etrafında dönmesidir

Hipotezi Sınamak İçin Deneysel Yöntem Tasarlama
Hipotezi sınamak için bir deney tasarlarız Ne yapacağımızı sırayla belirleriz Bu sıralama deneysel yöntemdir Bir dosya kâğıdından 1cm eninde dört adet şerit kesilir Bu şeritler yıldız şeklinde yerleştirilir(iki şeritle +, iki şeritle x işaretleri yapılır ve bunlar üst üste konulur) ve tam ortadan zımba ile tutturulur Açıkta kalan uçlar da birleştirilir ve böylece esnek bir top yapmış oluruz Bu kağıttan esnek top, dünyanın ilk halini, toz ve bulut halini sembolize eder Topun altı küçük kare(2 cm x 2 cm) şeklinde bir mukavva parça ile desteklenir Son olarak mukavvaya çöp şiş geçirilir Çöp şiş ele alınarak döndürülür Ne oluyor? Gözlenir

Araç ve Gereçleri Toplama
Deneyde kullanacağımız tüm araç ve gereçleri bir araya getiririz, gerekirse bazılarını hazırlarız
Kağıt Makas Cetvel Kalem Zimba Bir parça mukavva çöp siş

Deneyi Yapma ve Sonuçları Kaydetme
Deney yapılır ve sonuçlar gözlenir, Gözlenen sonuçlar kaydedilir Bu sonuçlar kullanılan madde miktarı, deneyin ne kadar sürede olduğu, deneyin sonunda ne gibi değişiklik olduğu şeklinde verilerdir Deney sırasında olan tüm olaylar, gözlemler açıklamalar şeklinde yazılmalıdır Uygulanan yöntemin sırası ile uygulanıp uygulanmadığı önemlidir Bu yüzden deney sırasında aldığımız tüm notlar bize ışık tutar Eğer bir hata yaparsak bu notlar sayesinde hatamızı kolaylıkla anlarız Deney sonunda, esnek kağıt topu döndürdükçe, topun üst ve alt kısımlarında basılma, orta yani şişkin kısımlarında şişkinleşme görülür

Hesaplamalar
Eğer elimizde sayısal sonuçlar varsa bunları bazı matematiksel işlemler ile değerlendirmek gerekir Tablo ya da yapılabilir Ortaya çıkan sonuç basit çizimler yolu ile gösterilebilir

Sonuç
Artık soruya geri dönmenin zamanı geldi Yaptığımız tüm bu çalışmalar, araştırmalar, deneylerle hipotezimiz sınandı mı? Tekrar tüm yaptıklarımızı bir araya getirelim ve yaptıklarımızı değerlendirelim Eğer yaptığımız deney hipotezimizi sınamadı ise nerede yapmış olabileceğimizi araştıralım Yöntemimizi, ya da kullandığımız araç ve gereçleri değiştirmek durumunda kalabiliriz Tekrar tekrar deneyelim Eğer bir şey bulamamışsak, önemli değil çünkü yine de bir şeyler öğrendik Bilim sadece cevabı bulmak değildir Bir şeylerin işlemediğini görmek, gerçekte biraz bir şey bilmektir Unutmayalım yaptığımız deneyler planladığımız gibi gitmezse, bu cevabı bulmamızda önemli bir adım olabilir Sorumuzu cevaplamakla pek çok şey öğrendik ama cevabımız yeni sorulara neden olabilir Ve bulduğumuz başka bir şeylerle ilişkili olabilir