Facebook Twitter Linkedin
BİLİM ŞENLİĞİ
 » 
GEN BANKASI İLE NESLİ TEHLİKE ALTINDA OLAN TÜRLERİN KORUNMASI
a aa
  • FaceBook ta paylaş
  • GEN BANKASI İLE NESLİ TEHLİKE ALTINDA OLAN TÜRLERİN KORUNMASI
    GEN BANKASI İLE NESLİ TEHLİKE ALTINDA OLAN TÜRLERİN KORUNMASI

    İLKÖĞRETİM OKULU ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ PROJE ÇALIŞMASI

    Bu Benim Eserim Matematik ve Fen Bilimleri Proje Yarışması

    Proje amacı:

    Ülkemizde ve dünyada nesli tükenen ve soyu tehlike altında olan canlıları korumaya yönelik yapılan çalışmaları araştırmak

     

    Projenin hedefleri:

    Bünyada yapılan çalışmaları araştırmak

    Ülkemizde yapılan çalışmaları araştırmak

     

    Proje çalışmaları sırasında gerçekleştirilen faaliyetler:

    Dünyadaki ve ülkemizdeki nesli tükenen canlılarla, nesli tehlikede olan canlılar ile bu canlılar için neler yapılmakta olduğu araştırıldı.

    Poster hazırlandı.

     

    Kullanılan yöntemler:

    Araştırma

     

    Proje konusu ile ilgili literatür (kaynak) taraması:

    Dünya’nın her yerinde biyolojik çeşitliliği azaltan veya onu olumsuz yönde etkileyen nedenlerin hemen hepsinde doğrudan veya dolaylı olarak insan faktörünün önemli olduğu görülür. Biyolojik zenginliği azaltan nedenler ne olursa olsun onu korumak, yönetmek ve sürdürülebilir şekilde kullanmak yine biz insanların sorumluluğudur.

    Şehirleşme ile canlıların doğal yaşam alanlarının daralması, kullanılan tarım ilaçları, orman ve su kaynaklarındaki azalmalar, bilinçsiz avlanma ve iklim değişikliği gibi etkiler ülkemizde yaşayan pek çok bitki ve hayvan türünün yok olmasına veya yok olma tehditi ile karşı karşıya kalmasına neden olmuştur.

    Türkiye kısaca “Bern Sözleşmesi” olarak bilinen “Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşam Ortamlarını Koruma Sözleşmesi” ne 20.02.1984 tarihinde taraf olmuştur. Sözleşmenin amacı doğal bitki ve hayvan türlerini ve bunların doğal yaşam ortamlarını korumak ve bu amaçla üye ülkeler arasında işbilirliği yapmaktır. Sözleşmeye imza atan ülkeler, tehlike altında bulunan bitki ve hayvan türlerini ve doğal yaşam ortamlarını korumak amacıyla gerekli yasal ve idari önlemleri almakla yükümlüdürler.

    Türkiye hayvan türleri açısından bulunduğu coğrafik kuşak nedeni ile zengin ve önemlidir. Bunun başlıca sebebi Anadolu’nun farklı iklim ve ekosistem tiplerine sahip olması ve besin ve yaşam alanına ihtiyaç duyan birçok hayvan türünün kendisine uygun yaşam alanı bulabilmesidir. Çevre ve Orman Bakanlığı ve ülkemiz araştırıcıları tarafından hazırlanmış olan “Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Stratejisi ve Eylem Planı-2007” raporunda Türkiye’de 460 kuş, 161 memeli, 141 sürüngen, 480 deniz balığı ve 236 tür de tatlı su balığının yaşadığı rapor edilmiştir. Bu canlı türlerinden önemli bir kısmı endemik yani sadece ülkemize özel olup yok olma tehdidi ile karşı karşıyadır. Ülkemizde yaşayan 161 memeli türünden 23’ü tehdit altında olup koruma altına alınmıştır. Tespit edilen 460 kuş türünden 17 türün tehdit altında olduğu bildirilmiştir. Deniz kaplumbağaları, Akdeniz fokları, Bozayı, Ankara keçisi, Tuj koyunları, Alageyik ve Sülün nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan hayvanlardandır. Yine ülkemizin önemli kuş türlerinden biri olan Kelaynak kuşları yok olma tehdidi ile karşı karşıya olup kendi habitatında koruma altına alınmış türler arasındadır. Bir zamanlar Anadolu’da yaşamış olduğu bilinen panter, hazar kaplanı ve aslanın ülkemiz topraklarındaki soylarının tükendiği bilinmektedir. Yine ülkemiz tatlısu balıklarına ait 4 tür artık dünya üzerinden tamamen silinmiştir.

    Yüzgeçayaklıların Akdeniz’deki tek temsilcisi ve Dünya Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından soyu kritik derecede tehlike altında olarak sınıflandırılan Akdeniz foku (Monachus monachus) kıyılarımızda geniş bir dağılım göstermektedir. Yaklaşık 100 bireylik bir populasyona sahip olduğu tahmin edilen türün üzerindeki ana tehditler, yaşama alanlarının tahribatı, kasti öldürmeler, balıkçı ağlarına takılma, balık stoklarda aşırı ve yasadışı avcılık sonucunda azalma olarak tespit edilmiştir.

    Biyolojik çeşitliliğin korunması ve devamlılığın sağlanması amacı ile dünyada ve ülkemizde yapılan çalışmalar iki genel grup altında toplanabilir.

    In –situ (Yerinde Koruma)koruma yöntemleriEx-situ (Canlıların Doğal Alanlarının Dışında Korunması)

    In-Situ Koruma, bir türün doğal yaşam ortamı içerisinde bir takım yasal düzenlemeler ile korunmasını destekleyen yöntemdir. Türün doğal yaşam ortamının korunması ile ekosistemde bir hedef tür korunurken bu arada birçok başka tür de korunmuş olur. In situ koruma, biyolojik çeşitliliğin ve onun bir parçası olan gen kaynaklarının korunması için etkin bir yöntem olmakla birlikte ancak yasal düzenlemelerle uygulanabilirliği sağlanabilmektedir.

    Ex-Situ Koruma, tehlike altında olan biyolojik çeşitliliği oluşturan canlıların varlıklarını sürdürebilmeleri için bulundukları alan dışına çıkarılarak koruma altına alınmalarını sağlayan yöntemlerdir. Genetik kaynakların ex situ korunması, söz konusu genetik materyalin tipine ve kaynağına bağlı olarak, botanik bahçelerinde, zooloji bahçelerinde, orijin ve döl deneme alanlarında, tohum bahçelerinde, klon arşivlerinde, doku kültürü ve DNA saklama bankalarında, gen bankalarında mümkün olmaktadır.

    İngiltere’de 2004 yılında başlatılmış Nottingham Üniversitesi, Londra Natural History Museum ve Londra Zooloji Cemiyeti tarafından desteklenen “Frozeark Projesi” dünyadaki tehlike altındaki türlerin DNA’larının, canlı hücrelerinin, gametlerinin ve dokularının dondurularak saklanmasıyla gelecekte soyu tükenen hayvanların yeniden yaşama kazandırılmasını hedeflemektedir. Proje nesli tükenen binlerce hayvanı kapsamaktadır.

    Ülkemizde TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi – Genetik Enstitüsü ve Tarım Bakanlığı tarafından gerçekleştirilmekte olan “Türkiye Yerli Evcil Hayvan Genetik Kaynaklarından Bazılarının In Vitro Korunması ve Ön Moleküler Tanımlanması – I (Türkhaygen – I)” projesi ile yerli evcil hayvan ırklarımızın genetik kaynaklarını koruma altına alacak bankaların oluşturulması ve biyoteknolojisi alanında kritik araştırmacı kitlesinin oluşturulması hedeflemektedir. Bu bankalar ile ülkemizin gelecek yüz yılı garanti altına alınacaktır.

    Önerilen bu projede nesli tehlike altında olan, sayıları gittikçe azalan ve tamamen ülkemize ait olan seçilmiş yaban canlı türlerinin ex-situ koruma yöntemlerinden biri olan gen bankalarının – hücre bankalarının geliştirilmesi yolu ile korunması hedeflenmektedir. Yapılacak çalışma sonucunda embriyo ve spermanın soğukta saklanması ile canlı hayvanlardan yararlanılmadan özgün canlı ırkı yeniden doğaya kazandırılacaktır. Gen bankalarında sağlıklı gamet ve embriyo saklanması ileride hayvan sağlığı ile ilgili çıkabilecek sorunları da ortadan kaldırmada yararlı olacaktır.

    Tablo 1’de Türkiye’de nesli tehlikede veya tükenmiş olan türler bilimsel adları ile birlikte IUCN (Dünya Doğayı Koruma Birliği) Kırmızı Listesi’ndeki tehlike durumlarını da gösterecek şekilde listelenmiştir.

    KULLANILACAK METODOLOJİ

    Hayvan genetik kaynakları biyolojik çeşitliliğin bir parçasını oluşturmaktadır. Ülkemizde hayvan genetik kaynakları yeterince değerlendirilememiş hatta bazıları ya hiç tanımlanmadan ya da tam olarak tanımlanmadan yok olmuş veya yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalmıştır.

    Proje çalışmasında ülkemizde nesli tehlike altında olan hayvan türlerinin devamlılığının sağlanması için hayvanları gamet, embriyo, hücre ya da DNA’larının soğuk koşullarda dondurularak saklanması yöntemi (Ex-situ koruma yöntemi) ile koruma altına alınması önerilmektedir. Bu yöntemin avantajı küçük hacimdeki alanlarda çok geniş kapsamlı ve bol miktarda örnegin uzun süreli saklanarak korunmasının sağlanmasıdır.

    Türlerin korunmasında kullanılacak yöntemde hayvanlardan elde edilecek embriyo ve sperma hücreleri -80 C’de saklanacaktır.

    İzlenmesi gereken çalışmalar;

    1.      Koruma altına alınacak hayvan türlerinin belirlenmesi ve saklanacak canlı materyalinin temini.

    2.      Genetik kaynaklarının koruma altına alınması için kaynak materyallerin dondurularak saklanması. Bu kaynaklar; genomik DNA’nın kendisi, vücut hücresi, doku, embriyo ve üreme hücreleridir.

    3.      Seçilen hayvanlara ait kayıtların (çalışılan hayvanın temin edildiği yer bilgileri, hayvanlarla ilgili barınma, beslenme bilgileri) tutulması.

    Sonuçların Değerlendirilmesi:

    Gelişen gen teknolojileri gelecekte saklanan bu genetik materyallerin kullanılmasına olanak sağlayabilir. Böyle bir durumda geliştirilmiş olan ve çok çeşitli genetik şifreyi barındıran bir banka büyük bir öneme sahip olacaktır. Aynı zamanda, hücreleri saklanmış olan kaybolan türlerin yeniden doğaya kazandırılması mümkün olacaktır.

    Yaralanılan Kaynaklar:

    IUCN 2006. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. <www.iucnredlist.org>. Downloaded on 21 February, 2007.

    Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Stratejisi ve Eylem Planı, T.C. Çevre Ve Orman Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Doğa Koruma Dairesi Başkanlığı, 2007.

    Projeyi hazırlarken destek aldığı kişi: Kudret ÖZKAL

    Gelen aramalar: gen bankası nedir,biyolojik ,gen bankaları nedir,nesli tükenen ve tükenmekte olan hayvanların korunma yolları,Türkiyede ve dünyada nesli tükenme tehlikesiyle karsı karsıya olan hayvan ve bitkileri koruma yolları,ülkemizdeki yok olma tehlikesi altındaki canlılar ve koruma yönelik onlemler
    Etiketler :

    BENZER HABERLER

    Fen Projesi – EVDE BİTKİSEL ANTİBİYOTİK YAPIMI

    Fen Projesi – EVDE BİTKİSEL ANTİBİ...

    Proje Amacı: Eczanelerde satılan, özellikle bilinçsiz kullanımından dolayı faydası yanında birçok zararı da olan antibiyotik merhem ve şuruplar yerine, tamamen doğal maddelerden, sağlığa hiçbir zararı olmayan ve mümkünse piyasadakiler kadar etkili antibiyotik merhem ve şuruplar elde ederek insan sağlığının korunmasına katkıda bulunmak, insanlara bunları evde de yapabileceklerini göstererek alternatif şifa...

    Fen Projesi – BALIK ATIKLARINDAN BİOGAZ ÜRETİMİ

    Fen Projesi – BALIK ATIKLARINDAN B...

    PROJENİN ADI: BALIK ATIKLARINDAN BİOGAZ ÜRETİMİ PROJENİN AMACI: GÜNLÜK OLARAK AÇIGA ÇIKAN BALIK ATIKLARINI ÇEVREYE ZARAR VERMEDEN BİO GAZ ÜRETİLMESİNİN EN BASİT YOLLARLA SAĞLANMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ. GİRİŞ: HABER: Avrupa genelinde yemeklerin yüzde 20?si atık olarak çöpe gidiyor. Sıfır atık gıda politikası üzerinde çalışılmaya devam ede dursun, araştırmacılar şimdilerde elde bulunan...

    Fen Projesi – ARTIK PAKETİ DE YİYECEĞİZ! AFİYET OLSUN…

    Fen Projesi – ARTIK PAKETİ DE YİYE...

    PROJENİN ADI : ARTIK PAKETİ DE YİYECEĞİZ! AFİYET OLSUN… PROJENİN AMACI: Tarımsal kökenli, yenilebilir film ve kaplamaların gıda ürünlerinin kalitesi ve raf ömrü üzerindeki etkisini araştırmak. GİRİŞ : Dünya nüfusunun hızla artışına karşılık gıda kaynakları ve üretim alanlarının sınırlı olması hasat sonrası gıdaların korunmasını önemli kılmaktadır. Bu amaçla petrokimyasal bazlı...

    Fen Projesi – BEYAZ ŞEKER , ESMER ŞEKERE KARŞI !

    Fen Projesi – BEYAZ ŞEKER , ESMER ...

    BEYAZ ŞEKER,ESMER ŞEKERE KARŞI !  Projenin Amacı: Evde yapılan mayalama işlemlerinde sıcaklık ve besin türünün önemini ortaya koymak.  Giriş: Annemin  evde yaptığı mayalı poğaça hamurunun kabarmasını izlemek ve onunla oynamak çocukluğumdan beri ilgimi çekmiştir.Geçenlerde yine  poğaça yapmak için hazırladığımız hamur çok uzun zamanda ,hem de istediğimiz gibi kabarmadı.Anneme sorduğumda :...

    Fen Projesi – RAF ÖMRÜNÜ UZATAN FİLTRE

    Fen Projesi – RAF ÖMRÜNÜ UZATAN FİLTRE

    PROJENİN ADI:RAF ÖMRÜNÜ UZATAN FİLTRE PROJENİN AMAÇ: Gıdaların bozulmadan durabileceği süreyi uzatan bir filtre sistemi geliştirmek. HEDEFLER: 1- Gıdaların bozulma sebeplerini araştırmak. 2- Aktif karbon, girift yapısının sağladığı geniş yüzey alanı ile gıda teknolojisinde kullanılabilirliğini gözlemlemek . 3- Bakır elementinin iyonizer etkisi ile pozitif iyon yüklü mikroorganizmaların üremesi üzerindeki etkisini...

    Bu habere hiç yorum yapılmamış.
    Avrupa Bilim Festivali yakın yaşam Biyoloji öğrenci kongresi akıl karı yarışma Öğrenci Yurtları Sitesi YURTPARK.NET Chem Show Eurasia Özel Ders Su Haberleri